Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2025/771 K.2025/1070

T.C. SAKARYA BAM 5. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2025/771 - 2025/1070
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2025/771
KARAR NO : 2025/1070
KARAR TARİHİ : 04/07/2025
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 07/07/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN :... (...)
ÜYE :... (...)
ÜYE :... (...)
KATİP :... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DAVA TARİHİ : 24/12/2021
KARAR TARİHİ : 21/01/2025
NUMARASI : 2023/99 Esas-2025/56 Karar
DAVACI : ...
VEKİLLERİ : Av...
Av...
DAVALI : 1- SAKARYA ELEKTRİK PERAKENDE SATIŞ ANONİM ŞİRKETİ - 0740041331200016 [25959-95278-66865] UETS
VEKİLİ : Av...
DAVALI : 2- SAKARYA ELEKTRİK DAĞITIM ANONİM ŞİRKETİ - 0740004379700012 [25999-95220-26541] UETS
VEKİLİ : Av...
DAVA : Kaçak elektrik ve elektrik aboneliğinden kaynaklı istirdat istemi
HÜKÜM : Kararın kaldırılması-gönderme
İSTİNAF EDEN : Taraf vekilleri
Taraflar arasındaki kaçak elektrik ve elektrik aboneliğinden kaynaklı istirdat istemi nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
İlk derece mahkemesinin kararı taraf vekilleri tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;
Vekil eden ...'nun Elişi Kafe ve Restoran isimli işletmenin yetkilisi olduğunu, vekil edenin restoranın elektrik kullanımına ilişkin faturaların müvekkil adına tahakkuk ettirildiğini, müvekkilinin belirtilen işletmesine bir süre boyunca elektrik faturası kesilmediğini, ancak 26/11/2019 tarihli 17.304,49 TL bedelli"Kaçak Tüketim Bedeli" adı altında vekil eden adına fatura tahakkuk ettirildiğini, müvekkili adına kesilen işbu fatura bedelini taksitlendirmek suretiyle ödendiğini, müvekkilinin söz konusu kaçak kullanım faturası haricinde, aylık kullanım bedeli olduğunu düşünerek de ayrıca birçok elektrik faturası ödediğini, 3.190,60 TL bedelli, 13/02/2021 tarihli bir fatura daha tahakkuk ettirildiğini, müvekkilinin elektrik sayaçlarını kontrol ettiğinde üzerinde Kır Kahvesi ve Kır Lokantası yazmakta olan iki farklı sayacın yan yana olduğunu, söz konusu sayaçlardan ... No'lu sayacın (Kır Kahvesi yazılı olan) çalışır vaziyette olduğunu ancak üzerine mühür vurulduğunu, ... No'lu sayacın ise (Kır Lokantası yazılı olan) çalışmıyor durumda olduğunu fark ettiğini, müvekkili adına bugüne değin tahakkuk ettirilen tüm elektrik faturalarının farklı işletmeye ait sayaç üzerinden kesildiğini, vekil eden tarafından bugüne değin yapılan tüm fatura ödemelerinin vekil eden kendi işletmesine ait fatura bedelleri olmayıp yakınlarda bulunan kapalı durumdaki farklı bir işletmeye ait olduğunu fark ettiğini, davalı tarafın hatalı olarak farklı sayaç üzerinden müvekkil adına fatura tahakkuk ettirmiş olması nedeniyle, müvekkilinin hiçbir zaman işletmesine ait fatura bedellerini ödeyemediğini, hep farklı bir işletmenin faturasını ödediğini belirterek; fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile alacağın tam olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda artırılmak üzere şimdilik 100,00 TL alacağın işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan istirdadına karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
II. CEVAP
Sakarya Elektrik Dağıtım A.Ş. Vekili cevap dilekçesinde özetle;
