Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2021/1000 K.2024/262

T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2021/1000
KARAR NO : 2024/262
KARAR TARİHİ : 22/02/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN : ... (...)
ÜYE : ... (...)
ÜYE : ... (...)
KATİP : ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 03/03/2021
NUMARASI : ... ESAS-... KARAR
DAVACILAR : 1- ... - (T.C....)'a vesayeten;
2- ... - (T.C....)
...
VEKİLİ : Av. ... - [... ] UETS
DAVALI : ... - ...
VEKİLİ : Av. ... - [... ] UETS
DAVA : Menfi Tespit - İstirdat (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 22/02/2024
YAZIM TARİHİ : 22/02/2024
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03/03/2021 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
İDDİANIN ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkilinin .... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... esas ... karar sayılı kararı ile kısıtlanmış olduğunu, müvekkilinin imzalamış olduğu senetlerin geçersiz olduğunu, icra takibine konu senetlerde lehtar olan ...'nın sahibi olduğu ... Unlu Mamülleri işletmesi için müvekkiline bayilik verdiğini, bayilik verirken de teminat kapsamında müvekkiline takip dayanağı senetleri verdiğini, 2016 yılı içerisinde lehtar ... hakkında FETÖ ile irtibatlı olduğu gerekçesi ile malvarlığı hakkında tedbir kararı uygulandığını, dava dışı ...'nın bu süreçten sonra müvekkilinin kendisine vermiş olduğu teminat senetlerinin tahsili için icra takibi başlattığını, ne müvekkilinin ne de vasisi olan ... ile davalı arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığını belirterek davanın kabulüne, .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas, .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas, .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas ve .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyaları ile başlatılan icra takiplerine borcunun olmadığının tespitine, .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasından cebri satış sonucunda tahsil edilen 41.550,00.TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte, .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası üzerinde satılmış olan ... plakalı aracın gerçek değeri ile ihale bedeli arasındaki fark nedeni ile uğramış olduğu zarar için 100 TL'nin davalıdan tahsiline, takip tutarlarının %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 27/11/2020 tarihli dilekçesinde; .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası üzerinden satılmış olan ... plakalı aracın gerçek değeri ile ihale bedeli arasındaki fark nedeni ile davacının uğramış olduğu zarar için talep ettikleri 100,00.TL tazminat taleplerini 28.450,00 TL'ye yükselttiklerini belirtmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; 14/12/2016 tarihinde davacının kızı ...'in ek karar ile davacıya vasi olarak atandığını, bonoların tamamında lehdar olarak ... cirosu ile ikinci cirantanın ... olduğunu, müvekkili şirketin son ciranta olarak icra takibe geçtiğini, müvekkilinin ...'in kısıtlı olup olmadığını bilecek durumda olmadığını, 19/06/2017 tarihinde vasi ve cirantacı ...'e .... Noterliği'nin ... yevmiye nolu ödememe protestosunun tebliğ edildiğini, dolayısıyla vasinin borçtan haberdar olduğunu, davacının kötü niyetli olduğunu, 2017 yılında başlatılan takiplere davacı ve vasisi tarafından bu zamana kadar hiçbir itirazın yapılmadığını, icra takibine konu davacıya ait aracın yakalanarak 21/11/2018 tarihinde satış yolu ile paraya çevrildiğini, bir kısım taşınmazlara haciz şerhi uygulandığını, tüm bu işlemlerin vasiye tebliğ edildiğini ve vasinin bu işlemlerden haberinin olduğunu belirterek davanın reddine, dava değerinin en azından %20'si oranında kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03/03/2021 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile; kendini fiil ehliyetine sahip olarak tanıtan ve bir kısım edimler kazanan bir kişinin daha sonra kısıtlama kararına dayanarak aldığı edimleri geri vermeksizin borçlu olmadığının tespitini ya da ödenen paranın istirdatını talep etmesinin TMK'nın 2. maddesi gereği dürüstlük kuralına aykırı olacağı, hukuk düzeninin bu durumu korumayacağı değerlendirilmiş ve davanın reddine karar verilmiştir.
DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf talebi ile; müvekkilinin fiil ehliyeti bulunmadığını ve benzer bir davada davanın kabulüne karar verildiğini belirterek usul ve yasaya aykırı ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması ile davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE :
Dava, menfi tespit davasıdır.
