İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2024/932 K.2025/16

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2024/932 Esas
KARAR NO:2025/16
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ:30/04/2024
NUMARASI:2024/186 Esas, 2024/436 Karar
DAVA:KONKORDATO (Adi Konkordatodan Kaynaklanan (İİK 285 İla 308/h))
KARAR TARİHİ:02/01/2025
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirketin birçok alanda kullanılmak üzere fermuar ürettiğini ve dünyanın seçkin üreticilerinden olduğunu, döviz kurundaki dengesizler ve enflasyondaki artışın şirketi olumsuz etkilediğini, şirketin işletme sermayesi bulmakta zorluk yaşadığını, konkordato projelerinde; ortak alınarak sermaye girişi sağlanması, üretilen malların satışı, sermaye artırımı ve faaliyet giderlerinin kısıtlanması sonucu elde edilen kaynaklar ile borçların tamamının ödeneceğini teklif ettiklerini ileri sürerek borçlu şirket lehine geçici mühlet ve sonrasında bir yıllık kesin mühlet verilmesini, akabinde konkordatonun tasdikini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:Sakarya 5. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) 24.09.2020 tarih ve 2018/355 Esas, 2020/83 Karar sayılı kararı ile; davacı şirketin konkordato projesinin tasdiki ile tüm borçlardan 25.141.520,25 TL'nin % 10'nun 12 ay eşit taksitlerle, kalan bakiyenin ise 2. yıldan başlamak üzere 48 ay taksitler halinde ödenmesine karar verilmiş, hüküm bir kısım alacaklılar tarafından istinaf edilmiştir.
İSTİNAF KARARI :Sakarya BAM 7. HD'nin 02.12.2021 tarih ve 2021/1777 Esas, 2021/2093 Karar sayılı kararı ile; konkordato taleplerinde borçlunun muamele merkezinde bulunan Asliye Ticaret Mahkemesi'nin kesin yetkili mahkeme olduğu, davacı şirketin Zeytinburnu/İstanbul adresindeki sicile kayıtlı adresini Sakarya'ya taşıdığı ve adres değişikliğinin ilan edildiği gün konkordato talebinde bulunduğu, sicile kayıtlı adresin şirketin muamale merkezi bulunup bulunmadığının araştırılmadan işin esası hakkında karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle ilk derece mahkemesi kararı kaldırılmıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARLARI:İstinaf mahkemesinin kararı kaldırmasından sonra Sakarya 5. Asliye Hukuk Mahkemesince, Sakarya'da Asliye Ticaret Mahkemesinin faaliyete geçirildiği gerekçesiyle dosyanın Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş, Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesince de, karşı görevsizlik verilmesi üzerine merci tayini için dosyanın gönderildiği Sakarya BAM 4. HD'nin 23.01.2023 tarih ve 2023/129 Esas, 2023/132 Karar sayılı kararı ile Sakarya 5. Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) yargı yeri olarak belirlenmiştir.Sakarya 5. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıgatıyla) 20.09.2023 tarih ve 2023/41 Esas, 2023/223 Karar sayılı kararında; davacı şirketin muamele merkezinin Zeytinburnu/İstanbul adresi olduğu, şirketin tüm faaliyetlerinin İstanbul'da yürütüldüğü gerekçesiyle mahkemenin yetkisizliği nedeniyle davanın usulden reddine, dosyanın yetkili İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.İstanbul Asliyet Ticaret Mahkemesince de şirketin muamele merkezinin bulunduğu yerine Bakırköy Mahkemelerinin yetki alanında kaldığı gerekçesiyle yetkisizlik nedeniyle davanın usulden reddine, dosyanın yetkili Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 230.04.2024 tarih ve 024/186 Esas, 2024/436 Karar sayılı kararı ile; davacı şirketin ilk tasdik kararına binaen 43 taksiti ödediği, kalan 17 taksit için ise revize proje sunarak 30.05.2024 tarihinden itibaren % 20 faiz ile 17 eşit taksit ile ödemeyi teklif ettiği, konkordato teklifinde belirtilen kaynaklar ile konkordatonun başarıya ulaşabileceği, bu nedenle tasdik talebinin yerinde olduğu gerekçesiyle davacının konkordato projesinin tasdiki ile ilk tasdik kararından kalan tutarın % 20 faiz ilave edilerek toplam 37.891.106,57 TL'nin 31.05.2024 tarihinden başlamak üzere 17 eşit taksit ile ödenmesine, konkordatonun tasdik kararı ile bağlayıcı hale gelmesine, komiser heyetinin görevine son verilmesine ve konkordatonun yerine getirilmesini sağlamak ve gözetim tedbirlerini almak üzere kayyım atanmasına karar verilmiştir.Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 29.05.2024 tarihli ek kararı ile, ..'nın istinaf başvurusunun hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ: Karar yasal süresinde alacaklılar ... Bankası AŞ ve .. Bankası AŞ vekili tarafından, ek karar ise ... vekili tarafından istinaf edilmiştir. Alacaklı... Bankası AŞ vekili istinaf nedenleri olarak; İİK'nın 305. maddesinde öngörülen tasdik şartlarının hiçbirinin gerçekleşmediğini, müvekkili bankanın alacağının nisaba eksik ve hatalı olarak alındığını, sadece komiser heyeti raporuna dayanılarak tasdik kararı verilemeyeceğini, projenin başarıya ulaşması ve davacının mali durumunun düzeltilmesinin mümkün bulunmadığını, davacının borçları için müvekkilinden yapılandırma talep etmeden konkordatoya başvurmasının kötü niyetli ve alacaklıları zarara uğratma maksatlı olduğunu, davacının 6 yıllık dava sürecinde borçlarını ödemek için hiçbir ilerleme kaydetmediğini belirterek kararın kaldırılarak konkordato talebinin reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.Alacaklı ... AŞ vekili istinaf nedenleri olarak; tasdik duruşmasından önce itirazlarını bildirdiklerinden karara karşı istinaf yoluna başvurma haklarının bulunduğunu, davacının verilen kesin süre içerisinde revize proje sunmadığını, davacı şirketin 45.975.285,57 TL özkaynağı bulunup, iç piyasaya borçlarını % 90 oranında ödediğini, varlığı borçlarından çok fazla olan şirketin konkordato talebinin reddi gerektiğini, enflasyonist ortamda önceki tasdik kararından sonra kalan bakiye tutar için sadece % 20 faiz eklenmesinin tenzilat konkordatosu anlamına geldiğini, yeterli malvarlığı bulunan şirketin bu teklifinin kaynakları ile orantılı olmadığını, davacının konkordato projesinin alacaklıları zarara uğrattığını, tasdik kararında, alacaklıların hangi ölçüde alacaklarından vazgeçtiğinin ve hangi takvim çerçevesinde ödeme yapılacağının anlaşılamadığını, konkordato projesinin başarıya ulaşması mümkün olmayıp, borçlunun kaynakları ile orantılı olmadığını belirterek kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir. Alacaklı ... vekili istinaf nedenleri olarak; kurum alacağının konkordato projesinden etkilenmeyeceğini ve tam olarak ödenmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını ve tasdik talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:1-Alacaklı SGK vekilinin istinaf başvurusu yönünden yapılan incelemede;Talep, konkordatonun tasdikine ilişkindir. Alacaklı ... vekili tasdik kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurmuşsa da, SGK Başkanlığının prim alacakları 5501 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 88/16. maddesine göre, İcra ve İflas Kanununa göre değil, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre takip ve tahsil edilmektedir. Bu Kanuna tâbi alacaklar konkordato hükmünün dışında kaldığından (İİK m.308/c) ... alacaklarının konkordatodan etkilenmediği sonucuna varılmaktadır. Konkordatodan etkilenmeyen alacakların itirazlarının dikkate alınması gerekmediği gibi bunların alacaklılar toplantısına çağrılmasına da gerek bulunmamaktadır. Diğer bir ifade ile ... Başkanlığının konkordatonun tasdikine ilişkin olarak istinaf yoluna başvurmakta hukuki yararı bulunmamaktadır. Hukuki yarar dava şartı olduğu gibi istinaf yasa yoluna başvurulması için de aranan bir şarttır. Bu nedenle ilk derece mahkemesinin alacaklı ... vekilinin karara yönelik istinaf başvurusunun hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine dair ek kararında isabetsizlik bulunmadığından, alacaklı ...'nın ek karara yönelik istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 bendi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir. 2-Alacaklılar ... AŞ ve ... Bankası AŞ'nin istinaf başvurusu yönünden yapılan incelemede; a-Alacaklı ... AŞ yetkisizlik kararı veren Sakarya 5. