Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/844 K.2024/1348

T.C. BURSA BAM 5. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No:
T.C.
BURSA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO :
KARAR NO :
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN :
ÜYE :
ÜYE :
KATİP :
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 14/02/2024
NUMARASI :
DAVACI :
FERİ MÜDAHİL :
DAVANIN KONUSU : İflas (Doğrudan Borçlu Tarafından Talep Edilen İflas (İİK 178))
KARAR TARİHİ : 19/09/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 19/09/2024
Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/02/2024 tarih, ... sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;
TALEP :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının yapmış olduğu ticari faaliyetler neticesinde, işlerinin iyi gitmemesi sebebi ile büyük borçlar altına girdiğini ve borçlarını ödeyemez hale geldiğini, davacının bütün aktif ve pasifi ile alacaklıların isim ve adresini gösteren liste sunacaklarını, İflas talepleri nedeniyle tüm kamu kurum ve kuruluşlarına şirketin iflas talebinde bulunduğu konusunda bilgilendirilmesini, gerekli tedbirlerin alınmasını, borca batık olması sebebi ile iflasını talep etmişlerdir.
Müdahil ... A.Ş vekili dilekçesinde; Davacı Abdullah Kiraz ile asaleten ve kefalaeten imzalanan kredi çerçeve sözleşmelerine istinaden borçluya kredi kullandırıldığını, buna dair borcun ödenmediğini, aleyhlerine icra takipleri başlatıldığını, borçlu adına kayıtlı menkul ve gayrimenkullerin bulunduğunu ve borçlarını karşılamaya yeterli olduğunu, borçlu açısından iflas şartlarının oluşmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda;
Davacının iflas talebi doğrultusunda ilanların yapıldığı, avansın yatırıldığı, müdahalede bulunan alacaklı ... Bankası vekilinin iflasın kötü niyetli olarak istenildiği ileri sürdüğünü ancak Getirilen aktif ve pasif tapu kayıtları incelendiğinde pasif kayıtlar itibariyle davacı tarafın bir kısım gayrimenkullerinin mülkiyetinden çıktığı, ancak üzerinde çokça haciz ve ipoteklerin bulunduğu, devir tarihlerinin 2018-2012-2007-2009 yılları olduğu, iflasın hakkındaki takipleri ertelemek ve borçlarını ödemeyi geciktirmek için talep edildiği yönünde kesin bir olgunun dosya kapsamı itibariyle oluşmadığı, bilirkişi raporları, borç kapak hesapları ve yapılan araştırma ve incelemede ilk raporda davacının aktifinde belirtilen taşınmazların davacının mülkiyetinden çıkmış olduğu, alacaklı ...Bankası tarafından icra dosyası kapsamında satışının yapıldığı ve mülkiyetinin davacıda olmadığı, bu kapsamda davacıya ait aktif (varlıklar) toplamının 1.558.562,33 TL olduğu, davacıya ait pasifler (borcalar) toplamının 64.019.685,7 TL olduğu, davacının mal - varlıkları toplam borçlarını karşılamadığı, rayiç bilançoya göre güncel olarak - 62.461.123,37 TL borca batık olduğu belirtilerek , Davanın kabulü ile, davacı Abdullah Kiraz'ın iflasına karar verilmiştir.
Karara karşı feri müdahil vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Feri Müdahil vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının ve şirketin kullandığı krediler nedeniyle borçlarını ödemediklerini, haklarında icra takibi başlatıldığını, davalı borçlu adına kayıtlı menkul ve gayrimenkullerin mevcut olduğunu ve borçlarını karşılamaya yeterli olduğunu, davacı borçlu açısından iflas şartlarının oluşmadığını, iflas kararının alacaklıların mağduriyetine neden olacağını, düzenlenen rapor da yeterli ve detaylı inceleme yapılmadığını, davacı ...'ın sadece aktifinde yer alan mal varlıklarının incelendiği, davacının pasif taşınmaz kaydında taşınmaz kayıtlarının incelenmediğini, pasif taşınmaz kayıtlarının ve devir tarihlerinin tespiti ile alacaklılar aleyhine kötüniyetle mal varlığının azaltılıp azaltılmadığı hususlarının tespitinin önem arz ettiğini, borçlu adına kayıtlı iken kötüniyet ile devir edilen menkul ve gayrimenkullerin varlığı ve borçlarını karşılamaya yeterli olup olmadığının tespit edilmesi ile davalı borçlu açısından iflas şartları oluşmadığı açıkça anlaşılacak iken bu yönde yeterli yapılmayan inceleme ile karar verildiğini, mahkeme tarafından aktif/pasif incelemesinde davacı adına Tüm Türkiye de Tapu kayıt ve mal varlığı sorgulaması ve araştırması yapılması gerekirken yapılmadığını, bu nedenle aktif ve pasif bilanço değerlendirmesine esas olması adına kötüniyetli olarak mal varlığının azaltılıp azaltılmadığının da tespit edilmeden davanın kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın istinaf incelemesi yolu ile kaldırılmasını ve davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
Dava, borca batık olduğu gerekçesiyle davacının doğrudan doğruya kendi iflasını istemi talebine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince, davanın kabulüne karar verilmiş olup, karara karşı feri müdahil vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Mahkemece davacının aktiflerinin bulunduğu mal varlığı ve alacaklılar listesinin sunulması hususunda davacı tarafa süre verilmiş, davacı tarafça şirketin mal varlığı olarak ... plakalı ve .... plakalı kamyonet ile Bursa ili Nilüfer İlçesi ... parsel.. nolu bağımsız bölümler ile Trabzon il...parsel sayılı arazi bildirilmiş, davacı tarafça araçların davacının uhdesinde olmadığı, yedieminde olduğu ancak nerede ve hangi yedieminde olduğunun bilinmediği belirtilmiştir.
Davacı vekili müvekkili hakkında yapılan icra dosyalarını bildirmiş ise de, borç miktarlarının bildirilmediği gibi alacaklar listesinin de sunulmadığı anlaşılmış, mahkemece icra müdürlüklerinden, SGK ve Vergi Dairesi müdürlüklerinden davacı şirketin alacak ve borçları ile ilgili araştırma yapılmış, Vergi Dairesi tarafından gönderilen bilgi ve belgelerde davacının 1. Sınıf tüccar olduğu ve en son 2019 takvim yılı gelir vergisi beyannamesine göre bilanço esasına göre defter tutmakla yükümlü olduğu bildirilmiştir.
Mahkemece İnşaat Mühendisi, Makina Mühendisi ve SMMM Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen raporda ; Bursa da bulunan 6 nolu bağımsız bölüm sayılı taşınmazın 6.750.000,00 TL ve 7 nolu bağımsız bölüm sayılı taşınmazın güncel değerinin 3.500.000,00 TL, ... parsel sayılı taşınmazdaki davacı hisse değerinin 79.437,73 TL olduğu, fiilen temin edilmeyen araçların dosyadaki bilgilere göre rayiç değerlerinin ayrı ayrı 600.000.00 TL olduğu, davacı şirketin mali beyannamelerinden elde edilen verilere göre bilanço tablosunun çıkarıldığı, buna göre 2023 yılı değerleme sonrasında firmanın borca batık durumunun bulunmadığı bildirilmiş, SMMM bilirkişi ek raporunda ticari defterlerin incelemeye sunulması gerektiği, icra müdürlüklerinden gelen dosya kapak hesaplarına göre ve bildirilen araç ve icra alacakların göre davacının aktif (varlıklar) toplamının 1.558.562,33 TL olduğu, davacıya ait pasifler (borcalar) toplamının 64.019.685,7 TL olduğu, davacının mal varlıkları toplam borçlarını karşılamadığı, rayiç bilançoya göre güncel olarak -62.461.123,37 TL borca batıklık durumunun var olduğu şeklinde rapor düzenlendiği görülmüştür.
Müdahil .... Bankası vekili .... nolu bağımsız nolu taşınmazın bankanın alacağı nedeniyle yapılan icra dosyasında yapılan 01/06/2023 tarihli ihale sonucu müvekkili banka adına tescil edildiğini, rapor tarihi itibariyle davacının aktifinde bulunmadığı bildirmiştir.
Nilüfer, Altındağ, Mudanya, Yıldırım ,Gemlik, Osmangazi Tapu Müdürlüğünün yazıları ile davacı adına Takbis üzerinden yapılan taşınmaz sorgulamasında aktif ve pasif taşınmazlara ilişkin kayıtların gönderildiği anlaşılmıştır.
İİK'nın 178/1. maddesi uyarınca iflasa karar verilebilmesi için şirketin aciz halinde bulunması gerekli olup, aciz hali borçlunun ödeme araçlarından yoksunluğu nedeniyle, derhal ödemesi gereken para borçlarını ödemek konusundaki iktidarsızlığıdır. Borçlunun aciz hali ne kadar ağır olursa olsun (İİK'nın 178/III deki durum olmadıkça) kendi iflâsını isteyen borçlu aciz halinde bulunduğunu ispat etmek zorundadır. Ayrıca, borçlunun istem dilekçesine bütün aktif ve pasifi ile alacaklıların isim ve adreslerini gösteren mal beyanını eklemesi şarttır, bu belge mahkemeye ibraz edilmedikçe iflas kararı verilemez.
Yine İİK 178/3 maddesi uyarınca doğrudan iflasa karar verilebilmesi için yapılan haciz neticesinde borçlunun yarı mevcudunun elinden çıkması sureti ile kalanının muaccel ve vadesi bir yıl içerisinde dolacak olan borçlarının karşılamaması gerekmektedir.
