İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/325 K.2025/446

T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/325 Esas
KARAR NO: 2025/446
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 18/09/2017
KARAR TARİHİ : 03/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ----tarihinde ruhsat sahibi ---- ait olan ---- plakalı aracın davalı ---- idaresinde iken davacı ---- kullandığı ---- plakalı araca çarptığını, kaza neticesinde --- plakalı araçta bulunan------yaralandığını, davacı -----5 gün hastanede tedavi gördüğünü, ---- sol bacağının yarıldığını,----kaza sonrasında tedavi altında iken vefat ettiğini, kazanın davacılar üzerindeki etkisinin uzun süre devam ettiğini, ----vefatı nedeniyle eşi ve çocuklarının maddi ve manevi zarara uğradığını, ------ eşinin desteğinden mahrum kaldığını, tazminat talebine istinaden davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığını, sigorta şirketinin mirasçılara ödeme yapmadığını belirtmiş, davacı -------- uğradığı şimdilik 500,00 TL maddi zararın davalılardan müteselsilen ve 20.000,00 TL manevi zararın ---- tahsiline, davacı ---- uğradığı 15.000,00 TL manevi zararın ---- tahsiline, davacı ------- uğradığı 10.000,00 TL manevi zararın ---- tahsiline, davacı ----- maruz kaldığı destekten yoksun kalma zararı için şimdilik 10.000,00 TL'nin müteselsilen ve 50.000,00 TL manevi zararın -----tahsiline, mirasçılar için ayrı ayrı 25.000,00 TL manevi tazminatın ---- tahsiline karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; kazanın 20.12.2016 tarihinde soğuk ve puslu bir günde meydana geldiğini, kazanın meydana gelmesinde yolun yapım ve bakımından kaynaklanan kusur ile önde seyreden araç sürücüsünün kusurunun belirlenmesi gerektiğini, ---- münhasıran kaza nedeniyle vefat edip etmediğinin araştırılması gerektiğini, davalı --- mağdurlarla kurmak istediği iletişimin kabul edilmediğini, maddi tazminat talebinin usulüne uygun olarak belirlenmesi gerektiğini, manevi tazminat taleplerinin fahiş olduğunu belirtmiş, davanın ----- edilmesini ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı -----vekili cevap dilekçesinde özetle;---- tarihleri arasında geçerli olmak üzere --------- ile sigortalandığını, davalının sorumluluğunun poliçe limiti ve sigortalının kusuru ile sınırlı olduğunu, müteveffa ile davacının müterafik kusurunun dikkate alınması gerektiği, illiyet bağı bulunun maluliyetin belirlenmesi gerektiğini, destek durumunun somut delillerle ispat edilmesi gerektiğini, davalının tedavi giderlerinden sorumlu olmadığını, davalının temerrüte düşmediğini belirtmiş, davanın reddine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı yana yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE: Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi zararın tazmini istemine ilişkindir.Mahkememizce kaldırma ilamından önce "1-a)Davacı------ tarafından davalılar aleyhine açılan maddi tazminat davasının reddine,
b)Davacı ----tarafından davalı---- aleyhine açılan manevi tazminat davasında karar verilmesine yer olmadığına,
2-Davacı ---- tarafından davalı -----aleyhine açılan manevi tazminat davasında karar verilmesine yer olmadığına,
3-Davacı --- tarafından davalı---- aleyhine açılan manevi tazminat davasında karar verilmesine yer olmadığına,
4-a)Davacı ---- tarafından davalılar aleyhine açılan davanın kabulüne, ---- [destek---- vefatı nedeniyle] destekten yoksun kalma tazminatının davalılar ---- yönünden --- kaza tarihinden, davalı sigorta şirketi yönünden ise ----tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline, davacıya ödenmesine (davalı sigorta şirketi 290.000,00 TL limit ile sınırlı sorumludur), aşan istemin reddine,
b)Davacı --- tarafından davalı ---- aleyhine açılan manevi tazminat davasında karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davacı----tarafından davalı ----- aleyhine açılan manevi tazminat davasında karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı --- tarafından davalı ---- aleyhine açılan manevi tazminat davasında karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı --- tarafından davalı -----aleyhine açılan manevi tazminat davasında karar verilmesine yer olmadığına,
8-Davacı ----- tarafından davalı ---- aleyhine açılan manevi tazminat davasında karar verilmesine yer olmadığına," dair karar verilmiş -----karar sayılı ilamı ile Mahkememizin ---- sayılı kararının kaldırılması üzerine davanın işbu esas sırasına kaydedilerek yargılamaya devam olunmuştur. Davacı vekili tarafından verilen ---- tarihli beyan dilekçesi ile "Sulh Protokolü" sunulduğu,--- tarihli oturumda taraf vekillerince manevi tazminat davası yönünden sulh olunduğunun beyan edildiği, vekaletnamede buna ilişkin özel yetkinin bulunduğu, kaldırma ilamı sonrası duruşmadaki vekil beyanına göre sulh protokolü kapsamında ödemelerin hak sahiplerine yapılmış olduğu anlaşılmıştır. Mahkeme dışında yapılan sulh sözleşmesi, mahkemeye verilmek ve onun tarafından, duruşma tutanağına geçirilmekle, mahkeme huzurunda yapılan sulhe dönüşür. Mahkeme huzurunda yapılan sulh davayı kendiliginden sona erdirir, mahkemenin, bu sonucun elde edilebilmesi için, sulhten sonra onu esas alarak ayrıca bir hüküm vermesine gerek yoktur. Mahkeme, sadece davanın konusuz kaldıgını tespit ve tevsik etmekle yetinecektir. Somut olayda; uyuşmazlıkların çözümünde en hakkaniyete uygun yol olan sulh ile tarafların manevi tazminat tutarını belirlediği anlaşıldığından, konusuz kalan davada karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.Taraflar arasındaki uyuşmazlık; ---tarihinde davacı ---- yolcu olarak bulunduğu ----- idaresindeki, davalı sigorta şirketinin--------- plakalı aracın çarpışması neticesinde meydana gelen kaza nedeniyle davalının kusuru bulunup bulunmadığı; kazanın oluşumunda varsa kusur oranlarının ne olduğu; davacı -------- bedensel zarara uğrayıp uğramadığı; uğradıysa hangi miktarda maddi zararının oluştuğu, kazada vefat eden ---- destekten yoksun kalıp kalmadığı ile davacılar ----- kaza nedeniyle uğradığı manevi zararlarının takdiri noktalarında toplanmaktadır.------- sayılı ilamı ile "6100 sayılı HMK'nın taraf ehliyetini düzenleyen 50. maddesinde, "medeni haklardan yararlanma ehliyetine sahip olanın, davada taraf ehliyetine de sahip olduğu", TMK 28. maddesinde de "kişiliğin, çocuğun sağ olarak tamamıyla doğduğu anda başlayacağı ve ölümle sona ereceği" düzenlenmiştir. Dosya kapsamından, her ne kadar yerel mahkemece davacılar vekilince ----- tarihli beyan dilekçesi ile "Sulh Protokolü" sunulduğu, -------- tarihli oturumda taraf vekillerince manevi tazminat davası yönünden sulh olunduğunun beyan edildiği, vekaletnamede buna ilişkin özel yetkinin bulunduğu gerekçesiyle davacıların manevi tazminat talepleri hakkında sulh nedeniyle konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş ise de, davacı ------yargılama sırasında ----- tarihinde vefat ettiği anlaşılmıştır. İlgili 13/09/2021 tarihli sulh protokolü davacılar vekili ---- davalılar vekili ---- arasında imzalanmış olup, bu halde davacı ----- ölümü ile kişilik hakkının sona erdiği ve --- vekalet ilişkisinin de sona erdiği belirgindir.Bu halde; Ölüm ile kişilik hakları son bulduğundan yargılama sırasında ---- tarihinde öldüğü anlaşılan davacı ------- mirasçılarının davaya dahil edilmesi ve taraf teşkilinin sağlanması suretiyle yargılamaya devam edilmesi ( ölümü ile vekalet ilişkisinin de son bulduğu gözetilerek ve sulh sözleşmesinin sıhhati davacı ------- yönünden tartışılarak ) sonucuna göre karar verilmesi gerekirken ölü kişi hakkında hüküm kurulması doğru görülmemiştir. ----------gerekçesi ile Mahkeme kararı kaldırılmakla ilam doğrultusunda davacı -müteveffa ----- yasal mirasçıları davaya dahil edilmiş, mevcut davacılar vekilince mirasçılar vekili olarak vekaletname ibraz edilmiş olup --- tarihli celsede;" davacı ---- de vefat etmiştir, onun da mirasçıları yine-------, protokol gereğince ödeme davalı tarafça yapılmış olup, hak sahiplerine ödemesi/dağıtılı yapılmıştır, önceki karar gibi yeniden karar verilsin" şeklinde beyanda bulunmuştur.Mahkemece yapılan yargılama sırasında, taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Sigorta poliçesinin incelenmesinde; ------ başlangıç ve bitiş tarihleri arasında ---- numaralı---- poliçesi ile sigortalı olduğu anlaşılmıştır.---- tarihli yazı cevabına göre; davacı ---- sosyal ve ekonomik durum araştırmasının yapıldığı, buna ilişkin tutanağın dosya arasına alındığı anlaşılmıştır.-------yazı cevabına göre; davalı -----sosyal ve ekonomik durum araştırmasının yapıldığı, buna ilişkin tutanağın dosya arasına alındığı anlaşılmıştır.---------- tarihli yazı cevabına göre; dava konusu ---- plakalı aracın kaza tarihinde davalı --- adına kayıtlı olduğu anlaşılmıştır.---- tarihli yazı cevabında davacılara herhangi bir aylık bağlanmadığı, geçici ödeme yapılmadığı bildirilmiştir.Bilirkişi --- tarafından düzenlenen ----- tarihli rapora göre; kazanın meydana gelmesinde davalı sürücü --- %100 oranında kusurlu olduğu, davacı sürücü --- kusursuz olduğu tespit edilmiştir.Her ne kadar 6098 sayılı TBK’nin 74. maddesi gereğince ceza mahkemesince verilen beraat kararı hukuk hâkimini bağlamamakta ise de, ceza mahkemesince belirlenecek olgular hukuk hâkimini bağlayacağından ceza mahkemesi dosyasının kesinleşmesi beklenerek varılacak sonuca göre hüküm kurmak gerektiği ------ somut olayda ise davalılar vekilinin kazanın meydana gelmesinde yolun yapımından kaynaklı bozukluğun ve hava şartlarının etkili olduğuna dair savunmada bulunduğu, bu hususların ise kusur durumu üzerinde etkili olacak maddi olgular olduğu değerlendirilerek, mahkememizin ---- tarihli oturumunda----- dosyasının kesinleşmesinin beklenilmesine karar verilmiştir.----- Esas sayılı dosyasının kesinleştiği, ceza dosyasında alınan kusur raporu ile mahkememiz dosyasında alınan kusur raporu arasında mübayenet bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla, yol ve hava şartlarının kazaya etkisi mahkememizce tartışma konusu yapılmamıştır.---- düzenlenen--- tarihli rapora göre; davacı-------- tarihinde maruz kaldığı trafik kazasına bağlı yaralanması nedeniyle "Özürlülük Ölçütü ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik" çerçevesinde vücut fonksiyon kaybı oranının %0 olduğu, iş göremezlik süresinin (1) aya kadar uzayabileceği tespit edilmiştir.Bilirkişi ---- tarafından düzenlenen--- tarihli raporda;---- vefatı nedeniyle eşi----yaşam tablosu ve yıllık%1,8 teknik faiz oranına göre 118.691,73 TL destekten yoksun kalma zararı oluştuğu, ---- yaşam tablosu ve progressif rant tekniğine göre ise 115.518,37 TL destekten yoksun kalma zararı oluştuğu, davacı ----- sürekli iş göremezlik zararı oluşmadığı tespit edilmiştir.Davacı vekilince verilen harcı da yatırılan 26/11/2020 havale tarihli talep arttırım dilekçesi ile maddi tazminat talebinin 115.518,37 TL'ye yükseltildiği, talep arttırım dilekçesinin davalılara tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
Destekten yoksun kalma tazminatı, 6098 sayılı BK'nın 53/III. maddesinde düzenlenmiş olup; "Ölüm neticesi olarak diğer kimseler müteveffanın yardımından mahrum kaldıkları takdirde onların bu zararını da tazmin etmek lazım gelir" şeklinde hükme bağlanmıştır.
Diğer taraftan,-------- sayılı kararının gerekçesinde de: "Destekten yoksun kalma tazminatının eylemin karşılığı olan bir ceza olmayıp, ölüm sonucu ölenin yardımından yoksun kalan kimsenin muhtaç duruma düşmesini önlemek ve yaşamının desteğin ölümünden önceki düzeyde tutulması amacına yönelik sosyal karakterde kendine özgü bir tazminat olduğu” hususu vurgulanmış; -----da aynı esaslar benimsenmiştir.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı Yasa'nın 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı Yasa'nın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiştir. Somut olayda; destek---- kaza nedeniyle vefat ettiği, müteveffanın kaza tarihinde emekli olduğu, davacı-------- muhtemel yaşam süresinde eşinin desteğinden mahrum kaldığı, hesaplanan zarardan davalıların müteselsilen sorumlu olduğu anlaşılmıştır. Kaza tespit tutanağında, destek için emniyet kemeri belirlemesi yapılmadığı ve emniyet kemeri takmadığına dair dosyada delil bulunmadığı, emniyet kemerinin varlığı ile vefat olayı arasında illiyet bağı bulunmadığı gözetildiğinde, tazminattan müterafik kusur indirimi yapılması mümkün değildir-------Davacı vekilince verilen 19.02.2020 tarihli beyan dilekçesinde, davacı ---- talep edilen maddi tazminatın geçici iş göremezlik zararına ilişkin olduğu belirtilmiştir. Davacı ---- kaza tarihinde 20 yaşında olup, hükme esas alınan ------ raporuna göre davacının sürekli maluliyet oranı tayinine mahal olmadığı, iyileşme süresinin 1 aya kadar uzayabileceği, bu süre zarfında mesleğini icra edemeyeceği ve %100 malul sayılması gerektiği tespit edilmiştir. Davacı, kaza tarihinde öğrenci olup gelir getiren bir işte çalıştığının iddia ve ispat edilemediği, dolayısıyla tedavi süreci boyunca mahrum kaldığı herhangi bir kazancı olmadığı, geçici işgöremezlik zararı bulunmadığı anlaşıldığından bu yönden davanın reddine karar verilmiştir ----Haksız fiilden doğan tazminat alacaklarında kural olarak faiz başlangıcı olay tarihidir. Zarar gören, tazminat alacağına zararın doğduğu an hak kazanır. Haksız fiillerde olayın vuku tarihinde alacağın muaccel olduğu ve dolayısıyla borçlunun temerrüde düştüğü kabul edilmekte haksız fiil failinin temerrüdü için ayrıca alacağı istemeye yönelik ihtar keşide edilmesine gerek bulunmamaktadır. Bununla birlikte, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 99/1 maddesi ile Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortasının Genel Şartlarının B-2 maddelerinde sigortacının zarar giderim yükümlülüğü, zararın ihbarı ve gerekli belgelerin sigortacıya bildirildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortasının poliçe limiti dahilinde tazminatı ödemekle yükümlü olup, bu sürenin sonunda ödeme yapılmadığı takdirde temerrüt gerçekleşeceği öngörülmüştür. Zarar gören, gerek kısmi davaya, gerekse sonradan açtığı ek davaya veya ıslaha konu ettiği kısma ilişkin olarak da temerrüt tarihinden itibaren temerrüt faizi isteme hakkına sahiptir. Somut olayda; maddi tazminat davası yönünden alınan bilirkişi raporlarının olaya ve denetime uygun olduğu, manevi tazminat davasının konusuz kaldığı, davacı ------vefatı sonrası manevi tazminat hususunda sulh anlaşması yapılmış ise de mirasçıları vekilince manevi tazminatın hak sahiplerine ödendiği hususunun beyan edilmesi ve bu alacak yönünden ayrıca bir talepte bulunulmaması gözetildiğinde mirasçılar yönünden de manevi tazminat davasının konusuz kaldığı kanaatine varıldığı, davalı sigorta şirketine 17/07/2017 tarihinde başvurulduğu, yasal faiz talebinin yerinde olduğu anlaşıldığından aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-a)Davacı------ tarafından davalılar aleyhine açılan maddi tazminat davasının reddine,
b)Davacı --- tarafından davalı ---- aleyhine açılan manevi tazminat davasında karar verilmesine yer olmadığına,
2-Davacı ---- tarafından davalı ----- aleyhine açılan manevi tazminat davasında karar verilmesine yer olmadığına,
3-Davacı --- mirasçıları tarafından davalı---- aleyhine açılan manevi tazminat davasında karar verilmesine yer olmadığına,
4-a)Davacı ----tarafından davalılar aleyhine açılan davanın kabulüne, 115.518,37 TL [destek ---- vefatı nedeniyle] destekten yoksun kalma tazminatının davalılar---- yönünden ---- kaza tarihinden, davalı sigorta şirketi yönünden ise ---- tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline, davacıya ödenmesine (davalı sigorta şirketi 290.000,00 TL limit ile sınırlı sorumludur), aşan istemin reddine,
b)Davacı ---- tarafından davalı ----- aleyhine açılan manevi tazminat davasında karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davacı ---- tarafından davalı ----- aleyhine açılan manevi tazminat davasında karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı --- tarafından davalı ---- aleyhine açılan manevi tazminat davasında karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı --- tarafından davalı----- aleyhine açılan manevi tazminat davasında karar verilmesine yer olmadığına,
8-Davacı ---- tarafından davalı -------aleyhine açılan manevi tazminat davasında karar verilmesine yer olmadığına,
Maddi Tazminat Davası Yönünden;
9-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 7.891,05 TL harçtan peşin alınan 701,89 TL harç ile 360,40 TL ıslah harcının mahsubuna, bakiye 6.828,77 TL karar harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
10-Davacı ------ maddi tazminat davasında kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davanın kabul edilen miktarı üzerinden hesaplanan 30.000,00 TL nispi vekâlet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
11-Davalılar maddi tazminat davasında kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 500,00 TL vekalet ücretinin davacı ------- alınarak davalılara verilmesine,
12-Davacılar tarafından yatırılan 31,40 TL başvurma harcı, 13,80 vekalet harcı, 701,89 TL peşin harç ile 360,40 TL tamamlama harcı toplamı: 1.107,49 TL ile 2.467,00.TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine,
13-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın HMK. 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra yatırana iadesine,
Manevi Tazminat Davası Yönünden;
14-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 615,40.TL harcın davalılar-------- müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
15-Sulh anlaşması gereği yargılama giderleri ve vekalet ücreti yönünden karar verilmesine yer olmadığına,
Mahkememizin bu kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren (2) hafta içinde (HMK 345/1), mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle, ----- Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesince incelenmek üzere tarafların istinaf yasa yoluna başvuru hakkı bulunduğuna dair davacılar ve mirasçılar vekilinin ve davalı ----------- yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.03/06/2025