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin tasdik yargılaması sırasında, projeye olumlu oy vermiştir. Ancak yetkisizlik kararından sonra istinafa konu kararı veren mahkemede yapılan tasdik yargılamasında, davacı şirket, ilk tasdik kararına göre yaptığı taksit ödemelerinden kalan 17 taksit için yeni bir proje sunmuştur. Söz konusu projede tasdikine karar verilen ilk projeden ayrı olarak vadenin uzatıldığı görülmektedir. Bu projede alacaklıların onayına sunulmamıştır. Yargıtay 6. HD'nin 2022/4473 Esas, 2022/5604 Karar sayılı ilamı dikkate alınarak ilk proje oylamasına göre istinaf hakkı bulunan bulunmayan ayrımı yapılmadan yeni bir proje sunulduğu ve alacaklı ... AŞ'nin de projeye itiraz ettiği gözetilerek alacaklı ... AŞ'nin istinaf yoluna başvurma hakkının bulunduğu kabul edilmiştir. b-Alacaklılar tasdik şartlarının bulunmadığı gerekçesiyle hükmü istinaf etmişlerdir.Konkordato, borçlarını vadesi geldiği halde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan herhangi bir borçlunun, vade verilmek veya tenzilat yapılmak suretiyle borçlarını ödeyebilmek veya muhtemel bir iflastan kurtulmak için başvurabileceği kendine özgü bir cebri icra kurumudur. Konkordatoda amaç, elinde olmayan nedenlerle işleri iyi gitmeyen, mâli durumu bozulmuş olan ve borçlarını ödeyip faaliyetlerini devam ettirmek isteyen dürüst borçluyu koruyarak mâli durumunun iyileşmesini sağlamak ve alacaklıların, borçlunun muhtemel bir iflasına nazaran, daha fazla ölçüde alacaklarına kavuşma olanağı yaratmaktır.Konkordato projesinin tasdiki için evvela projenin kanunun aradığı nisapla alacaklılar tarafından kabul edilmiş olması gerekmektedir. Bunun yanı sıra talep eden borçlu tarafından teklif edilen tutarın kaynaklarıyla orantılı olması ve olası bir iflas halinde alacaklıların eline geçecek tutarın konkordato projesinde vaad edilen tutardan az olması, yani konkordatonun alacaklılar için iflasa nazaran daha avantajlı olması gerekir. İİK'nın 305. maddesinde aranan konkordatonun tasdiki şartları kamu düzenine ilişkin olup, mahkeme bunların varlığını re'sen araştırır. Gerekli koşulların bulunmadığını tespit ederse, talebin reddine karar verir. Kararın gerekçesinde, şartlardan hangisinin ya da hangilerinin mevcut olmadığını dayanaklarıyla açıklaması gerekir. (Yargıtay 6. HD'nin 2024/1413 Esas, 2024/3010 Karar sayılı kararı) Somut olayda davacı şirket lehine 01.10.2018 tarihinden itibaren geçici mühlet, 01.01.2019 tarihinden itibaren ise bir yıllık kesin mühlet verilmiştir.Sonrasında kesin mühlet 6 ay daha uzatılmış, 7226 Sayılı Yasa'da belirtilen durma süresinin de eklenmesi ile davacı şirket, Sakarya 5. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 24.09.2020 tarihli konkordatonun tasdikine kadar konkordato mühletinden yararlanmıştır. Öte yandan 2020 yılı itibariyle yaklaşık 13.000.000,00 TL özvarlığı bulunan şirketin tasdik edilen projede, borçlarını ödemesi için 5 yıllık vade öngörülmüştür. Sakarya 7. BAM'nin ilk tasdik kararını kaldırmasından sonra davacı şirket lehine 08.09.2020 tarihinden itibaren 3 ay süre ile kesin mühlet uzatıldığı gibi, sonrasında merci tayinine kadar tedbirlerin devamına karar verilmiştir. 20.09.2023 ve 28.03.2024 tarihli ara kararlarda da davacı şirket lehine verilen tedbirlerin devamına karar verildiği anlaşılmaktadır.Buna göre davacı şirket, uzun süre konkordato mühletinden yararlanmıştır. Ayrıca davacı şirketin, 31.12.2023 tarihi itibariyle rayiç değerlere göre +45.975.285,47 TL özkaynağı bulunmakta olup, şirket borca batık da değildir. Şirketin fabrika binası ve marka değeri rayiç kıymetlere eklenmediği halde borca batık olmadığı ve +45.975.285,47 TL özkaynağı olduğu tespit edilmiştir. Davacının uzun süre konkordato mühletinden yararlanması, şirketin borca batık olmayıp, +45.975.285,47 TL özvarlığının bulunması karşısında, teklif edilen tutarın borçlunun kaynakları ile orantılı olduğunun kabulü mümkün değildir. Bu nedenle mahkemece konkordatı projesinin reddine karar verilmesi gerekirken, revize projenin tasdik edilmesi doğru görülmemiştir.3-Açıklanan nedenler ile alacaklı ...K'nın ek karara yönelik istinaf başvurusunun ilk derece mahkemesi ek kararında hukuka aykırılık bulunmadığından esastan reddine, alacaklılar ... Bankası ve ... AŞ'nin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden esas hakkında konkordato talebinin reddine, borca batık olmayan şirket hakkında iflas kararı verilmesine yer olmadığına karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Alacaklı ...'nın ek karara yönelik istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE, 2-Alacaklılar ... Bankası A.Ş ve ... A.Ş vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/186 Esas, 2024/436 Karar ve 30/04/2024 tarihli kararının HMK 353/1b-2 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, yeniden esas hakkında HÜKÜM TESİSİNE, 3-a)Davacının konkordatonun tasdiki talebinin REDDİNE, borca batık olmayan davacı hakkında iflas kararı verilmesine YER OLMADIĞINA, b)Kesin mühlet, kesin mühletin sonuçları ve komiser heyetinin görevlerinin yasa gereği kendiliğinden SONA ERDİĞİNE, verilen tedbirlerin KALDIRILMASINA, c)Kararın İİK'nın 308. maddesi yollaması ile İİK. 288. maddesindeki usulle ilanına ve ilgili kurumlara müzekkere ile BİLDİRİLMESİNE, d)İlan ve diğer işlemlerin yerine getirilmesi için karardan bir örneğinin ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, e)Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 615,40 TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 35,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 579,50 TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, İstinaf Başvurusu Yönünden; 4-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 615,40 TL harçtan alacaklı ... Bankası...A.Ş tarafından peşin olarak karşılanan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80 TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,5-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 615,40 TL harçtan alacaklı ... Bankası...A.Ş tarafından peşin olarak karşılanan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80 TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, fazla yatırılan 427,60 TL karar harcı ile 1.169,40 TL başvurma harcının talep halinde alacak Türk ... Bank A.Ş'ye iadesine, 6-Sosyal Güvenlik Kurumu harçtan muaf olduğundan harç alınmasına YER OLMADIĞINA, 7-Alacaklı... A.Ş tarafından yatırılan 1.169,40 TL istinaf başvuru harcı, 427,60 istinaf karar harcı ile 40,00 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 1.637,00 TL'nin davacıdan alınarak alacaklı ... A.Ş'ye VERİLMESİNE, 8-Alacaklı ... Bankası A.Ş tarafından yatırılan 1.169,40 TL istinaf başvuru harcı, 427,60 istinaf karar harcı olmak üzere toplam 1.597,00 TL'nin davacıdan alınarak alacaklı ... Bankası A.Ş'ye VERİLMESİNE, 9-Karar kesinleştiğinde HMK'nun 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının taraflara İADESİNE, Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 308/a maddesi gereğince kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde Yargıtay nezdinde Temyiz Kanun Yolu Açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.02/01/2024