Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2025/1871 K.2025/4689

7. Hukuk Dairesi         2025/1871 E.  ,  2025/4689 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2015/1417 E., 2018/732 K.
Mahkeme kararı ... vekili ve ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Yargılamanın yenilenmesini talep eden ... mirasçıları ... ve diğerleri vekili dava dilekçesinde; Ankara (Kapatılan) 12. Sulh Hukuk Mahkemesinin 1997/1188 Esas sayılı dosyası üzerinden görülen ortaklığın giderilmesi davasında Ankara ili, .... ilçesi, .... Mahallesinde bulunan 252 83... parsel sayılı taşınmazdaki ortaklığın satış yoluyla giderilmesine kararı verildiği ve Ankara 22. İcra Müdürlüğü aracılığıyla taşınmazın satışının yapıldığını, tapu senedinden pay sahibi olan murisleri ...'ın kimlik bilgilerine ulaşılmasının mümkün olduğunu, fakat ortaklığın giderilmesi davasından çok önce ölen murislerinin dosyada taraf olarak değerlendirildiği ve ilanen tebligat yapılarak satış işlemlerinin gerçekleştirildiğini, davada taraf teşkilinin sağlanamadığını, bunun yanında satış dosyasında murisleri adına düşen paranın da yine sahte evraklarla ilgisiz kişilerce çekildiğini ileri sürerek 6100 sayılı HMK'nın 375/1 (c) alt bendindeki vekil veya temsilcisi olmayan kimselerin huzurunda davanın görülmüş ve karara bağlanmış olması nedenine dayanılarak ortaklığın giderilmesi davasında yargılamanın iadesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1. ... vekili cevap dilekçesinde; tebligatın usulsüz olduğundan bahisle yargılamanın iadesinin talep edilemeyeceği, ancak temyize konu edilebileceğini, taşınmazdaki payının satıldığını, davada husumetinin bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
2. ... vekili cevap dilekçesinde; ortaklığın giderilmesi davası sırasında taşınmazdaki payının satıldığını, davada husumetinin bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.
III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin karar başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ortaklığın giderilmesi davasında taşınmazın tüm paydaşlarının taraf olarak yer alması gerekirken taraf teşkili sağlanmadan (paydaş olan asıl ...'ın davanın açılma tarihinden yıllar önce ölmüş olmasına rağmen mirasçıları davaya dahil edilmeden) karar verilmiş olduğu, taşınmazın satış suretiyle el değiştirmiş olmasının yargılamanın iadesi davası açılmasına ve görülmesine engel olmadığı gerekçesiyle yargılamanın yenilenmesi taleplerinin kabulüne, Ankara (Kapatılan) 12. Sulh Hukuk Mahkemesinin 19.06.2001 tarih ve 1997/1188 Esas, 2001/639 Karar sayılı hükmünün iptaline karar verilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1. ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; tebligatın usulsüz olduğundan bahisle yargılamanın yenilenmesinin talep edilemeyeceği, taşınmazdaki payının devredildiğini, yargılamanın iadesi nedenine sebebiyet vermediğini, oluşan sonuca hiçbir katkısı olmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.
2. ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; kararın 2001 yılında verildiğinden 10 yıllık sürede davanın açılmadığını, tarafından taşınmazın ihaleden satın alındığını, ihalenin feshine yönelik dava açılmadığını, icra dosyasında paranın ödendiğini, taşınmaz boş arsayken üzerine bina yapıldığını kararın hatalı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, ortaklığın giderilmesi davasında yargılamanın yenilenmesi istemine ilişkindir.
Taraf teşkili kamu düzenine ilişkin olup re’sen yargılamanın her aşamasında göz önünde bulundurulması gerekir.
Savunma hakkı, Anayasa'nın 36. maddesi ile güvence altına alınmış olup, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 27. maddesinde de “hukuki dinlenilme hakkı” başlığı altında ayrıca düzenlenmiştir. Hâkim, tarafları dinlemeden veya iddia ve savunmalarını bildirmeleri için kanuna uygun biçimde davet etmeden hükmünü veremez. Buna göre hâkim iddia ve savunma haklarını kullanabilmeleri için tarafları duruşmaya davetle zorunludur.
Yargılamanın yenilenmesine konu edilen Ankara (Kapatılan) 12. Sulh Hukuk Mahkemesinin 1997/1188 Esas sayılı dosyasında yapılan incelemede; taşınmazda pay sahibi olan davalı ...'ın 23.04.1978 tarihinde öldüğü, ortaklığın giderilmesi davasının 09.10.1997 tarihinde açıldığı, davalı ... dava açıldığı tarihte ölü olduğu halde Mahkemece mirasçıları yönünden hiçbir araştırmaya gidilmeksizin yargılamanın yapıldığı ve ...'ın bulunamadığından bahisle mahkeme kararının ilanen tebliğ edilerek ölü kişi aleyhine hüküm kurulduğu anlaşılmıştır.
Mahkemece; muris ...'ın mirasçılarına usulüne uygun dava dilekçesi tebliğ edilerek ortaklığın giderilmesi davasında taraf olmalarının sağlanması ve savunmaları alınıp delilleri toplandıktan sonra sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, taraf teşkili sağlanmaksızın, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 27. maddesi uyarınca davalı mirasçılarının hukuki dinlenme hakları ihlal edilerek yokluklarında hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
Bu nedenle, davada usulüne uygun olarak taraf teşkili sağlanmadığından maddi hukuk yönünden kesinleşmiş bir karar bulunmayıp istemin, yargılamanın yenilenmesi olarak değil; temyiz talebi olarak kabul edilmesi gerekmekte olup bu gerekçelerle Ankara 8. Sulh Hukuk Mahkemesinin 04.06.2018 tarihli ve 2018/732 Karar sayılı kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Temyiz incelemesi yapılması gereken Ankara (Kapatılan) 12. Sulh Hukuk Mahkemesinin 19.06.2001 tarihli ve 2001/639 Karar sayılı karar yönünden ise; her ne kadar Mahkemece hükmün 21.06.2005 tarihinde kesinleştiğine dair şerh verilmiş ise de; Mahkemece taraf teşkili sağlanmadan karar verildiği ve bu halde kararın kesinleştiğinden söz edilemeyeceğinden 21.06.2005 tarihli kesinleştirme şerhi kaldırılarak Mahkemece ölü paydaş ...'ın mirasçılarına dava dilekçesinin usulüne uygun tebliği ile taraf teşkili sağlandıktan sonra işin esası hakkında bir karar vermek üzere Ankara (Kapatılan) 12. Sulh Hukuk Mahkemesinin 19.06.2001 tarihli ve 1997/1188 Esas, 2001/639 Karar sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.
V. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Ankara 8. Sulh Hukuk Mahkemesinin 04.06.2018 tarihli ve 2018/732 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
2. Davalı ... mirasçıları vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Ankara (Kapatılan) 12. Sulh Hukuk Mahkemesinin 1997/1188 Esas ve 2001/639 Karar sayılı dosyasında yer alan 21.06.2005 tarihli kesinleşme şerhinin KALDIRILMASINA,
3. Ankara (Kapatılan) 12. Sulh Hukuk Mahkemesinin 1997/1188 Esas ve 2001/639 Karar sayılı hükmün BOZULMASINA,
Peşin alınan harcın ilgililere iadesine,
Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
Karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere,
05.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.