Davacı tarafın vekil eden şirkete verdiği başvuru dilekçesinde ... numaralı sayacın panosunda ''Kır Kahvesi'' yazdığını, Kır Kahvesi isimli işletmenin daha önce kendisine ait olduğunu, ... numaralı sayacın kendisine ait olmadığını söz konusu saatin Kocaeli ili Gebze İlçesi Eskihisar Mah. Aksiyon Macera Parkında yer alan ''V YAKA'' isimli işletmeye ait olduğunu ileri sürdüğünü, ancak müvekkili şirket ile yaptığı perakende satış sözleşmesi ile ... sayaç numaralı sayaç üzerinden olduğunu ve davacı ... bu sayaç üzerinden usulsüz olarak işletmesine elektrik hattı çekip kullandığını, davacının dava dilekçesinde belirttiği üzere ... numaralı sayacın çalışır durumda olmadığını, davacı taraf dava dilekçesinde kendi elektrik kullanımına ait hiçbir ödeme yapmadığından bahsettiğini, davacının işletmesine ait olan ... numaralı sayaç çalışmıyorken davacı işletmesine elektrik enerjisini nasıl tedarik ettiğini, kaldı ki davacı tarafın vekil eden kuruma vermiş olduğu başvuru dilekçesi ile de dava dilekçesinde ileri sürdüğü ... numaralı sayacın kendisinin daha önceki işletmesine ait olduğu beyanıyla kaçak kullanımların kendisine ait olduğunu doğruladığını, davacıya tahakkuk ettirilen 13/02/2021 tarihli ... No'lu kaçak elektrik kullanım faturasının ise, davacının elektrik faturası borcundan kaynaklı olarak 21/12/2020 tarihinde elektrik arzının kesilmesi ve bu kesilmeden sonra usulsüz olarak 13/02/2021 tarihine kadar kullandığı toplamda 1.577,680 kWh enerjinin bedeli olduğunu, davacıya tahakkuk ettirilen bedeller abonesiz olarak kullanılan ve sözleşmesiz olarak tüketilen kaçak ve usulsüz kullanım tespiti ve bu kullanıma ilişkin yasa ve yönetmelik gereğince tahakkuk ettirilen bedel ve faturaya ilişkin olduğunu belirterek: davanın öncelikle yetki itirazı yönünden usulden reddine, haksız ve mesnetsiz davanın esastan reddine, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Sakarya Elektrik Perakende Satış A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle;
Davacı tarafından ... sözleşme no ile ... seri nolu sayaç için abone sözleşmesi yaptırıldığını, imzalanan sözleme kapsamında diğer davalı tarafından okunan endeks bilgileri doğrultusunda fatura tahakkuk ettirildiğini ve bu faturaların da tahsil edildiğini, müvekkil tarafından davacının talebi dışında bir sayaç ya da bağlantı noktası için abonelik yapılmasının mümkün olmadığını, dava dilekçesine konu kaçak kullanım tutanaklarını ve bunlara ait faturaların vekil edenin faaliyet alanının tamamen dışında olduğunu, dava dilekçesinde bahsi geçen ve istirdadı talep edilen kaçak kullanım bedellerinin müvekkili tarafından fatura edilmediği gibi vekil eden tarafından da tahsil edilmediğini, davacı tarafından kullanılmadığı pek çok kez vurgulanan komşu işyeri sayacında endeksin artması dava ile tutarlı olmadığını, davacı iddiaları doğru olsa dahi ödenen faturaların istirdadı değil davacıya ait tüketim miktarının tespiti ile karşılıklı mahsuplaşma yapılması gerektiğini belirterek; davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre;...''Davanın kabülü ile 84.510,78 TL'nin davalı Sedaş'tan alınarak dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davacıya verilmesine, davanın davalı SEPAŞ yönünden husumet nedeniyle reddine'' karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf isteminde bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle;
Kişilik, taraf sıfatı, işlem tarafı, husumet gibi hususlara dikkat edilmediğini, elektriğin dağıtımı ve perakende satışı farklı tüzel kişiliklerce yapılmakta olup, sedaş ile sepaş birbirinden tamamen bağımsız ayrı ve farklı tüzel kişilikler olduğunu, davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, davacı tarafından diğer davalı kurum sepaş'a yapılan ödemelerin vekil eden kurumdan istirdatına karar verilmesinin usûl, yasa ve hadisenin gerçekliğine aykırı olduğunu, dosyaya sunulan bilirkişi raporları ile de her defasında ortada bir kaçak kullanımın söz konusu olduğunu ve davacı tarafından istirdatı istenilen bedel içerisinde kaçak kullanıma ilişkin bedelinin de bulunduğu hususu ortaya konulmuş iken mahkemenin toplam bedel üzerinden kaçak kullanım gerçeğini dışlamak sûretiyle tam kabul şeklinde karar vermesi doğru olmadığını, davacının ilk kaçak kullanım tarihinden önce usûlüne uygun sözleşme imzalamadığını ve kaçak kullanım