Davacı vekili, müvekkili hakkında başlatılan icra takipleri nedeniyle müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiş, davalı taraf davanın reddine karar verilmesini talep etmiş, neticede mahkemece yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiş olup, iş bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İstinaf incelemesi, HMK'nin 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
Uyaptan temin edilen nüfus kayıt örneğine göre ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesinden sonra davacı ...'in 19/07/2021 tarihinde vefat ettiği, geriye mirasçıları olarak kızı ...'in kaldığı anlaşılmıştır.
Yargılama süresince tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip bulunmaları usul hukukunun temel ilkelerindendir ve dava şartıdır. (6100 sayılı HMK m.114,1/d )
Dava devam ederken taraflardan birinin ölmesi halinde, ölen kişinin taraf ehliyeti son bulur. (4721 sayılı TMK m.28/1) Bu nedenle, davaya ölen tarafa karşı veya onun tarafından devam edilmesine imkan yoktur. Ölen tarafın mirasçılarına karşı veya onun mirasçıları tarafından davaya devam edilip edilmeyeceğinin tespiti için, bir ayrım yapmak gerekir. (KURU, Baki, Prof. Dr. ; ARSLAN, Ramazan, Prof., Dr.; YILMAZ, Ejder, Prof., Dr.; Medeni Usul Hukuku Ders Kitabı, 6100 sayılı HMK'ya Göre Yeniden Yazılmış, 22. Baskı, Ankara 2011, s. 221)
Yalnız öleni ilgilendiren, yani mirasçılarına geçmeyen haklara ilişkin davalar, tarafın ölümü ile konusuz kalır; bu davalara ölen tarafın mirasçılarına karşı (veya mirasçıları tarafından) devam edilmesine imkan yoktur.
Yalnız ölen tarafı ilgilendirmeyen, yani mirasçıları da ilgilendiren, mirasçıların mal varlığı haklarını etkileyen davalar, tarafın ölümü ile konusuz kalmaz. Bu davalara, ölen tarafın mirasçılarına karşı (veya mirasçıları tarafından) devam edilir. Bunlar malvarlığı haklarına ilişkin davalardır. Bu halde, ölen tarafın mirasçıları, davayı mecburi dava arkadaşı olarak hep birlikte takip ederler.
Taraflardan birinin ölümü halinde, mirasçılar mirası kabul veya reddetmemişse, bu hususta kanunla belirlenen süreler geçinceye kadar dava ertelenir. Bununla beraber hakim, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde, talep üzerine davayı takip için kayyım atanmasına karar verebilir. (6100 sayılı HMK m. 55)
Somut olayda; davacının karardan sonra 19/07/2021 tarihinde öldüğü ve mirasçısı ...'in de vasilik görevinin sona erdiği anlaşılmakla mahkemece; yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular çerçevesinde, öncelikle yargılama sırasında vefat eden davacının mirasçılık belgesi getirtilerek, mirasçılarına usulüne uygun tebligat yapılıp, mirası reddetmeyen mirasçılarının mecburi dava arkadaşı olarak yöntemince davaya katılımı sağlanmak, taraf teşkili sağlandıktan sonra, hasıl olacak sonuca göre esas hakkında bir karar verilmesi gerekmektedir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, vefat eden davalının sair istinaf sebepleri incelenmeksizin, ilk derece mahkemesi kararının resen kaldırılarak, yukarıda belirtilen eksiklerin giderilerek, yeniden karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş, buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1)-Davacı vekili tarafından .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03/03/2021 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2)-.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03/03/2021 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararının HMK.'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
3)-Dava dosyanın yeniden yargılama için .... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,
4)-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden davacıdan peşin alınan 59,30.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde davacıya İADESİNE,
5)-İstinaf eden davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin esas hüküm ile birlikte İlk Derece Mahkemesince karara BAĞLANMASINA,
6)-6100 Sayılı HMK'nin 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesi'ne İADESİNE,
7)-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
8)-6100 sayılı HMK'nin 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle İlk Derece Mahkemesince taraf vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nin 353/1-a/6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda kesin olmak üzere 22/02/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır