Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2024/1256 K.2025/1670

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 35. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/1256 - 2025/1670
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
35. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2024/1256
KARAR NO : 2025/1670
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 17/01/2024
NUMARASI : 2022/636 Esas - 2024/31 Karar
DAVANIN KONUSU : Tazminat
KARAR TARİHİ : 25/12/2025
GEREKÇELİ KARAR
YAZILMA TARİHİ : 06/01/2026
Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davacılar vekili ile davalılardan ... Sigorta A.Ş. vekili ile davalı ... Yapı Mühendislik Petrol İnşaat Nakliye Otomotiv Madencilik Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI
Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalı/sürücü ...'in Kalecik ilçesi istikametinden Hacıköy mahallesi istikametine doğru ... plakalı aracı ile seyir halinde iken belirtilen mevkiye geldiğinde bir gün önceden yol üzerine dökülen zift kalıntısının üzerinden geçtikten sonra hızının da vermiş olduğu etki ile aracının hakimiyetini kaybederek yolun sağ kısmından çıkmak sureti ile takla atarak dere içerisine savrulması neticesinde araç içerisinde yolcu olarak bulunan davacıların yakını ...'in yaralanması sonucu tedavi edilmek üzere kaldırıldığı hastanede aynı gün hayatını kaybettiğini, ölümlü trafik kazası neticesinde meydana gelen olayda yola zift döken ancak gerekli hiçbir önlemi almayan yola levha, uyarı yazısı vs. hiçbir işaret koymayarak kazaya sebep olan ... Yapı Mühendislik Petrol İnşaat Nakliye Otomotiv Madencilik Gıda San. Tic. Ltd. Şti.'nin ihmalinden dolayı ve şirkete ait olan ... plakalı zift yüklü kamyonun sürücüsü ...'nun ve davacılar yakınının içinde bulunduğu ... plakalı aracın sürücüsü ...'in kusurlu olduklarının trafik kaza tespit tutanağında belirtildiğini, ... Sigorta A.Ş.'nin ...'in ZMM Sigortası olmasından dolayı söz konusu kaza nedeniyle oluşan zararlardan sorumluluğunun bulunduğunu, kaza yapan araçta bulunan müteveffa ...'in geride kalan eşi müvekkili ...'in eşinin vefatından önce eşinin kazancıyla geçinen bir ev hanımı olduğunu hiçbir gelir kaynağının olmadığını, evde çalışanı olan müteveffanın vefatı nedeniyle müvekkilinin eşinin hayatının sonuna kadar maddi manevi destekten yoksun ve mağdur durumda kaldığını belirterek, müvekkili eş ... için fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak suretiyle şimdilik 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı olarak maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek, müvekkilleri çocuklar için 10.000,00'er TL olmak üzere toplam 120.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte karşı taraflar ..., ... Yapı Mühendislik Petrol İnşaat Nakliye Otomotiv Madencilik Gıda San. Tic. Ltd. Şti. ve ...'ndan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkillerine ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davacılar tarafından 19.10.2021 tarihinde meydana gelen kaza sonucu ... plakalı araçta yolcu konumunda bulunan ...'in vefat ettiği belirtilerek müvekkili şirket nezdinde sigortalı ... plakalı araca ait 26.05.2021-26.05.2022 vadeli 34130758 numaralı KTK Zorunlu Sorumluluk Sigorta Poliçesine istinaden şimdilik müteveffanın eşi ... için 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsilini talep ettiğini, müvekkili şirkete gönderilen dava dilekçesi ekinde olması gereken belgelerin yer almadığını, yasal mevzuata göre başvuru şartının yerine getirilmiş kabul edilebilmesi için gerekli belgelerin tamamının sigorta şirketine ibraz edilmesi ve ödeme süresi dolmasına rağmen ödeme yapılmamış olması gerektiğini, davacı tarafa 27.12.2021 tarihli yazı ile eksik belgelerin iletilmesi akabinde taleplerinin yasal mevzuat kapsamında değerlendirmeye alınabileceğinin bildirildiğini, eksik evrakla başvuru yapılması nedeniyle davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, huzurdaki davadan önce ve sonra Trafik Sigortası Genel Şartlarında belirtilen belge ve bilgileri ibraz etmemiş olması nedeniyle bir başvurudan söz edilmeyeceğini, destekten yoksun kalma teminatı, üçüncü kişinin ölümü dolayısıyla ölenin desteğinden yoksun kalanların destek zararlarını karşılamak üzere bu genel şart ekinde yer alan esaslara göre belirlenecek bir tazminat olduğunu, söz konusu tazminat miktarının tespitinde ölen kişinin esas alındığını, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğu sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında olduğunu, haksız fiil sonucu kusur konusunda bir değerlendirme yapılabilmesi için kazanın meydana geldiği yer, kaza şekli ve nedeni hususlarının bilinmesinin gerektiğini, kazanın oluşumunda sigortalı araç sürücüsünün kusuru bulunmadığından huzurdaki davanın reddini, aksi halde sorumluluğa esas kusur oranının kesin ve net olarak tespit edilmesi adına Adli Tıp Kurumu marifetiyle inceleme yapılmasını, müvekkili şirket temerrüde düşmediğinden faize ilişkin taleplerin reddi gerektiğini bildirerek, davanın reddini istemiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; 19.10.2021 tarihinde müvekkili ...'in sevk ve idaresindeki aracı ile seyir halindeyken tek taraflı meydana gelen trafik kazasında araçta yolcu olarak bulunan ...'in vefat etmesi sonucu kazaya ilişkin davacı taraflarca açılan manevi tazminat ve destekten yoksun kalma tazminatı taleplerini içerir davanın hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, davalı ... Yapı Mühendislik Petrol İnşaat Nakliye Otomotiv Madencilik Gıda San. Tic. Ltd. Şti.'ne ait ... plakalı aracın arka vana kısmından damlalar halinde yola zift dökülmesi nedeniyle yolun kayganlaşması neticesinde şirketin yolu temizlemediği ve yola herhangi bir uyarı işareti veya levhasının koyulmaması nedeni ile ... Yapı Mühendislik Petrol İnşaat Nakliye Otomotiv Madencilik Gıda San. Tic. Ltd. Şti.'nin ... plakalı aracın sahibi ve sürücüsünün ve yol yapımından ve bakımından sorumlu kuruluşun yolda dökülen malzemeyi kayganlığa geçirecek şekilde tedbir alınıp temizlenmeyip kaza oluşumuna sebebiyet verdiğinden dolayı asli kusurlu olduklarını, müvekkilinin kazanın meydana geldiği viraja yaklaştığında hızını yavaşlatmasına rağmen aracının kayarak yoldan çıkması ile olayın gerçekleştiğini, müvekkilinin kazanın gerçekleşmesinde herhangi bir kusurunun bulunmadığından dolayı tazminatın müştereken ve müteselsilen ödenmesi istemini kabul etmediklerini, müvekkilinin sorumluluğunun yalnızca kusuru oranında sınırlı olacağını, kazanın gerçekleştiği tarihte müteveffanın ve davacının yaşının tazminat hesabında dikkate alınarak müteveffanın müterafik kusur durumunun belirlenmesini ve fahiş miktardaki manevi tazminat taleplerinin reddinin gerektiğini bildirerek, davanın reddini istemiştir.
Diğer davalılar, davaya cevap vermemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece yapılan yargılama sonunda; ... plakalı araç sürücüsünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi ile meydana gelen tek taraflı kazada davacılar yakını ...’in hayatını kaybettiği, kazanın meydana gelmesinde davalı ...’in %25 oranında kusurlu olduğu, diğerlerinin %75 oranında kusurlu olduğu, davacılar murisinin ... plakalı araçta yolcu konumunda olması nedeniyle kusurunun bulunmadığı, bu nedenle hesaplanan tazminattan davalıların müştereken sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile, maddi tazminat yönünden davacı ... için 276.309,81-TL destekten yoksun kalma tazminatının sigorta şirketi yönünden dava tarihi olan 02/02/2022 tarihinden itibaren diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan 19/10/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilde tekerrür olmamak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, manevi tazminat yönünden davanın kabulüne, eş ... için 15.000,00-TL manevi tazminatın sigorta şirketi dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen kaza tarihi olan 19/10/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine, diğer davacı çocuklar yönünden 7.500,00'er TL manevi tazminatın sigorta şirketi dışındaki davalılardan kaza tarihi olan 19/10/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara ayrı ayrı verilmesine karar verilmiş, karara karşı davacılar vekili ile davalılardan ... Sigorta A.Ş. ve ... Yapı... Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; dava dilekçesinde davalı olarak gösterilen ...’nun yargılama aşamasında karar verilmeden önce vefat ettiğini, bu davalının mirasçılarının gerekçeli karara eklenmediğini, adı geçen davalının mirasçılarının da kararda yer alması gerektiğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve ... mirasçılarının karara eklenmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde; müvekkilinin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru ile sınırlı olduğu halde mahkemece kusura göre hesaplama yapılmadığını, sigortalı araç sürücüsünün kusur oranı %25 olduğundan müvekkilinin de bu oranda sorumlu olduğunu, müteveffanın emniyet kemeri takmaması nedeniyle müterafık kusuru indirimi yapılması gerektiğini, destekten yoksun kalma tazminatı yönünden hükmedilen vekalet ücretinin hatalı olduğunu, davacı yararına 43.446,47TL yerine 61.446 TL vekalet ücretine hükmedildiğini ileri sürerek, istinaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Yapı... Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde; dava konusu olaya ilişkin ceza yargılaması devam ettiğinden iş bu davanın sonucunun bekletici mesele yapılması gerektiğini, yerel mahkeme kararında kusur oranlarına göre belirleme yapılmamasının hatalı olduğunu, kazada sürücünün asli kusurlu olduğunu, müteveffanın emniyet kemerini takmaması nedeniyle müterafık kusurlu olduğunu, buna rağmen mahkemece tazminattan indirim yapılmadığını ileri sürerek, istinaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE
Dava, ölümlü trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Mahkemece maddi ve manevi tazminat taleplerinin kabulüne karar verilmiş, karara karşı davacılar vekili ile davalılardan ... Sigorta A.Ş. vekili ile davalı ... Yapı… Ltd. Şti. vekili tarafından yukarıda yazılı sebeplerle istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
Dairemizce, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen gözetilerek inceleme yapılmıştır.
Tüm dosya kapsamından; olay tarihi olan 19.10.2021 günü saat:11.00 sıralarında davalı sürücü ...'in sevk ve idaresindeki davalı ... Sigorta A.Ş. nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı ... plakalı araç ile Kalecik ilçesi istikametinden Hacıköy mahallesi istikametine doğru seyir halinde iken, bir gün önceden davalı ... Yapı… Ltd. Şti.’ye ait ... plakalı kamyonun arızalanması nedeniyle ölü davalı ... yönetimindeki bu araç tarafından yol üzerine dökülen zift kalıntısının üzerinden geçtikten sonra, aracının hakimiyetini kaybederek yolun sağ kısmından çıkmak sureti ile takla atarak dere içerisine savrulması neticesinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle, araç içerisinde yolcu olarak bulunan davacılar yakını ...’in kaldırıldığı hastanede hayatını kaybettiği ve bu olay nedeniyle ...’in yakınları tarafından davalılar ..., ..., ... Yapı… Ltd. Şti. ve ... Sigorta A.Ş. aleyhinde maddi ve manevi tazminat istemli eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.
1-Bir davada taraf ehliyeti dava şartlarından (HMK m. 114/1-d) olup, taraf ehliyeti ise medenî haklardan yararlanma ehliyetine sahip olmakla mümkündür (HMK m. 50). Medeni haklardan yararlanma, yani hak ehliyeti tam ve sağ doğmak koşuluyla ana rahmine düşme anında başlayıp, kişinin ölümüne kadar devam eder (TMK m. 28). Bu nedenle Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda taraflardan birinin yargılama sırasında ölümü hâlinde, mirasçılar mirası kabul veya reddetmemişse, bu hususta kanunla belirlenen süreler geçinceye kadar davanın erteleneceği, bununla beraber hâkimin, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde, talep üzerine davayı takip için kayyım atanmasına karar verebileceği öngörülmüştür (HMK m. 55).
Mirasçılara geçen haklara ilişkin davalarda yargılama sırasında davalının ölümü halinde mahkemece öncelikle HMK’nın 55. maddesi uyarınca mirasçılarının mirası kabul veya reddi için Türk Medeni Kanunu’nda gösterilen sürelerin geçmesi beklendikten sonra, ölen tarafın mirasçılarının davada davalı olarak yer almasının sağlanması için davacı tarafa usulüne uygun süre verilerek taraf teşkilinin sağlanması gerekir.
Somut olayda; davalılardan ...’nun yargılama sırasında öldüğü, ilk derece mahkemesi tarafından davacı vekiline çıkartılan 12/10/2023 tarihli muhtıra ile müteveffa ...’nun mirasçılık belgesi alınıp mirasçılarının davaya dahil edilmesi için iki haftalık süre verildiği, verilen süre içerisinde belirtilen işlemlerin yapılmaması nedeniyle mahkemece karar başlığında davalı ... ve mirasçılarının gösterilmediği gibi, adı geçen davalı hakkında usul ya da esas hakkında olumlu olumsuz herhangi bir hüküm kurulmadığı, davacı vekili tarafından sunulan veraset ilamı doğrultusunda ... mirasçılarının davalı olarak gerekçeli karara eklenmesi talebinin ilk derece mahkemesi tarafından verilen 26/04/2024 tarihli ek karar ile reddedildiği anlaşılmıştır.
Yukarıda açıklandığı üzere, taraf ehliyeti dava şartlarından olup, yargılama sırasında davalı ...’nun ölümü nedeniyle mirasçılarının davada yer almasının sağlanması için davacı vekiline HMK’nın 115/2. maddesi uyarınca usulüne uygun şekilde kesin süre verilerek sonucuna göre işlem yapılması gerekirken, davacı tarafa taraf teşkilinin sağlanması için usulüne uygun kesin süre verilmeksizin eksik inceleme ile karar verilmesi doğru değildir.
2-Kabule göre de; ilk derece mahkemesi tarafından dava konusu olayda tarafların kusur durumunun tespiti için bilirkişi raporu alınmış olup, 02/03/2023 tarihli bilirkişi raporunda, davalı ... Yapı Müh. Pet. İnş. Nak. Oto. Mad. Gıd. San. Tic. Ldt. Şti’nin %37,5 oranında, ölü/davalı ...'nun %25 oranında, davalı ...'in; %25 oranında, yolun yapımı, bakımı ve işletilmesinden sorumlu kuruluşların %12,5 oranında kusurlu olacağı, araçta yolcu olarak bulunan müteveffa ...’in kusurunun bulunmadığı mütalaa olunmuştur.
Dava konusu olay nedeniyle Ankara 30. Ağır Ceza Mahkemesine açılıp 2022/234 Esas sayılı dosya üzerinden yargılaması devam eden ceza davasında Adli Tıp Kurumu Ankara Trafik İhtisas Dairesinden alınan 11/09/2023 tarihli bilirkişi kurulu raporunda, kazanın meydana gelmesinde müşteki sanık sürücü ...'in tali kusurlu olduğu, sanık sürücü ...'nun asli kusurlu olduğu, firma yetkilisi/yetkililerinin asli kusurlu olduğu, yoldan sorumlu kurum/kuruluş yetkilisi/yetkililerinin kusursuz olduğu, Jandarma personelinin asli kusurlu olduğu mütalaa edilmiştir.
Bu durumda, kararı istinaf eden davalılar tarafından kusur raporuna itiraz edilmiş olması da nazara alınarak, ceza dosyası da dosyaya kazandırılmak ve ceza mahkemesi tarafından verilecek karara göre belirlenecek maddi olgu da dikkate alınmak suretiyle Karayolları Trafik Fen Heyetinde görev yapmış 3 kişilik bilirkişi heyetinden veya İstanbul Teknik Üniversitesi Öğretim Görevlilerinden oluşturulacak üç kişilik bilirkişi heyetinden, kaza anında yolun görüş durumu, kazanın meydana gelme şekli ile dosya kapsamı ile dava konusu olaya ilişkin ceza dosyasındaki tüm kusur raporları ve maddi olgular dikkate alınarak çelişkinin giderilmesine yönelik kusur durumunun belirlendiği rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, davalılar tarafından itiraz edilen rapora göre davanın esası hakkında karar verilmiş olması isabetli görülmemiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle kararı istinaf eden davacılar vekili, davalılardan ... Sigorta A.Ş. vekili ile davalı ... Yapı… Ltd. Şti. vekilinin istinaf taleplerinin kabulüne, uyuşmazlığın çözümünde etkili deliller toplanılmadan ve değerlendirmeden karar verilmiş olması nedeniyle ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına, davanın yeniden görülerek öncelikle dosya içerisinde veraset ilamı yer alan ölü davalı ... mirasçılarının davalı olarak davada yer alması ve taraf teşkilinin sağlanması için davacılar vekiline HMK’nın 115. maddesi uyarınca usulüne uygun kesin süre verilmesi ve taraf teşkilinin sağlanması, akabinde dava konusu kazaya ilişkin ceza dosyasının tamamı dosyaya kazandırılmak suretiyle, yukarıda açıklanan şekilde kusur raporları arasındaki çelişki giderilmek suretiyle dava konusu kazadaki tarafların kusur oranı tespit edilerek sonucuna göre bir karar verilmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine, kaldırma sebebine göre kararı istinaf eden davacılar vekili ve davalılar vekillerinin sair istinaf itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerektiği kanaati ile aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
1-Davacılar vekili, davalı ... Sigorta A.Ş. vekili ile davalı ... Yapı Mühendislik Petrol İnşaat Nakliye Otomotiv Madencilik Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekilinin istinaf başvurularının KABULÜ İLE, Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen 17/01/2024 tarihli, 2022/636 Esas - 2024/31 Karar sayılı kararın, HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
Kararın kaldırılma sebebine göre, davacılar vekili, davalılardan ... Sigorta A.Ş. vekili ile davalı ... Yapı… Ltd. Şti. vekilinin sair istinaf sebeplerinin bu aşamada İNCELENMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Dosyanın, davanın yeniden görülmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-İstinaf eden davacılar ve davalı ... Sigorta A.Ş. ile davalı ... Yapı… Ltd. Şti. tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde istinaf eden taraflara iadesine,
4-İstinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesinde değerlendirilmesine,
5-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirilmesi, bakiye harç tahsili, iadesi ve gider avansı iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 353/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 25/12/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan V.
Üye
Üye
Katip
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.