durumunun aksini ispatlayamadığı ve her halükarda davacının kaçak elektrik kullandığını, istirdat davası ile iadesi istenen tutarların davanın kabulü ile davacıya verilmesi halinde ise bunun davacının kullandığı elektrik tüketimleri için hiçbir bedel ödememiş olacağı anlamına geleceğini, davacının basiretli bir tacir gibi davranmadığını göz ardı etmemek gerektiğini, istinaf başvurularının kabulünü, vekil eden aleyhine Gebze icra dairesi'nin 2025/8066 e. numaralı dosyasında takibe girişildiğinden bu dosyada icranın geri bırakılmasını, yerel mahkeme kararın yeniden incelenerek kaldırılmasını, yerel mahkemece yeniden hüküm tesisi ile davanın tümden reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle;
Vekil eden ...'nun, Elişi Kafe ve Restoran isimli işletmenin yetkilisi olduğunu, vekil eden ile davalı Sedaş arasındaki elektrik kullanımına ilişkin Sözleşme Hesap Numarası ... olduğunu, vekil edenin işletmesine bir süre boyunca elektrik faturası kesilmediğini, 26/11/2019 fatura tarihli, 17.304,49 TL bedelli, ... No'lu fatura, "Kaçak Tüketim Bedeli" adı altında vekil eden adına tahakkuk ettirildiğini, vekil eden adına kesilen işbu fatura bedelini taksitlendirmek suretiyle ödemeye başladığını, vekil edenin kaçak kullanım faturası haricinde, vekil eden adına bugüne değin tahakkuk ettirilen tüm elektrik faturalarının, ... No'lu olan farklı işletmeye ait sayaç üzerinden kesildiğini, vekil eden tarafından bugüne değin yapılan tüm fatura ödemelerinin vekil edenin kendi işletmesine ait fatura bedelleri olmayıp yakınlarda bulunan kapalı durumdaki farklı bir işletmeye ait olduğunu fark ettiğini, vekil edenin hiçbir zaman işletmesine ait fatura bedellerini ödeyemediğini, hep farklı bir işletmenin faturasını ödediğini, istirdat davasında yapılan yargılamada alınan 24.09.2024 tarihli bilirkişi raporunda 1. İhtimalin kuvvetli olduğunu, sayaçlar arasında karşılıklık olduğunu, vekil edenin ödediği faturalar ilişkin sayacın aslında kendi işletmesinin sayacının olmadığını, Sedaş ve Sepaş personelinin bağlantı ve faturalandırma süreçlerinde karışıklığa sebep olduğu tespitinde bulunduğunu, Sepaş yönünden davayı reddetmesinin kabul edilemediğini, ilgili fatura ödemeleri Sepaş'a yapıldığından, Sepaş'ın Sedaş ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumluluğu bulunduğunu, istinaf başvurularının kabulü ile davanın Sepaş yönünden de Sedaş ile birlikte kabulünü, davalını istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, kaçak elektrik ve elektrik aboneliğinden kaynaklı istirdat istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 HMK, 6098 Sayılı TBK
3. Değerlendirme ve karar
Dava; kaçak elektrik ve elektrik aboneliğinden kaynaklı istirdat istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.
Mahkemece davalı SEDAŞ yönünden davanın kabulüne, diğer davalı SEPAŞ yönünden davanın husumetten reddin karar verilmiş, hükme karşı davacı vekili ile davalı SEDAŞ vekilince istinaf yoluna başvurulmuştur.
Mahkemece yazılı şekilde karar verilmiş ise de; yapılan inceleme ve araştırma hüküm vermek için yeterli değildir. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.
Bu kapsamda;
Taraflardan birinin ölümü halinde, mirasçılar mirası kabul veya reddetmemişse, bu hususta kanunla belirlenen süreler geçinceye kadar dava ertelenir. Bununla beraber hâkim, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde, talep üzerine davayı takip için kayyım atanmasına karar verebilir (6100 sayılı Kanun md 55).
Öte yandan; yargılama sırasında taraflardan birinin ölmesi halinde, ölen tarafın ehliyeti sona ereceğinden, ölen tarafın vekili varsa ölüm ile vekalet ilişkisi de kural olarak sona erer (6098 sayılı Kanun md 43 ve 513 ). Vekilin davaya devam etmesi mümkün olmayıp, sadece bu kişinin mirasçıları tarafından davaya devam edilebilir.
Somut olayda; davacının yargılama devam ederken 16.01.2023 tarihinde öldüğü, mirasçılarından ... ve ...’in davacı vekiline vekaletname verdiği, buna karşılık diğer mirasçı ...’nın yöntemince davaya katılımının sağlanmadığı anlaşılmaktadır. Taraf teşkili kamu düzenine ilişkin olup, Mahkemece yargılamanın her aşamasında resen göz önünde bulundurulmalıdır.
Bu durumda mahkemece; yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular çerçevesinde, yargılama sırasında vefat eden davacının mirasçılarından ...’ya usulüne uygun tebligat yapılıp, mirası reddetmeyen mirasçılarının mecburi dava arkadaşı olarak yöntemince davaya katılımı sağlanmak, mirasçılar davayı birlikte takip etmekten kaçınırlarsa terekeye temsilci tayin ettirmek suretiyle, taraf teşkili sağlandıktan sonra, hasıl olacak sonuca göre esas hakkında bir karar verilmesi gerekirken; taraf teşkili sağlanmaksızın, yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olduğu gibi karar başlığında mirasçıların isimlerinin yazılmamış olması da doğru değildir.
Kabule göre de;
Somut dosyada; davalı Sedaş tarafından 25.11.2019 tarihli 101030 nolu kaçak elektrik kullanım tespit tutanağına istinaden ... No'lu sayaç hakkında davacı aleyhine kaçak tespit tutanağı düzenlenerek 26/11/2019 tarihli 17.304,49 TL bedelli ve 13/02/2021 tarihli 3.190,60 TL bedelli "Kaçak Tüketim Bedeli" adı altında davacı adına fatura tahakkuk ettirildiği ve bedellerinin davacı tarafından ödendiği, davacı tarafından ... nolu sözleşme ile ... No'lu sayaç için davalı Sepaş ile 26.11.2019 abone sözleşmesi imzalandığı ve davalı Sepaş tarafından davacı adına ... nolu sözleşmeye istinaden 26.11.2019-27.7.2021 tarihleri arası dönem için toplamda 84.510,78 TL tüketim faturası düzenlenerek tahsilatların yapılmış olduğu, davacı tarafça davalı Sedaş’a 21.4.2021 tarihli başvuru dilekçesiyle ... numaralı sayacın panosunda ''Kır Kahvesi'' yazdığını, Kır Kahvesi isimli işletmenin daha önce kendisine ait olduğunu, ancak ... numaralı sayacın kendisine ait olmadığını söz konusu saatin Kocaeli ili Gebze İlçesi Eskihisar Mah. Aksiyon Macera Parkında yer alan ''V YAKA'' isimli işletmeye ait olduğunu, şahsının işletmesine ait olmayan ... No'lu sayacın tespit ettiği değerlerin adına fatura edilmesinin hatalı olduğunu beyan ederek yanlışlığın düzeltilmesini talep ettiği, eldeki davada da ... No'lu sayaç için yaptığı tüm ödemelerin davalılardan tahsilini talep ettiği anlaşılmaktadır.
Mahkemece, uyuşmazlık konusu iki adet sayacın bulunduğunu (... ve ... nolu), iki sayaçtan herhangi biri için davacı adına geçerli bir sözleşmenin olmadığı, faturalarda abone nosunun ve sayaç numarasının yazılmadığı, ilk ve son okuma endekslerinin bulunmadığı, keşif ve alınan bilirkişi raporuna göre ... nolu sayacın pasif olduğu, davalı tarafından, davacının işletmesinin kullandığı sayacın kullanım endekslerine ve bu işletmenin kaçak kullanımda bulunduğuna yönelik somut delilleri dosyaya sunmadığı gerekçeleriyle davacının ıslahla talep ettiği 84.510,78 TL’nin davalı Sedaş’tan tahsiline, diğer davalı Sepaş aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir. Mahkemece karar gerekçesinde yazılı nedenlerle yazılı şekilde hüküm kurulmuşsa da, dava konusu olayda davalı Sedaş tarafından 25.11.2019 tarihli kaçak tespit tutanağına istinaden davacı aleyhine 26/11/2019 tarihli 17.304,49 TL bedelli ve 13/02/2021 tarihli 3.190,60 TL bedelli faturalar düzenlenerek davacıdan tahsilat yapıldığına göre sözü edilen tahsilat işlemleri yönünden davalı Sedaş’ın sorumluluğu yönünden ve davalı Sepaş tarafından ... nolu sözleşmeye istinaden 26.11.2019-27.7.2021 tarihleri arası dönem için toplamda 84.510,78 TL tüketim faturası düzenlenerek davacıdan tahsilat yapıldığına göre sözü edilen tahsilat işlemleri yönünden ise davalı Sepaş’ın sorumluluğu yönünden inceleme ve araştırma yapılarak sonuca gidilmesi gerekirken ve davalı Sepaş’ın davacıdan ihtilaf konusu dönem için fatura tahsil ettiği de belirgin olmasına göre davada davalı Sepaş’ın pasif husumetinin bulunduğu açık olmasına rağmen mahkemece adı geçen davalı yönünden işin esasına girilerek olumlu ya da olumsuz bir karar verilmesi gerekirken davanın husumet nedeniyle reddi kararı hatalı olmuştur.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun ve Yargıtayın istikrar kazanmış uygulamasına göre abonelik iptal ettirilmedikçe o abonelik üzerinden tüketilen su, elektrik ve doğalgaz bedelinden fiili kullanıcı ile birlikte abone de müteselsilen sorumludur. Bu durumda, aboneliğini iptal ettirmeyen ve kaçak kullanıma sebebiyet veren abone davacının sözleşme nedeni ile sorumlu bulunduğunun kabulü gerekmektedir. Nitekim, aynı ilkeler HGK 27.04.2011 tarihli ve 2011/19-104 E.-239 K. sayılı kararında da benimsenmiştir.
Bu durumda mahkemece, davacı ile davalı Sepaş arasında ... nolu sözleşme ile ... No'lu sayaç için davalı Sepaş ile 26.11.2019 abone sözleşmesi ilişkisi bulunduğuna göre abonelik sözleşmesi hükümlerine göre inceleme ve araştırma yapılıp davalı Sepaş tarafından ... nolu sözleşmeye istinaden 26.11.2019-27.7.2021 tarihleri arası dönem için toplamda 84.510,78 TL lik tahakkuka konu miktar yönünden sözüedilen dönemlerde taraflar arasında abonelik ilişkisinin devam edip etmediği de araştırılarak davalı Sepaş’ın düzenlediği toplamda 84.510,78 TL faturalar yönünden tarifeler yönetmeliğine göre usulsüzlük bulunup bulunmadığı ve davalı Sepaş’ın sorumluluğu olup olmadığı ve varsa sorumluluk miktarı belirlenmeli, davacı ile davalı Sedaş arasındaki hukuksal ilişkinin de 25.11.2019 tarihli 101030 nolu kaçak elektrik kullanım tespit tutanağının yerindeliği yönünden haksız fiil hükümlerine göre inceleme ve araştırma yapılıp kaçak tutanak tarihinde davacının tutanağa konu sayacın bulunduğu işyerinde fiili kullanıcı olup olmadığı da araştırılıp dosyanın önceki bilirkişi dışında oluşturulacak bilirkişi kuruluna tevdi edilerek, itirazları karşılayacak nitelikte somut verilere dayalı, gerekçeli taraf ve Yargıtay ve istinaf denetimine elverişli bilirkişi raporu alınmalı ve sonrasında oluşacak sonuca göre bir karar verilmelidir.
Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı;eksikliklerin tamamlanması amacıyla dosyanın 6100 Sayılı H.M.K'nun 353/1-a-4-6 maddesi gereğince mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı ve davalı Sedaş vekillerinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2-Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin 21/01/2025 tarih, 2023/99 E. 2025/56 K. sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.4-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,
4-İstinaf talep eden tarafça yatırılan istinaf karar harcının istek halinde yatıran tarafa iadesine,
5-İstinaf talep eden tarafça ödenen istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek kararda dikkate alınmasına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK.nun 353/1-a.4-6 maddesi gereğince KESİN olarak oybirliği ile karar verildi. 04/07/2025
...
Başkan ...
¸e-imzalıdır
...
Üye ...
¸e-imzalıdır
...
Üye ...
¸e-imzalıdır
...
Katip ...
¸e-imzalıdır