Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/79 K.2025/5036

3. Hukuk Dairesi         2025/79 E.  ,  2025/5036 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1344 E., 2024/2241 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Çerkeş Asliye Hukuk (Ticaret) Mahkemesi
SAYISI : 2020/71 E., 2022/162 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 21.10.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.
Belli edilen günde gelen davacı vekili Avukat ... ile davalılardan ... vekili Avukat ... ile diğer davalı .. .. Kimya San. Dış. Tic. Ltd. Şti. vekili Avukat ...'in sözlü açıklaması dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saat 14.00'te Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; davalı ... .. .. Heyetinin 10.10.2017 tarihli ve 2017/02 sayılı kararı ile 4 64... parsel taşınmazın davacı şirket bedelsiz tahsis edildiğini, tahsis edilen taşınmaz üzerine fabrika binası yapılması için hazırlatılan projenin OSB tarafından onaylandığını, 12.04.2018 tarihinde yapı ruhsatı düzenlendiğini, son yıllarda yaşanan olumsuz iktisadi koşullar nedeniyle davacı şirketin yatırımını tamamlayamadığını, OSB Yönetim Kurulunun 30.04.2020 tarihli ve 2020/07 sayılı kararı ile arsa tahsisinin iptal edildiğini, iptal kararıyla hak kaybına ve zarara uğradıklarını, tahsis konusu parsel üzerinde temel seviyesinde 7.842,88 metrekare alanda üstyapı inşaatı (kazı, taşıma, dolgu ve benzeri hafriyat işleri ve temel inşaatı) yaptığını, inşaat seviyesinin %15,48 olduğunu, tahsis hakkı iptal edildikten sonra aynı parselin müvekkili tarafından yapılan tüm inşaat ve faydalı yatırımlarla birlikte diğer davalı şirkete tahsis edildiğini, davalılar tarafından hiçbir ödeme yapılmadığını ileri sürerek, üstyapı inşaatı harcaması toplamı 945.943,13 TL'nin tahsil tarihi itibariyle TÜİK inşaat maliyet artış endeksi oranıyla ve .. ..'ye yapılmış olan ödemeler toplamı 250.318,16 TL'nin tahsil tarihi itibariyle yeniden değerleme oranıyla güncellenerek, kabul edilmemesi halinde temerrüt tarihinden itibaren uygulanacak aylık avans faiziyle birlikte, hükmedilecek alacağa fatura düzenlenmesi zorunlu kısmına ait KDV'nin de davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 08.05.2022 havale tarihli ıslah dilekçesi ile ..'ye yapılan ödemeler toplamını 253.469,96 TL'ye yükseltmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı ... .. vekili; süre uzatım taleplerinin soyut ve içeriği belirsiz kavramlara dayandığını, davacının uyarınca basiretli bir tacir gibi hareket etmesi gerektiğini, Covid-19 pandemisinin süre uzatım taleplerinde mevcut olmadığını, davacıya uyarı göndererek inşaata başlaması gerektiğini bildirdiklerini, makul sebeplerin varlığı halinde .. Yönetim Kuruluna takdir hakkı verildiğini, sebepsiz zenginleşme şartlarının oluşmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
2.Davalı şirket vekili; davacı şirket ile müvekkili arasında ne sözleşme ne de haksız fiil ilişkisinin bulunmadığını, müvekkili şirket ile davalılardan .. arasında 20.05.2020 tarihli ve 2020/02 sayılı kısmen bedelsiz parsel tahsis sözleşmesinin yapıldığını, sebepsiz zenginleşmenin nispi bir hak olduğunu ve hakkı doğuran ilişkinin tarafına karşı yöneltilmesi gerektiğini, davacının haklı olduğu kabul edilse dahi zenginleşmenin .. lehine gerçekleştiğini, savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacının taahhüt ettiği şartların yerine getirilmemesi karşısında, bedelsiz tahsisin iptal edilmesi durumunda; taşınmaz üzerindeki tüm yapı ve tesislerin tazminat veya bedel ödenmeksizin ..'ye intikal edeceğinin sözleşmede, 4562 sayılı OSB Kanunu'nun geçici 9. ile bu geçici maddeye dayanılarak çıkartılan 26.08.2011 tarihli OSB Yer Alan Parsellerin Gerçek veya Tüzel Kişilere Tamamen veya Kısmen Bedelsiz Tahsisine Dair Yönetmeliğinin 16. maddesinde açık bir