Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2025/1348 K.2025/3041

6. Hukuk Dairesi         2025/1348 E.  ,  2025/3041 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/228 E., 2025/330 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Seferihisar 3. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2024/194 E., 2024/37 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekilince duruşmalı, davalılar vekillerince duruşmasız olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyize konu edilen kararda dava değerinin duruşma sınırının altında olduğu anlaşılmıştır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacı vekilinin duruşma isteğinin miktardan reddine, temyiz dilekçelerinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalılardan yüklenici ... arasında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, sözleşmede inşaatın yüklenici tarafından inşaat ruhsatının alınmasından itibaren 18 ay içerisinde sözleşme hükümlerine göre bitirilip teslim edileceğinin, bu sürenin üzerinden 6 ay geçtiği takdirde bağımsız bölüm veya bölümler teslim edilmez ise arsa sahibinin sözleşmeyi tek taraflı olarak feshedebileceğinin kararlaştırıldığını, davalı yüklenicinin sözleşmede kararlaştırılan süre dolmasına rağmen inşaatı teslim etmediğini, ... 05.10.2018 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile inşaatta eksik kalan kısımlarını bir ay içerisinde tamamlanarak müvekkile teslim edilmesi gerektiği hususlarının yükleniciye ihtar edildiğini, ihtarnameye rağmen inşaatın iskâna hazır olmadığını, davalı yüklenicinin inşaatı terkettiğini ve hiçbir imalat yapmadığını, inşaatın durumunun tespiti için Seferihisar Sulh Hukuk Mahkemesinin 2019/2 D.İş sayılı dosya üzerinden tespit yaptırıldığını, tespit dosyasına sunulan raporda inşaatın halihazırdaki bitirilme oranının %79,27 olduğunun belirlendiğini, bilirkişi raporunda yüklenicinin edimini kararlaştırılan tarihte bitiremeyeceğinin belirtilmesi ile davalı yükleniciye yeniden ihtarname gönderilerek başkaca tüm zararlarını talep etme hakkı saklı kalmak kaydıyla sözleşmenin geriye etkili feshedildiğinin bildirildiğini belirterek sözleşmenin geriye etkili feshi ile davalı yüklenici tarafından diğer davalılar olan üçüncü kişilere satışı yapılan 6,8,13 numaralı bağımsız bölümlerin tapularının ipotekten ve her türlü takyidattan ari iptali ile müvekkil adına tescilini, 8 numaralı bağımsız bölüm üzerine 21.03.2018 tarihinde 2691 yevmiye ile davalılardan ...'ne 1. derecede tesis edilen 260.000,00 TL bedelli ipoteğin fekkini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar ..., ... ve ... vekili cevap dilekçesinde; dava değerinin eksik beyan edildiğini ve eksik harcın ikmal edilmesi gerektiğini, davaya konu arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshi sebebi ile açılan tapu iptali ve tescili davasının sonucuna göre tüm bağımsız bölüm maliklerinin hukuki menfaati halel göreceğinden dava konusu olmayan diğer 5 adet bağımsız bölüm maliklerinin davaya dahil edilerek taraf teşkilinin sağlanması gerektiğini, müvekkillerinin dava konusu 8, 6 ve 13 nolu bağımsız bölümleri davacı arsa sahibinden satın aldıklarını, davalı yüklenicinin edimlerini sözleşmeye göre ifâ seviyesi ile uyumlu olarak gerçekleştirmesi gerekirken sözleşmeye aykırı davrandığını, davanın ikame edildiği tarih itibariyle inşaat seviyenin % 90'ı aşkın durumda olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.
Davalı yüklenici davaya cevap vermemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmaz üzerindeki inşaatın dava tarihi itibariyle Sulh Hukuk Mahkemesinin 2019/2 D.iş sayılı dosyasına göre yüklenicinin edimlerini yerine getirmediği, eksikliklerin yargılama sürecinde davacı ve davalılar ile arsa sahibi yükleniciden daire satın alan 3. kişilerce inşaata devam edilerek inşaatın tamamlandığı, her bir bağımsız bölüm ve ortak alanlar için ... Belediyesinden 03.09.2020 tarih ve 476 nolu yapı kullanım izin belgesinin alındığı, tanık beyanları ile inşaatın bağımsız bölüm malikleri tarafından tamamlandığı, davacının tazminata ilişkin bir talebinin bulunmadığı, bir kısım davalıların yükleniciye düşecek taşınmazları arsa sahibi ve arsa sahibi tarafından düzenlenen vekaletnameye istinaden satın aldıkları, %95'i tamamlanmış olan bir binanın tapu iptaline karar verilmesinin hakkaniyete uygun düşmeyeceği, davacının taşınmazın imara uygun hale getirtilmesi ve maddi zarara ilişkin halefiyet kaidelerine göre kat maliklerine ayrıca dava açabileceği gerekçesi ile konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, yargılama sırasında davacının ipoteğin fekkine ilişkin talebinin işbu dosyadan tefriki ile mahkemenin yeni bir esasına kaydına karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalılar ..., ... ve ... vekilinin yargılama giderleri yönünden istinaf sebebinin kabulü ile peşin harcın yargılama giderlerine dahil edilmesi doğru olmadığı, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin yüklenici için sözleşme bedelinin tüm dava değerine oranlanması sonucu çıkan miktarın yükleniciden müstakilen, diğer davalılar içinse; her birinin maliki olduğu bağımsız bölüm değerinin tüm dava değerine oranlanması sonucu çıkan miktarların yüklenici ile birlikte ilgili davalıdan müteselsilen alınması gerektiği gerekçesiyle davalılar ..., ... ve ... vekilinin istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde; Yerel Mahkeme kararının gerekçesiz olduğunu, Seferihisar Sulh Hukuk Mahkemesinin 2019/2 D.İş sayılı dosyası ve diğer deliller değerlendirilmeden hüküm kurulduğunu, yüklenicinin edimlerinin süresinde tamamlanmadığını bu haliyle temerrüde düştüğünü, yüklenici kendi kusuru ile sözleşmede kararlaştırılan sürede inşaatı bitiremediğinden haklı olarak sözleşmeden dönüldüğünü, sözleşmeden dönme zamanında inşaatın %79,27 seviyede olduğunu, inşaatın geri kalan kısımlarının kat maliklerince yaptırılarak 03.09.2020 tarihinde yapı kullanma izin belgesi alındığını beyan etmektedir.
2.Davalılar ..., ... ve ... vekili temyiz dilekçesinde; dava açılmasına sebep olmadıklarını, yargılama giderlerinden sorumlu tutulmalarının hatalı olduğunu, müvekkillerinin dava konusu bağımsız bölümleri yükleniciden değil davacı arsa sahibinden aldıklarını, davacının sözleşmenin geriye etkili fesih talebinin kötüniyetli olduğunu, tüm bağımsız bölüm maliklerin davaya dahil edilerek taraf teşkilinin sağlanması gerektiğini, davacı arsa sahibinin özensizliği, yüklenici ile ortak kusurundan müvekkillerin zarar gördüğünü, müvekkillerin iyiniyetli olduğunu, eksik işlerin diğer bağımsız bölüm malikleri ile birlikte tamamlandığını beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili feshi ile tüm takyidatlardan ari olarak tapu iptal ve tescil istemlerine ilişkindir.
1- Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre taraf vekillerinin aşağıdaki paragraf kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2- 6100 sayılı HMK’nın 331/1. maddesi “Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hallerde hakim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder” şeklinde düzenlenmiştir. Ayrıca HMK'nın madde 323/1-ğ bendinde "Vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekâlet ücreti" yargılama giderleri kapsamında sayılmıştır. Anılan maddeler doğrultusunda, davanın açıldığı tarihte haksız olduğu tespit edilen taraf yargılama giderlerini ödemekle yükümlü olacaktır. Ayrıca Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 6. maddesi gereği anlaşmazlık, davanın konusuz kalması, feragat, kabul, sulh veya herhangi bir nedenle; ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar giderilirse, tarife hükümleriyle belirlenen ücretlerin yarısına, ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra giderilirse tamamına hükmolunur.
Somut olayda; dava tarihi itibariyle sözleşmenin geriye etkili fesih koşulları bulunduğu ancak yargılama sırasında inşaatın tamamlanıp iskân alınarak yüklenicinin davalı 3. kişilere yaptığı temlikin tescil koşulları oluştuğundan davacının sözleşmenin geriye etkili feshi talebi yönünden davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine yer olmadığı, bununla birlikte davacının tapu iptal ve tescil talebi yönünden ise davanın reddi ile dava tarihi itibariyle davacının, dava açmakta haklı olduğu gözetilerek, anılan yasa ve tarife hükümleri uyarınca, davalıların yargılama giderleri ve vekalet ücretinden ne oranda sorumlu olacağının belirlenmesi gerektiğinden kararın bozulması gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan harçların istek halinde taraflara iadesine,
Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
23.09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi