Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/2188 K.2025/1855

T.C.
DENİZLİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : ...
KARAR NO : ...
KARAR TARİHİ : 20/11/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN : ...
ÜYE : ...
ÜYE : ...
KATİP : ...
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 18/07/2025 (Ara Karar)
NUMARASI : ... Esas
DAVACILAR : 1-...
VEKİLİ : Av. ...
2-...
3-...
4-...
5-...
6-...
7-...
8-...
9-...
10-...
11-...
12-...
13-...
14-...
15-...
16-...
17-...
18-...
19-...
20-...
21-...
22-...
23-...
24-...
25-...
26-...
27-...
28-...
29-...
30-...
31-...
32-...
33-...
VEKİLİ : ...
DAVALI : ...
VEKİLLERİ : Av. ...
Av. ...
DAVANIN KONUSU : Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali
G.KARAR YAZIM TARİHİ : 21/11/2025
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen ara kararına yönelik davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davalı vekilinin 10/07/2025 tarihli talep dilekçesinde özetle; Her ne kadar 19.06.2025 tarihli ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin ... esas ... karar sayılı ilamı ile 03/11/2024 tarihli Olağanüstü Genel Kurul Toplantısında alınan 5,6 ve 7 nolu maddelerdeki kararların TTK 449/1 maddesi uyarınca yürütmesinin geri bırakılmasına karar verilmişse de temel usul ilkelerinden olan "her dava açıldığı tarihteki fiili ve hukuki duruma göre karara bağlanır" ilkesi gereği davanın açıldığı tarihteki hukuki ve fiili durum üzerinden inceleme yapıldığını, söz konusu ilke 28.11.1956 tarih ve 15/15 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında, "her davada açıldığı tarihte tespit edilen vaziyet hükme ittihaz olunması iktiza eylemesine..." gerekçesine yer verilerek, davanın açılmasına kadar gerçekleşen hukuki ve maddi vakıalara göre sonuçlandırılması gerektiği şeklinde benimsendiğini, H.M.K.'nın "Durum ve koşulların değişmesi sebebiyle tedbirin değiştirilmesi veya kaldırılması
" başlıklı 396. maddesi ile (1) "Durum ve koşulların değiştiği sabit olursa, talep üzerine ihtiyati tedbirin değiştirilmesine veya kaldırılmasına teminat aranmaksızın karar verilebilir." (2) "İtiraza ilişkin 394 üncü maddenin üçüncü ve dördüncü fıkrası, kıyas yoluyla uygulanır." hükmü ile kanun koyucu anılan ilkeye istisna getirmiş, durum ve koşulların değişmesi halinde ihtiyati tedbir kararının değiştirilebileceği veya kaldırılabileceğini, huzurdaki uyuşmazlıkta davalı kooperatif tarafından 03/11/2024 tarihli Olağanüstü Genel Kurul Toplantısında alınan 5, 6 ve 7 nolu maddelerdeki kararların uygulandığını, 5., 6. ve 7. maddeler gereği eski yüklenici ile olan sözleşmeler arabulucu vasıtasıyla feshedildiğini, yeni yükleniciler ile genel kurul kararlarında belirtilen şartlarda "arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi" ve "arsa payı karşılığı eser sözleşmesi” imzalandığını ve yüklenicilerin sözleşme konusu edimlerini yerine getirmeye başladığını, İstinaf mahkemesi her ne kadar ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas, ...karar sayılı ilamı ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... E. ...K sayılı ilamını dikkate alarak yaklaşık ispat koşulunun gerçekleştiğine hükmetmişse de söz konusu kararların istinaf aşamasında olduğunu, bu davalarda aleyhe karar verilmesinden sonra kooperatif (03.11.2024 tarihli genel kurulda) ana sözleşmesinin 6. maddesinin 2/c hükmünü "Kooperatif, mal varlığını Sporkent sitesinin altyapı üstyapısının yenilenmesi, bakım ve onarımının yapılması, sitenin tüm ihtiyaçlarının giderilmesinde kullanır. Bu amaçla; mülkiyetinde bulunan gayrimenkulleri imar planı esaslarına göre, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi, arsa payı karşılığı eser sözleşmesi veya benzeri sözleşmelerle değerlendirerek gerekli gördüğü inşaatları yapar veya yaptırır. Bu yöntemle elde edeceği villa, ticari alan vb. kazançlarla, sitenin tüm altyapı, üstyapısını yeniler, bakım ve onarımını yapar, kooperatifin ihtiyaç duyduğu araç, gereçleri satın alır veya aldırır, sosyal tesis, personel lojmanları vb binaları yapar veya yaptırır." şeklinde değiştirdiğini, alınan kararlar ve yapılan sözleşmeler kooperatifin en temel amaç ve faaliyeti haline gelmiş olması hasebiyle de genel kurulda alınan kararların, ana sözleşme ve iyiniyet kurallarına aykırılığından söz edilemeyeceğini, aynı konularda alınan kararların iptali için ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasıyla da aynı davacılar tarafından dava açıldığını, Mahkeme 03.07.2025 tarihli duruşmada "...... gündemin 5 ve 7 numaralı maddesinde alınan kararın ana sözleşme, yasal düzenlemeler ve iyi niyet kurallarına uygun olarak alındığı anlaşılmakla, fazlaya ilişkin talepler yönünden iptal koşulları oluşmadığından davacı yanın Genel Kurulu iptali istemlerinin REDDİNE," karar verdiğini, gerekçeli kararın henüz yazılmadığını, Genel kurul kararlarının yürütülmesinin geri bırakılması yönündeki tedbir kararının; Kooperatif ana sözleşmesinin 6. maddesinin değiştirildiği ve ... Asliye Ticaret Mahkemesinin genel kurul kararlarının iptali istemli davada ret kararı verdiği dikkate alındığında, tedbir kararının verilmesinden sonra durum ve koşulların değiştiği tartışmasız olduğu gerekçesiyle H.M.K. 396 maddesi gereğince genel kurul kararlarının YÜRÜTÜLMESİNİN GERİ BIRAKILMASI yönündeki tedbir kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
İlk Derece Mahkemesinin 18/07/2025 tarihli ara kararında ; ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin 19/06/2025 tarih ve ... Esas ...karar sayılı ilamı kesin olup, davalı vekilinin yürütmenin geri bırakılması yönündeki tedbir kararının kaldırılması talebinin reddine karar verilmiştir.
Davalı vekili istinafa başvuru dilekçesi ile; H.M.K. 396/2 "İtiraza ilişkin 394 üncü maddenin üçüncü ve dördüncü fıkrası, kıyas yoluyla uygulanır.
" demek suretiyle itiraza ilişkin değerlendirmelerin ilgilileri dinlemek üzere davet sonrası, başka bir anlatımla mürafaa duruşması yapılmak suretiyle karar verilmesi gerekmekteyken dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda verilen kararın emredici kanun hükmüne aykırı olduğunu, ilk derece mahkemesinin duruşma yapmaksızın karar vermiş olmasının usul hükümlerine aykırı olduğunu, kooperatifin amaç ve faaliyeti son derece açık ve net olarak belirtilmiş olup bu aşamadan sonra alınan genel kurul kararının ana sözleşmeye veya kanuna aykırı olduğunun ileri sürülmesinin mümkün olmadığını, bu hususun hiç değerlendirilmediğini, davacı yan ihtiyati tedbir taleplerinde her ne kadar ... ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...esas, ... karar sayılı ilamı ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... E. ... K sayılı ilamı ile daha önceki alınan genel kurul kararlarının iptaline hükmedilmişse de söz konusu kararlar incelendiğinde mahkemelerin yeterli incelemeyi yapmadıkları, dosyaya sunulan uzman görüşünü hiç incelemedikleri, kooperatif hukuku konusunda uzman olmayan bilirkişilere rapor hazırlattıkları, hazırlanan raporların kes-kopyala-yapıştır yöntemiyle hazırlandığı, teknik veya hukuki bilgilerin değerlendirilmediği, ısrarlı itirazlara rağmen mahkemelerin dosyayı ek rapora göndermediğinin açıkça görüleceğini, ayrıca hepimizin bildiği üzere bu kararlar kesinleşmemiş olup istinaf aşamasında olduğunu, kooperatifin ihtiyaçlarının belirlenmesi ile arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yapılması yönünde alınan bir başka genel kurul kararı için aynı davacıların ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...esas sayılı dosyası ile genel kurulun iptali davası açtıklarını, bu nedenlerle 19.06.2025 tarihli ...Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin ... esas ... karar sayılı tedbir kararınının H.M.K. 396 gereği durum ve koşulların değişmesi sebebiyle kaldırılması yönünden yaptıkları başvurunun reddine ilişkin ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18.07.2025 tarihli ara kararının kaldırılmasını, hüküm kurulması yeniden inceleme yapılmasını gerektirmediğinden kabulü ile H.M.K. 396 gereği durum ve koşulların değişmesi sebebiyle kaldırılması yönünden yaptıkları başvurunun kabulünü talep etmiştir.
HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE:
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;
Dava; kooperatif genel kurul kararının iptali, istinaf başvurusuna konu uyuşmazlık ise ihtiyati tedbir istemine ilişkindir.
6100 Sayılı HMK'nın 341/1-b. maddesinde istinaf başvurusunda bulunulabilecek geçici hukuki korunma yolları "İhtiyati tedbir ve ihtiyati haciz taleplerinin reddi kararları, karşı tarafın yüzüne karşı verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları, karşı tarafın yokluğunda verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararlarına karşı yapılan itiraz üzerine verilen kararlar." şeklinde belirtilmiştir.
Öte yandan 6100 sayılı HMK'nın durum ve koşulların değişmesi sebebiyle tedbirin değiştirilmesi veya kaldırılmasını düzenleyen 396. maddesinde; "Durum ve koşulların değiştiği sabit olursa, talep üzerine ihtiyati tedbirin değiştirilmesine veya kaldırılmasına teminat aranmaksızın karar verilebilir. İtiraza ilişkin 394 üncü maddenin üçüncü ve dördüncü fıkrası, kıyas yoluyla uygulanır" düzenlemesi bulunmaktadır. Ancak maddede, kanun yoluna başvuru imkanını düzenleyen 394.maddenin beşinci fıkrasına atıf yapılmadığı görülmektedir.
HMK'nin 396. maddenin gerekçesi ise; "İhtiyatî tedbirin değiştirilmesi veya kaldırılmasını düzenleyen bu maddede de, yukarıda belirtilen iki maddedeki ortak yönler dikkate alınarak itiraza ilişkin benzer hükümlere ayrıca atıf yapılmıştır. Ancak, itiraz üzerine verilen kararlara karşı kanun yoluna başvurulması hakkındaki fıkraya atıf yapılmamıştır. Zira, hâl ve şartların değişmesi, hukukî bir değerlendirmeden daha çok, maddî şartlarla yakından ilgili, nispeten sübjektif ve doğrudan mahkemenin takdirine bağlı bir husustur. Ayrıca, aynı yargılama süreci içinde, bir çok kez hâl ve şartlarda değişiklik olması sebebiyle, tedbirde değişiklik yapılması veya kaldırılması, bu yönde talepte bulunulması ya da talebin reddi söz konusu olabilir. Her talepten sonra verilecek karar hakkında kanun yoluna başvurulması, ihtiyatî tedbirler için kanun yoluna başvurulmasında istenen amacı da sağlamayacaktır. Kanun yolunun açılmış olmasının amacı, ihtiyatî tedbirlerle ilgili temel hukukî ve prensip hatalarının önüne geçmektir. Bu sebeple, ihtiyatî tedbirin reddi ve ihtiyatî tedbire itiraz üzerine verilen kararlar için kanun yolu imkânı getirilmiştir." şeklindedir. Dolayısıyla, durum ve koşulların değişmesi nedeni ile verilen kararlar hukukî bir değerlendirmeden daha çok, maddî şartlarla yakından ilgili, nispeten sübjektif ve doğrudan mahkemenin takdirine bağlı kararlar olduğundan, bu kararlara karşı kanun yolunun kapalı olması ön görülmüştür. Nitekim, yargılama süresince her yeni durumda talebin yinelenerek karar verilmesi halinde sürekli kanun yoluna başvuru imkanı tanınması, kanun yolundan beklenilen amaçtan uzaklaşılması sonucunu doğuracaktır. Şüphesiz, bu tür kararlar esas hükümle birlikte kanun yolu denetimi altındadır. Dolayısıyla mahkemece tedbir talebine yönelik verilen ilk ara karardan sonraki ara kararlara yönelik istinaf başvurusunda bulunulamaz.
