İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/1014 K.2025/952

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/1014
KARAR NO : 2025/952
DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ : 20/10/2025
KARAR TARİHİ : 12/11/2025
Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi
Davacı tarafından verilen dava dilekçesinde özetle;Müvekkili ---- Ticaret Sicili’ne ------sicil numarasıyla kayıtlı bulunan Sınırlı Sorumlu Kasiko Katılım Karşılıklı Sigorta Kooperatifi’nin ortağı olduğunu, Kooperatifin iki senedir imza yetkilisinin bulunmadığını, kooperatin merkezi kayıt üzerinde hala aynı olsa da mevcut durumda merkez adresinin --- Sitesi D:----. Blok, ---- taşındığını, yetkili yönetim kurulu olmadığından bu durum dahi tescil edilemediğini, kooperatif şu an aktif olup ortaklar çalışmak iradesindeyken genel kurul toplantı ve müzakere defteri ile pay defterinin kayıp olduğu fark edildiğini, Defter ve belgelerin kaybı, kooperatifin olağan işleyişini doğrudan etkilediğini, Kooperatifin faaliyetlerinin devamı, yeni yönetim kurulunun seçilebilmesi, genel kurul toplantılarının usulüne uygun olarak yapılabilmesi ve ortakların haklarının güvence altına alınabilmesi için, kaybolan defterlerin zayi olduğunun tespiti ve mahkemenizden 30 günlük yasal süresi içinde zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, TTK'nın 82/7 maddesine dayalı zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.TTK'nın 82/1. maddesi gereğince, "Tacir, ticari defterlerini, envanterleri, finansal tablo, bilanço ve faaliyet raporlarını, aldığı mektupları (bir ticari işe ait yazışmaları), gönderdiği mektup suretlerini, kayıtlara esas olan belgeleri, sınıflandırılmış şekilde saklamakla yükümlüdür." Saklama süresi on yıl olup sürenin başlangıcı da kanunda belirtilmiştir (TTK m.82/5-6). Defter ve belgelerin saklanması yükümü, gerçek kişi tacirlerde ticaretin terk edilmesinden sonra sürdüğü gibi, tacirin ölümü halinde mirasçılar bakımından da devam eder. Mirasın resmi tasfiyesi veya tüzel kişiliğin sona ermesi durumlarında, defter ve belgeler Sulh Hukuk Mahkemesince saklanır (TTK m.82/8). Saklanması gereken defter ve belgeler, saklama süresi içinde, yangın, deprem, su baskını gibi bir afet veya hırsızlıktan dolayı zayi olursa, tacirin (ölmüşse mirasçılarının), durumu öğrendikten itibaren on beş gün içerisinde işletmenin olduğu yerdeki mahkemeye başvurarak zayi belgesi alması gerekir. Kanun’da “isteyebilirler” denmiş ise de bu bir zorunluluk niteliğindedir. Zayi belgesi için açılan dava, çekişmesiz yargı işidir (TTK m.82/7).
Davacı, gerçek kişi olup davayı kendi adına açtığı anlaşılmaktadır. Dava dilekçesinde Sınırlı Sorumlu Kasiko Katılım Karşılıklı Sigorta Kooperatifi’nin ortağı olduğunu belirtilmiş olmakla birlikte dava konusu talep, kooperatif adına yapılmadığı gibi dava dilekçesine ekli vekaletnamenin de kooperatifi temsilen değil davacı gerçek kişi adına verildiği anlaşılmıştır. Belirtilen maddede zayi belgesinin tacir tarafından talep edilebileceği vurgulanmıştır. Buna karşın eldeki davada talebin tacir kooperatif adına değil, davacı gerçek kişinin kendi adına açıldığı anlaşılmış olup davacının eldeki davada davacı sıfatının yani aktif dava ehliyetinin bulunmadığı anlaşılmakla davanın aktif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
Hüküm; Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın aktif husumet yokluğu nedeni ile dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına YER OLMADIĞINA,
3-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın HMK. 333.maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra talep halinde yatırana İADESİNE,Dair, Gerekçeli mahkeme kararının davacı tarafa tebliğinden itibaren 2 hafta içinde ----- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere davacıların yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.