şekilde belirtildiği, yine noter huzurunda verilen taahhütnamede tahsisin iptal edilmesi durumunda ödenen katılım payı ile her türlü harçların OSB'ye irat kaydedilmesinin açıkça kabul edildiği, basiretli tacir gibi hareket etmekle yükümlü olan davacının somut olayda böyle hareket etmediği, kaldı ki davacının 02.02.2019 tarihli OSB Uygulama Yönetmeliği'nin 60/3 maddesi uyarınca süre uzatım talebinin ayrıca Bakanlıktan da talep edilebileceği, kabul edilmesi durumunda yatırımın süresinin uzatılmasına Bakanlık tarafından da ayrıca karar verilebileceği, ancak davacının böyle bir talep ve iddiasının bulunduğunu ispat etmediği, yine tahsisin iptaline ilişkin hak düşürücü süre içerisinde dava açılmadığı, böylece tahsisin iptaline ilişkin kararın kesinleştiği, hiç kimsenin kendi kusurundan hak elde edemeyeceği, dava konusu arsanın tapu malikinin .. .. Tüzel kişiliği olduğu, davacı adına yapılan tahsisin .. .. tarafından iptal edildiği, Kanunun geçici 9. maddesinde ve 26.08.2011 tarihli OSB Yer Alan Parsellerin Gerçek veya Tüzel Kişilere Tamamen veya Kısmen Bedelsiz Tahsisine Dair Yönetmeliğinin 16. maddesinde; yatırımın en az yüzde ellisinin gerçekleştirilmesi halinde yatırımın bedelinin yeni katılımcı tarafından önceki katılımcıya ödeneceğinin hüküm altına alındığı, somut olayda davacının dava dilekçesi ekinde sunduğu tablo da inşaat seviyesinin %15 civarında olması nedeniyle diğer davalı şirket olan açısından da inşaat seviyesinin yüzde elli şartını sağlamadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; karara karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacı şirket ile davalılardan OSB yönetimi arasında akdedilen 4 64... parsel sayılı taşınmazın bedelsiz arsa tahsisinin haklı nedenlerle iptal edildiği, davacının taahhüt ettiği şartları yerine getirmemesi nedeniyle bedelsiz tahsisin iptal edilmesi durumunda tahsise konu arsa üzerindeki tüm yapı ve tesislerin tazminat veya bedel ödenmeksizin davalı OSB'ye intikal edeceğinin hem taraflar arasındaki sözleşmede hem de 4562 sayılı OSB Kanunu'nun geçici 9. maddesinde ve bu geçici maddeye dayanılarak çıkartılan 26.08.2011 tarihli OSB Yer Alan Parsellerin Gerçek veya Tüzel Kişilere Tamamen veya Kısmen Bedelsiz Tahsisine Dair Yönetmeliğinin 16. maddesinde yer aldığı, yine noter huzurunda verilen taahhütnamede tahsisin iptal edilmesi durumunda ödenen katılım payı ile her türlü harçların OSB'ye irat kaydedilmesinin açıkça kabul edildiği, davacının basiretli tacir gibi hareket etmekle yükümlü olduğu; taraflar arasındaki sözleşmenin 6. maddesi ve anılan mevzuat hükümleri gereği, davacının tahsise konu arsa üzerindeki yatırım seviyesinin (inşaat seviyesinin) %15 civarında olması nedeniyle yatırım bedelinin yeni katılımcı davalı şirketten talep etme şartını sağlamadığı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; tahsis iptal kararının haklı nedene dayanarak yapılmadığını, öznel sebeplerle süre uzatım talebinin reddedildiğini, tahsis iptal işleminin gerçek sebebinin açıklanmadığını, sebepsiz zenginleşme gereğince harcamaların iadesi gerektiğini, mülkiyet hakkının Anayasal hak olduğunu, Covid sebebiyle sürelerin durduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, bedelsiz arsa tahsisin iptali nedeniyle, arsa üzerine yapılan yapılar ile harç vs. harcamaların iadesi istemine ilişkindir.
Temyiz olunan kararda belirtilen gerekçeye, dosya kapsamından davacı tarafından yapıldığı iddia edilen üstyapı inşaatının, temel seviyesinin üzerine çıkmadığının anlaşılmasına göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,
28.000,00 TL Yargıtay duruşması vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalılara verilmesine,
Aşağıda yazılı bakiye temyiz karar harcının temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
21.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.