Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2025/700 K.2025/7664

2. Hukuk Dairesi         2025/700 E.  ,  2025/7664 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1826 E., 2024/2897 K.
DAVA TÜRÜ : Boşanma
İLK DERECE MAHKEMESİ : Denizli 3. Aile Mahkemesi
SAYISI : 2022/333 E., 2023/238 K.
Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı kadın vekili tarafından davanın reddi, delillerin eksik toplandığı ve usule uygun kesin süre verilmediği yönünden temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
HMK’nın 324. maddesine göre; “ (1) Taraflardan her biri ikamesini talep ettiği delil için mahkemece belirlenen avansı, verilen kesin süre içinde yatırmak zorundadır. Taraflar birlikte aynı delilin ikamesini talep etmişlerse, gereken gideri yarı yarıya avans olarak öderler. (2) Taraflardan birisi avans yükümlülüğünü yerine getirmezse, diğer taraf bu avansı yatırabilir. Aksi hâlde talep olunan delilin ikamesinden vazgeçilmiş sayılır...”
HMK'nın 324. maddesi uyarınca delil avansının yatırılmaması halinde, tarafın o delilin ikamesinden vazgeçmiş sayılacağı düzenlenmiş olup, bu durumda mahkemenin davayı mevcut delil durumuna göre değerlendirerek karar vermesi gereklidir. Diğer deliller ile dava kanıtlanamamışsa, delil avansının kesin süreye rağmen yatırılmaması halinde davanın usulden değil, esastan reddi gerekir.
Somut olayda; davacı-davalı kadın vekiline; 06.01.2023 tarihinde her bir tanık için 42,00 TL tebligat gideri, 75,00 TL tanıklık ücreti ve adresi yargı çevresi dışında ise 35,00 TL talimat giderini vezneye yatırmak üzere iki haftalık kesin süre verildiği, aksi takdirde tanık dinletmek hakkından vazgeçmiş sayılacağının ihtar edildiği anlaşılmıştır. Davacı-davalı kadın tarafından; kesin süre içerisinde tanık dinletmek için yatırılması gerekli giderler yatırılmadığından davacının tanık dinletme talebinin reddi ile ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir. Ancak ara kararı verildiği tarihte davacının dosya içinde 250,00 TL delil avansı mevcuttur. Mahkemece, 22.03.2023 tarihli celsede; "250,00 TL'nin yol gideri olarak yatırıldığını, bu miktarın tanık gideri olarak kullanılması ve benzeri bir talebin de mahkemeye iletilmediği ve kaldı ki bu miktarın kullanılmasında dahi kalan giderin tanık dinletme masraflarını karşılamayacağı" şeklinde gerekçelendirme ile dosyadaki mevcut delil avansının kullanılmadığı görülmüştür. Hakim, yargılamanın makul süre içinde ve düzenli bir şekilde yürütülmesi ile gereksiz gider yapılmamasını sağlamakla yükümlüdür. Mahkemece; 06.01.2023 tarihli celsede; tanıklar yönünden masraf yatırılması için davacı-davalı kadın vekiline kesin süre verilmiş ve yasal sonuçları hatırlatılmış ise de; davacı-davalı kadının 250,00 TL delil avansı düşülerek kalan bakiye için kesin süre verilmesi gerekirken, dosyada bulunan yargılama giderleri dikkate alınmadan tanıkların dinlenilmesi için verilen kesin sürede masraf yatırılmadığından davacı-davalı kadın vekilinin tanıklarının dinlenilmemesi doğru görülmemiştir. Ayrıca; davacı-davalı kadın vekilinin; 28.11.2022 tarihli delil listesinin 14. bendinde davacı-davalı kadına ait hastane kayıtlarının getirtilmesini talep etmiş; ancak bu delil toplanmadan eksik incelemeyle karar verildiği anlaşılmıştır. Bu nedenlerle; tanıklık ücretinin yatırılması için verilen kesin süre geçersiz olup davacı-davalı kadının tanıklarının dinlenilmesi için yeniden ara karar kurulması ve davacı-davalı kadının talep ettiği hastane kayıtlarının getirtilmesi gerekmektedir. O halde tüm deliller toplanarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken; hukuki dinlenilme hakkına (HMK md. 27) aykırılık oluşturacak şekilde, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.
KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2.İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan harcın istek halinde yatırana geri verilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, karardan bir örneğinin ilgili Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
23.09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.