Eldeki davada, davacı tarafça davalı kooperatifin 03/11/2024 tarihli Olağanüstü Genel Kurul Toplantısında alınan 3,5,6 ve 7 nolu maddelerdeki kararların TTK 449/1 maddesi uyarınca yürütmesinin durdurulması talep edilmiş, ilk derece mahkemesince ihtiyati tedbir talebinin reddine dair verilen karara karşı bir kısım davacılar tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Dairemizce 19/06/2025 tarih, ... esas, ... karar sayılı ilam ile "Tüm dosya kapsamı ve taraf beyan ve delilleri birlikte değerlendirildiğinde dava dilekçesi ekinde sunulan ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas, ... karar sayılı ilamı, ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... E. ...K. İçeriği gözönüne alındığında 5,6 ve 7 nolu gündem maddeleri yönünden yaklaşık ispat seviyesinde delil sunulduğu kanaatine varılmakla davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK 353/1-b.2. maddesi gereğince düzeltilerek aşağıdaki şekilde yeniden karar verilmek üzere kararın kaldırılmasına, davalı kooperatifin 03/11/2024 tarihli Olağanüstü Genel Kurul Toplantısında alınan 5,6 ve 7 nolu maddelerdeki kararların TTK 449/1 maddesi uyarınca yürütmesinin geri bırakılmasına " şeklinde karar verildiği, verilen tedbir kararından sonra davalı Kooperatif vekilinin 10/07/2025 tarihli dilekçesi ile Kooperatif ana sözleşmesinin 6. maddesinin değiştirildiği ve ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ....esas sayılı dosyasında genel kurul kararlarının iptali istemli davada ret kararı verdiği dikkate alınarak tedbir kararının verilmesinden sonra durum ve koşulların değiştiği gerekçesiyle H.M.K. 396 maddesi gereğince genel kurul kararlarının yürütülmesinin geri bırakılması yönündeki tedbir kararının kaldırılmasını talep ettiği, ilk derece mahkemesince talebin reddine dair verilen karara karşı istinaf başvurusunda bulunduğu anlaşılmaktadır.
Ancak yukarıda belirtildiği üzere, davalının durum ve koşulların değiştiğinden bahisle ilettiği talebinin önceki talebiyle aynı olduğu, yeniden aynı talepte bulunulmasının ise istinaf başvuru yolunu açamayacağı, kaldı ki mahkemenin durum ve koşulların değişmesi halinde ihtiyati tedbir hususunda yargılamanın her aşamasında yeni bir karar verebileceği, ancak verilen her kararın istinaf yoluna açık olmadığı kabul edilmelidir.
Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 341 ve 396. maddesi gereğince usulden reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında verilen 18/07/2025 tarihli ara karara karşı davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın HMK'nın 341 ve 396. maddesi gereğince USULDEN REDDİNE,
2-Alınması gerekli istinaf karar harcı peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf karar tebliği, harç ve avans iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliği ile KESİN olarak karar verildi.20/11/2025
Başkan
Üye
Üye
Katip
Bu belge güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.