Ayrıca İİK'nın 179. maddesi uyarınca iflasa karar verilebilmesi için de şirketin borca batık durumda olması zorunludur. Borca batıklığın tespiti için TTK'nın 376. maddesi uyarınca bir borca batıklık bilançosu hazırlanmalıdır. Zira, TTK'nın 376. maddesine göre borca batıklık bilançosunda aktiflerin rayiç değerden bilançoya geçirilerek borca batıklık bilançosunun çıkarılması gerekir. Böyle bir talep üzerine mahkemece, bu şirketin öncelikle borca batık durumda olup olmadığı rayiç değerlere göre tespit edilmelidir. Bunun için borçlu şirket tarafından mahkemeye ibraz edilen bilanço üzerinde mahallinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak, rayiç değerler ve yapılan araştırma ve inceleme sonucu elde edilen gerçekçi verilere göre bilirkişilerce yeniden oluşturulacak şirket bilançosu (borca batıklık bilançosu) da dikkate alınıp bir sonuca gidilmelidir. Bir sermaye şirketinin borca batıklık bildiriminde bulunarak iflasını istemesi halinde, bu durumun mahkemece re’sen tesbiti gerekir. Borca batıklığın tesbitinde sadece davacının kayıtlarına değil, varlıklarının rayiç değerlerine de özellikle bakılmalı, davacının sunduğu delillere ek olarak, mahkemece gerekli görülen diğer deliller toplanmalı, bu kapsamda ilgisi görülen kamu kurumlarından alınacak bilgiler, yapılacak keşif ve mahkemece atanacak bilirkişilerce düzenlenecek raporlar da değerlendirilmelidir. Yine, dava teorisindeki genel ilkenin bir istisnası olarak, borca batıklık sadece dava tarihi itibariyle değil, yargılama safhasındaki olumlu veya olumsuz gelişmeler de dikkate alınarak belirlenmelidir. (emsal Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 2013/1607-1904 E. K. sayılı ilamı)
Davacı tarafça kanun gereğince sunulması gereken bütün aktif ve pasifi ile alacaklıların isim ve adreslerini gösteren mal beyanını sunmadığı, ancak mahkemece davacının alacak ve borçlu olduğu dosyalar ve kapak hesapları ilgili icra müdürlüklerinden getirtilmiş, davacı tarafça ticari defterlerin ve ticari hiç bir kaydın sunulmadığı, kaybolduğunun beyan edildiği buna dair tutanak ve mahkeme ilamının da ibraz edilmediği, her ne kadar SMMM bilirkişi raporu ile borca batıklık yönünde rapor düzenlenmiş ise de, davacı şirketin icra dosyalarındaki borç ve alacaklarının ticari defter kayıtları ile denetlenememesine ve rayiç bilançonun tespit edilememesine ve talebin niteliğine göre İİK'nın 178. maddesi kapsamında borca batıklığının ispatlanamadığından yerel mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken davanın kabulüne karar verilmesi isabetsiz görülmüştür. (Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 2023/2419 E- 2023/2858 K sayalı kararı)
Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere göre davacı tarafça 2019 dan sonraki yıllara ait kurumlar vergisi beyannamelerinin bildirilmemiş olmasına, talep edenin tutmak ve saklamakla yükümlü olduğu ticari defterlerin inceleme için ibraz etmemesine, talep edenin işletmeye ait varsa demirbaş, stok veya hammaddelerin nerede olduğuna dair kabul edilebilir ve inandırıcı bir açıklamada bulunulmamasına,Kanunun belirttiği anlamda tüm aktif ve pasifi ile alacaklıların isim ve adreslerinin bildirilmemesine, davacının icra dosyalarındaki borç ve alacaklarının ticari defter kayıtları ile denetlenememesine ve rayiç bilançonun tespit edilememesine göre talep eden davacının talebin niteliğine göre İİK'nın 178. maddesi kapsamında borca batıklık halini ispatlayamadığından davanın reddine dair karar vermek gerekmiş, bu suretle müdahale eden Halk Bankası vekilinin istinaf itirazı yerinde görülerek kararın kaldırılmasına ve dairemizce davanın reddine dair 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b/2 maddesi gereğince yeniden hüküm kurulması karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;
A-Müdahil ... A.Ş vekilinin istinaf talebinin KABULÜ ile;
B-Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/02/2024 tarih, ... sayılı kararının KALDIRILMASINA, kaldırılan karar yerine geçmek üzere yeniden HÜKÜM TESİSİ İLE,
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar yasası gereğince alınması gerekli 427,60 TL harçtan başlangıçta alınan 80,70 TL peşin harcın mahsubu ile 346,9‬0 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
4-6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
İstinaf Yargılaması ve Harç Yönünden;
1-İstinaf karar harcının istek halinde Müdahil Halkbank A.Ş iadesine,
2-Müdahil Halkbank A.Ş tarafından istinaf yargılama gideri yapılmadığından, bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
3-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti hakkında karar verilmesine yer olmadığına,
4-Karar harç ve tebliğ işlemlerinin Dairemizce yerine getirilmesine,
Dair dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu, karar tebliğinden itibaren 2 hafta içinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 19/09/2024
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır