İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/480 K.2025/57

T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/480 Esas
KARAR NO : 2025/57
DAVA : Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak)
DAVA TARİHİ : 29/03/2021
KARAR TARİHİ : 28/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacıların miras bırakanı ... ...'ın T.C. ... Bankası ... Şubesinden 25.10.2019 tarihinde 500.000,00 limitli Genel Kredi Sözleşmesi imzaladığı ve ... A.Ş.'de ... Poliçe no ile Hayat Sigortası yaptırdığı ancak, 06.08.2020 tarihinde vefatı üzerine tüm kredi borcunun, ferilerinin ve masrafların hayat sigortası poliçesi kapsamında bankaya ödemesi varsa kalan meblağın kendilerine ödenmesi için davalı ... A.Ş'ye ihbarda bulunulduğu ancak, Sigorta başlangıç tarihinden önce olan hastalıkların vefat teminatı kapsamının dışında olduğu gerekçesiyle tazminat talebinin reddedildiğini, davalının müteveffanın 2004 yılında geçirmiş olduğu kalp ameliyatına ilişkin belgeyi gösterdiğini ancak ölümün sebebinin kanser olduğunu, bu hatalığın da poliçe İmzalandıktan yaklaşık 6 ay sonra ortaya çıktığını, sigorta poliçe hükümlerine göre, sigorta bedelinden öncelikle sigortalının Bankaya olan kredi borçları ile ferilerinin Bankaya, kalan tutarların da varislere ödenmesi gerektiği, Fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak olmak üzere miras bırakanın vefatı sonrasında bankaya ödenmiş olan 9.765,96 TL'nin 02.11.2020 ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile sigorta şirketinden tahsili, Vefat sonrası poliçe kapsamında tüm kredi borcunun ferilerinin ve yasal masraflarının poliçe hükümleri gereği sigorta şirketi tarafından kredi kullandıran dava dışı T.C. ... Bankası A.Ş. ... Şubesi'ne ödenmediği için poliçe limiti alan 365.500,00 TL ile sınırlı olarak ferileri İle birlikte bankaya ödemesine karar verilmesi, Bankaya ödemeler yapıldıktan sonra kalan tutarın sigortalının Kanuni varislerine Veraset ilamımdaki paylar oranında 01.12.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müvekkillere ödenmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; rizikonun gerçekleşmesi halinde de birinci derecede hak sahibi ve lehdarın tazmin olacak tutarı hak sahibi sigortalının vefatı anındaki kredi borcu, faiz ve masraflarını geçmemek üzere ilgili banka olduğu, Sigorta şirketi sorumluluğunun bankaya olan kredi borcu ile değil poliçede gösterilen teminat tutardan sorumlu olduğu ve sigortalı varislerinin anılan sözleşme kapsamında doğrudan sigorta tazminatına hak kazanmaları mümkün olmadığı; Türk Ticaret Kanunu ve Hayat Sigortaları Genel Şartları ilgili hükümleri gereğince, söz konusu sigorta tazminatının ödenmesinin ve herhangi bir prim iadesi yapılmasının hukuken mümkün olmadığını, talep edilen faiz ve faiz başlangıç tarihinin kabulü mümkün olmadığı, ticari avans faiz talebinin dayanaktan yoksun olduğu, Sigorta tazminatı veya bedeli, rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve yapılacak ihbardan kırkbeş gün sonra muaccel olduğunu ancak sigorta şirketinin ilgili belgelerin ulaşması akabinde, yasal süre içerisinde tazminat dosyasının sonuçlandırdığını bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, hayat sigorta sözleşmesine dayalı tazminat istemine ilişkindir.
Davaya konu somut olayda; TKHK'nin 3/k,l maddelerinde tüketici ve tüketici işleminin tanımlandığı, davacılar murisinin tarım kredisi kullandığı, bu haliyle tüketici sayılamayacağı ve uyuşmazlığın çözüm yerinin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu anlaşılmıştır.
Alınan 14/12/2022 tarihli Tıbbı Onkoloji, Hayat Sigortaları ve Genel Cerrahi konusunda uzman bilirkişi heyet raporunda özetle; '' Davacı murisi müteveffa ... ...'ın ölüm sebebiyle kalp hastalığı arasında illiyet bağı olmadığını, Kredi grup hayat sigortasıyla sözleşmenin yapıldığı 05.11.2019 tarihinde davacılar murisi ... ... 'ın kolon kanseri hastalığını bilecek durumda olmadığı'' görüş ve kanaatine varmışlardır.
Alınan 09/06/2023 tarihli bankacı bilirkişi raporunda özetle; ''Davacılar murisi ... ... 'a T.C. ... Bankası A.Ş. ... Şubesinden 25.10.2019 tarihli 500.000,00 TL tutarlı Genel Kredi Sözleşmesine dayanılarak 05.11.2019 tarihinde ... numaralı 310.000,00 TL Kredinin kullandırıldığını, Davacılar murisi ... ... 'ın davalı ... A.Ş. den 365.500,00 TL tutarlı ... numaralı hayat sigortası poliçesinin düzenleni Mirasçı davacıların 02.11.2020 tarihinde ödedikleri 9.765,96 TL için 3.703,33 TL avans faiziyle birlikte 14.04.2023 tarihi itibariyle toplam 13.469,29 TL hesap edildiğini, Mirasçı davacıların 28.10.2021 tarihinde ödedikleri 78.985,42 TL için 17.417,93 TL avans faiziyle birlikte 14.04.2023 tarihi itibariyle toplam 96.403,35 TL hesap edildiğini, Mirasçı davacıların 02.11.2022 tarihinde ödedikleri 76.194,01 TL için 4.333,01 TL avans faiziyle birlikte 14.04.2023 tarihi itibariyle toplam 80.527,02 TL hesap edildiğini, 365.500,00 TL poliçe tutarından 14.04.2023 tarihine göre 191.000,00 TL kredi borcu ile 9.765,96 TL, 78.985,42 TL ve 76.194,01 TL ödenen tutarların mahsubu yapıldığında kalan (365.500,00 — 355.945,39)- 9.554,61 TL için 01.12.2020 tarihinden itibaren 3.548,87 TL avans faizi ile birlikte 13.103,48 TL hesaplandığını, Poliçenin ödenmesinin reddedildiği 01.12.2020 tarihinden itibaren, poliçe tutarı 365.500,00 TL üzerinden 14.04.2023 tarihine göre avans faiz oranları ile yapılan hesaplamasında 135.757,87 TL faiz ile birlikte toplamın 501.257,87 TL olacağının hesaplandığını, T.C. ... Bankası A.Ş. tarafından verilen yazıda 07.07.2023 duruşma tarihine göre kredi bakiye borcunun 193.500,00 TL ödenerek kapatılacağının bildirilmesi üzerine önceki hesaplamalarımız da 07.07.2023 tarihine göre yapıldığında, Mirasçı davacıların 02.11.2020 tarihinde ödedikleri 9.765,96 TL için 3.948,29 TL avans faizi ile birlikte 07.07.2023 tarihi itibariyle toplam 13.714,25 TL hesap edili Mirasçı davacıların 28.10.2021 tarihinde ödedikleri 78.985,42 TL için 19.399,14 TL avans faiziyle birlikte 07.07.2023 tarihi itibariyle toplam 98.384,56 TL hesap edildiğini, Mirasçı davacıların 02.11.2022 tarihinde ödedikleri 76.194,01 TL için 6.244,21 TL avans faiziyle birlikte 07.07.2023 tarihi itibariyle toplam 82.438,22 TL hesap edildiğini, 365.500,00 TL poliçe tutarından 07.07.2023 tarihine göre 193.500,00 TL kredi borcu ile 9.765,96 TL, 78.985,42 TL ve 76.194,01 TL ödenen tutarların mahsubu yapıldığında kalan (365.500,00 — 358.445,39)- 7.054,61 TL için 01.12.2020 tarihinden itibaren 2.797,25 TL avans faizi ile birlikte 9.851,86 TL hesaplandığını, Poliçenin ödenmesinin reddedildiği 01.12.2020 tarihinden itibaren, poliçe tutarı 365.500,00 TL üzerinden 07.07.2023 tarihine göre avans faiz oranları ile yapılan hesaplamasında 144.925,82 TL faiz ile birlikte toplamın 510.425,82 TL olacağının hesaplandığı '' görüş ve kanaatine varmıştır.
Alınan 30/11/2023 tarihli Tıbbı Onkoloji, Hayat Sigortaları ve Genel Cerrahi konusunda uzman bilirkişi heyetinin ek raporunda özetle; ''Kredi bağlantılı hayat sigortalarına ilişkin yüksek yargı kararlarının gereği olarak; Sigorta şirketi, lehtar konumunda olduğundan bankaya karşı tüketicinin ... Sorunları olduğunu, örneğin, kalp hastası veya kanser hastalığını gizlediğini ileri süremeyeceğini, Davacı murisi müteveffa ... ...'ın ölüm sebebiyle kalp hastalığı arasında illiyet bağı olmadığını, Kredi grup hayat sigortasıyla sözleşmenin yapıldığı 05.11.2019 tarihinde davacılar ... ... 'ın kolon kanseri hastalığını bilecek durumda olmadığı'' görüş ve kanaatine varmıştır.
6102 sayılı TTK'nun 1435. maddesinde "Sigorta ettiren, sözleşmenin yapılması sırasında bildiği veya bilmesi gereken tüm önemli hususları sigortacıya bildirmekle yükümlüdür. Sigortacıya bildirilmeyen, eksik veya yanlış bildirilen hususlar, sözleşmenin yapılmamasını veya değişik şartlarda yapılmasını gerektirecek nitelikte ise, önemli kabul edilir. Sigortacı tarafından yazılı veya sözlü olarak sorulan hususlar, aksi ispat edilinceye kadar önemli sayılır" denilmek suretiyle; sigorta ettirenin, sözleşmenin kurulması sırasındaki doğru beyan yükümlülüğünün kapsamı düzenlenmiştir.
Gerek TTK'nun 1435. maddesi ve gerekse Hayat Sigortası Genel Şartlarının C-2.2. maddesi düzenlemesine göre; sigorta şirketinin sorusu üzerine veya herhangi bir soru sorulmadan sigortalı, sözleşmenin yapılması sırasında kendisinin bildiği ve sigortacının sözleşmeyi yapmamasını veya daha ağır şartlarla yapmasını gerektirecek bütün halleri sigortacıya bildirmekle yükümlüdür.
Sigorta sözleşmesinin kurulması sırasındaki beyan yükümlülüğüne uymamanın sonuçları ise aynı Kanunun 1439/2. maddesinde "Rizikonun gerçekleşmesinden sonra, sigorta ettirenin ihmali ile beyan yükümlülüğü ihlal edildiği takdirde, bu ihlal tazminatın veya bedelin miktarına yahut rizikonun gerçekleşmesine etki edebilecek nitelikte ise, ihmalin derecesine göre tazminattan indirim yapılır. Sigorta ettirenin kusuru kast derecesinde ise beyan yükümlülüğünün ihlali ile gerçekleşen riziko arasında bağlantı varsa, sigortacının tazminat veya bedel ödeme borcu ortadan kalkar; bağlantı yoksa, sigortacı ödenen primle ödenmesi gereken prim arasındaki oranı dikkate alarak sigorta tazminatını veya bedelini öder" şeklindedir.
Davacının murisi ... ... ile davalı şirket arasında genel kredi sözleşmesi kapsamında tarımsal kredi kullanılması nedeniyle hayat sigortası sözleşmesi akdedildiği, sigortalının 06.08.2020 tarihinde poliçe süresinde vefat ettiği hususları sabit olup bu hususlarda taraflar arasında ihtilaf bulunmamaktadır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık sigortalı ... ...'ın poliçe akdedildiği sırada sağlığına ilişkin doğru beyanda bulunup bulunmadığı, sigortalının sağlık durumunun poliçe teminatı kapsamında kalıp kalmadığı ile sigortalının ölümünün teminat kapsamında olamayan hastalığından kaynaklı olup olmadığına ilişkindir.
Taraflar arasında akdedilen sigorta sözleşmesi uyarınca kalp hastalığı teminat kapsamı dışında bırakılmış olup sigortalı muris sözleşmenin imzalandığı sırada daha önce kalp hastalığına bağlı ameliyat olup olmadığı sorusuna "hayır" şeklinde cevap vermiştir. Davalının davacı murisine sigorta sözleşmesinden önce kalp hastalığı teşhisi konulduğundan bahisle savunması uyarınca mahkememizce bu hususta inceleme yapılmıştır.
Bu hususta ATK ... İhtisas Kurulu'nun 21.03.2022 tarihli raporunda; kişinin ölümünün diğer organlara ve dokulara yayılım yapmış kolon kanseri ve gelişen komplikasyonları sonucu meydana gelmiş olduğu, kişide mevcut kalp hastalığının ölüm üzerine etkisi bulunmadığı, kişinin ölümüne neden olan kanser hastalığına teşhis konulan biyopsi raporu adli dosyada mevcut olmamakla birlikte sözleşme tarihi öncesinde tanısı konulduğuna dair tıbbi kayıt bulunmadığı kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde, 09.06.2023 tarihli bankacı bilirkişi raporu uyarınca mirasçıların 02.11.2020 tarihinde dava dışı bankaya 9.765,96 TL ödedikleri, 28.10.2021 tarihinde 78.985,42 TL ödedikleri, 02.11.2022 tarihinde 76.194,01 TL ödedikleri, davacı vekili tarafından dosyaya sunulan dekont uyarınca 31.10.2023 tarihinde 72.481,86 TL daha ödedikleri, yani davacılar tarafından toplam 237.427,25 TL kredi ödemesi yapıldığı, 13.11.2023 tarihli ... Bankası yazı cevabı uyarınca bankaya 125.000,00 TL ödenmemiş kredi borcunun kaldığı, sigorta poliçesi teminat tutarı olan 365.500,00 TL'den bankaya kalan kredi borcu düşüldüğünde davacıların 240.500,00 TL vefat tazminatının davacılara ödenmesi gerektiği, fakat davacılar tarafından davalı bankaya ödenmiş olan toplam 237.427,25 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyen faiziyle davalıdan tahsili istendiğinden, bu tutar talep edilebilecek vefat tazminatından mahsup edildiğinde ( 240.500,00 TL-237.427,25 TL) davacıların 3.072,75 TL vefat tazminatını davalıdan talep edebilecekleri anlaşılmakla davanın kısmen kabulü ile, davacılar tarafından yapılan 9.765,96 TL ödemenin 02/11/2020 tarihinden itibaren, 78.985,42 TL ödemenin 28/10/2021 tarihinden itibaren, 76.194,01 TL ödemenin 02/11/2022 tarihinden itibaren, 72.481,86 TL ödemenin 31/10/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacılara müteveffa ... ...'ın veraset ilamındaki mirasçılık payları oranında ödenmesine, 3.072,75 TL vefat tazminatının 01/12/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile ile davacılara müteveffa ... ...'ın veraset ilamındaki mirasçılık payları oranında ödenmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (Her ne kadar davacılar tarafından bakiye kredi borcunun davalı sigorta şirketinden alınıp diğer davalı bankaya ödenmesine karar verilmesi talep edilmiş ise de, davacıların açtıkları bu davada yalnızca alacağın kendilerine ödenmesini isteme hakları olduğundan davacıların bu taleplerinin kabulü mümkün olmadığı gibi, davalı banka tarafından sigorta şirketine karşı açılmış bir dava da olmadığından, (Adana BAM 9 HD, 2018/1412 E- 2020/804 K sayılı ilamı) davacılar vekilinin dava dışı bankaya ödeme yapılması yönündeki terditli talebi yerinde görülmemiştir.)
HÜKÜM:Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, davacılar tarafından yapılan
9.765,96 TL ödemenin 02/11/2020 tarihinden itibaren,
78.985,42 TL ödemenin 28/10/2021 tarihinden itibaren,
76.194,01 TL ödemenin 02/11/2022 tarihinden itibaren,
72.481,86 TL ödemenin 31/10/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacılara müteveffa ... ...'ın veraset ilamındaki mirasçılık payları oranında ödenmesine,
2- 3.072,75 TL vefat tazminatının 01/12/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile ile davacılara müteveffa ... ...'ın veraset ilamındaki mirasçılık payları oranında ödenmesine,
3- Kabul edilen 240.500,00 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 16.428,56 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 6.241,83 TL harcın düşümü ile eksik kalan 10.186,72 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 59,30 TL başvuru harcı 6.241,83 TL peşin harç, 25,60 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 6.236,73 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Avukatlık ücreti tarifesi gereğince 38.480,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Avukatlık ücreti tarifesi gereğince 30.000,00 TL ücreti vekaletin davacılardan alınarak davalıya ödenmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 4.780,00 TL yargılama giderinin kabul ret oranına göre 3.145,24 TL sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, bakiyesinin davacılar üzerinde bırakılmasına,
Davalı tarafından yapılan 200 TL yargılama giderinin kabul ret oranına göre 68,40 TL sinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, bakiyesinin davalı üzerinde bırakılmasına,
7-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık kesin süre içerisinde ... Mahkemesine İstinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.28/01/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
*Bu evrak 5070 Sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*