Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2024/4340 K.2025/4619
3. Hukuk Dairesi 2024/4340 E. , 2025/4619 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/1585 E., 2024/1622 K.
Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar, asıl ve birleşen 2016/1046 E. sayılı davalarda davacılar vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 07.10.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir
Belli edilen günde gelen davacı ve birleşen 2016/1046 E. sayılı davada davacılar vekili Avukat ...'in sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saat 14.00'te Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1. Asıl davada davacı vekili; .. İli .. Koyun Keçi Yetiştiricileri Birliğinin 20.07.2016 tarihinde çoğunluk aranmaksızın toplandığını, yönetim kurulu, denetleme kurulu ve merkez birliği delege listelerinin usulsüz olarak hazırlandığını, hazirun cetvelinin imzalanması, üyelerin salona alınması, gündem maddelerinin görüşülmesi, oylamanın yapılması, divana yapılan yazılı ve sözlü itirazların değerlendirilmesi, divana sunulan listelerin incelenmesi, oyların sayımı noktasında yapılan usulsüzlükler, divan seçilmesindeki ve divan raporlarının hazırlanmasında, genel kurul gündem maddelerinin görülmesi ve oylanmasında, seçim sırasında sunulan oy pusulası ve oy tasnifi sırasında yapılan usulsüzlükler nedeniyle seçime ilişkin maddenin iptalinin gerektiğini ileri sürerek; gerek aday oy pusulaları, gerek oyların tasnifi ve tutanağa bağlanması nedeniyle yoklukla malul olan genel kurul kararının iptaliyle, ileride telafisi güç zararların doğması ihtimaline göre 20.07.2016 tarihli genel kurulun seçime ilişkin 30. maddesinin yürütmesinin durdurulmasına karar verilmesini istemiştir.
2. Birleşen 2016/1046 E. sayılı davada davacılar vekili; 20.07.2016 tarihli birlik genel kurul toplantı tutanağının yönetim kurulu faaliyet raporlarının ve yönetim kurulu üyelerinin ibra edilmemesine ilişkin 5. ve 8. maddelerinin, denetim kurulunun ibra edilmemesine ilişkin 6. maddesinin, 2014-2015 yılları bilanço ve gelir-gider tablosu hesapların ibra edilmemesine ilişkin 7. maddesinin açıkça hukuka ve iyi niyet esaslarına aykırı olduğunu, bunun yanı sıra genel kurulda hazirun cetvelinin imzalanması, üyelerin salona alınması, gündem maddelerin görüşülmesi, oylamaların yapılması, divana yapılan yazılı ve sözlü itirazların değerlendirilmesi, divana sunulan listelerin incelenmesi konularında usulsüzlükler bulunduğundan seçime ilişkin maddelerin iptalinin gerektiğini ileri sürerek; 20.07.2016 tarihli genel kurulda alınan tüm kararların, özellikle yönetim ve denetim kurulu ile mali raporların ibra edilmemesine ilişkin alınan (5,6,7,8. maddelerindeki) kararların iptaline karar verilmesini istemiştir.
3. Birleşen 2016/1070 E. sayılı davada davacılar vekili; birliğin 20.07.2016 tarihinde 2014-2015 yılları olağan genel kurul toplantısı sonrasında ... tarafından genel kurul kararlarının iptali ve seçime ilişkin 30 uncu maddenin yürütmenin duruldurulması talepli olarak 2016/959 E. sayılı (asıl) davanın açıldığını, açılan davada Mahkemenin 02.08.2016 tarihli kararıyla genel kurul toplantısının seçime ilişkin maddesinin yürütmesinin durdurulmasına, ticaret sicile bildirilmesine karar verildiğini, bu karara itiraz edildiğini, yürütmeyi durdurma kararıyla birlikte birliğe kayyım atanmadığını, birliğin fiilen organsız kaldığını beyan ederek; tedbiren birliğe kayyım atanmasına karar verilmesini istemiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili; asıl davada davacı ...'in ibra edilmeyen eski yönetim kurulu başkanı olup, genel kurulu yasal mevzuata uygun toplantıya çağırma görevinin davacının başkanlığını yaptığı yönetim ve denetim kuruluna ait olduğunu, Kuruluş Belgesinin 32. maddesine göre divanın oluşturulduğunu, 33. maddeye uygun olarak hazirun listelerinin hazırlanıp imzalatıldığını, 37. madde kapsamında gizli oy, açık tasnif usulünün uygulandığını, davacının 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun (1163 sayılı Kanun) 53. maddesi uyarınca seçimle ilgili muhalefetini tutanağa geçirtmediğini, bu nedenle dava açma hakkının bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 28.12.2018 tarihli kararıyla; asıl ve birleşen 2016/1046 E. sayılı davalarının reddine, birleşen 2016/1070 E. sayılı dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde asıl ve birleşen 2016/1046 E. sayılı dosyasında davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin 05.02.2021 tarihli kararıyla; İlk Derece Mahkemesince verilen karar usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğundan istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde asıl davada ve birleşen 2016/1046 E. sayılı dosyasında davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
1. Dairece verilen 21.05.2024 tarihli ilamla; Bölge Adliye Mahkemesince, Anayasa'nın ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) aradığı anlamda herhangi bir gerekçe oluşturulmadan istinaf başvurusunun reddine karar verildiği, kararın hangi sebeplerle verildiğine ilişkin açıklama ve gerekçe içermediği, bu durumda Bölge Adliye Mahkemesince anlaşılabilir ve denetlenebilir nitelikte gerekçe içeren, önceki hüküm sonucuna uygun bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
2. Bozmaya uyan Bölge Adliye Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; sunulan genel kurul tutanaklarında, genel kurula bakanlık temsilcisinin katıldığının, divan seçimine ilişkin olumsuz tutanağının ve raporunun bulunmadığının anlaşıldığı, bunun dışında divan seçimiyle ilgili genel kurulun yoklukla malul olmasını gerektirir kanaat oluşturacak bir halin tespit edilmediği, seçime katılanların sayısının, sandıktan çıkan oy sayısının, iptal edilen oy sayısının tutanağa yazılmamış olması konusunda yapılan değerlendirmede; söz konusu hususların sunulan tutanaklarla anlaşılabilir mahiyette olduğu, kaldı ki bilirkişiler tarafından da sayım ile belirlendiği, sadece bu nedenle seçimin iptalinin hakkaniyete uygun olmadığı, asıl davada seçimi kazanmamış olan listede ismi yer alan kişilerin toplantıya katılmamış olmasının, bu kişilerin bulunduğu listenin seçimi kazanması durumunda değerlendirilmesi gereken bir konu olduğu, kaldı ki seçime katılmayan kişinin seçilmesi durumunda onun yerine yedek olanın atanmasını gerektireceğinin dikkate alındığı, bu konunun da seçimin yoklukla malul olmasını gerektirmediği, birleşen 2016/1046 E. sayılı davada davacıların ibra edilmemesine ilişkin genel kurul kararlarının hakkaniyete aykırı olduğu ve iptali gerektiği talebi ile ilgili yapılan değerlendirmede; birleşen davada davacı olarak yer alanlar hakkında İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesinde 2017/790 E. sayılı sorumluluk davasının açıldığı, Yargıtayın yerleşik içtihatları gereğince sorumluluk davasının açılmış olması karşısında ibra edilmeme yönündeki genel kurul davası açılmasında hukuki yararın bulunmadığı, yargılama sırasında asıl davalı birliğe tedbiren kayyım atandığından birleşen 2016/1070 E. sayılı davanın konusunun ortadan kalktığı gerekçesiyle, başvurunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde asıl ve birleşen 2016/1046 E. sayılı dosyasında davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Asıl ve birleşen 2016/1046 E. sayılı dosyasında davacılar vekili; genel kurulda yapılan seçime ilişkin oyların kullanımı ve oy sayımı konusunda usulsüzlükler bulunduğunu, birleşen 2016/1070 E. sayılı davada davacı olanlar tarafından Mahkemeye sunulan 30.10.2018 tarihli dilekçelerde katılan sayısından fazla oy kullanıldığının ve bu nedenle 35 oyun iptal edildiğinin ikrar edildiğini, aday listelerinde seçime katılmayan kişiler ile seçilme yeterliliğine sahip bulunmayan kişilerin yer aldığını, önceki yönetimin ibrasına dair oylama usulünce gerçekleştirilmediği gibi ibra edilmeme gerekçesinin belirtilmediğini, oy tasnif tutanağı usulüne uygun düzenlenmediği için bir kısım oyların keyfi olarak değerlendirme dışı bırakıldığını ileri sürerek, kararın bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, davalı birliğin 20.07.2016 tarihli genel kurulunda alınan kararların yoklukla malul olduğunun tespiti ve iptali ile bu arada seçime ilişkin 30. maddesi ile ilgili yürütmenin durdurulması istemine ilişkindir.
Temyiz olunan kararda belirtilen gerekçeye, hükme esas alınan raporun denetime elverişli olduğunun anlaşılmasına göre, davacı tarafın temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının HMK'nın 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı bakiye temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
07.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.