Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2024/1417 K.2025/200

7. Hukuk Dairesi         2024/1417 E.  ,  2025/200 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2023/126 E., 2023/271 K.
KARAR : Ret
Taraflar arasındaki el atmanın önlenmesi davasında yargılamanın iadesi isteminin usulden reddine karar verilmiştir.
Davalılar vekili kararı temyiz etmiş; İlk Derece Mahkemesi temyiz incelemesi yapılmak üzere dosyayı Dairemize göndermiştir.
Yargılamanın iadesi, yargılama hataları ve noksanlarından dolayı, maddi anlamda kesin hükmün bertaraf edilmesini ve daha önce kesin hükme bağlanmış olan bir dava hakkında yeniden yargılama ve inceleme yapılmasını sağlayan olağanüstü bir kanun yoludur.
Gerek Yargıtay kararlarında gerekse doktrinde yargılamanın iadesi daha çok yeni bir dava olarak kabul edilmektedir. Yargılamanın iadesi sonucu verilen karar eski hükmü kaldırdığından geçmişe etkili yenilik doğuran bir karardır. Kural olarak yargılamanın iadesine kararın tarafları başvurabilir. Yargılamanın iadesi olağanüstü bir kanun yolu olsa da, bir üst yargı organından değil aynı mahkemeden talep edilmektedir.
Yargılamanın iadesi talebi bir dava olarak açılıp görüldüğünden, dava hakkında mahkemenin verdiği karara karşı süresi içinde diğer koşulların da bulunması halinde olağan kanun yollarına başvurulabilir.
Yapılan tüm bu açıklamalar doğrultusunda yargılamanın iadesinin bir dava olduğu ve davanın açıldığı tarihte geçerli olan usul hükümlerinin uygulanacağı sonucu ortaya çıkmaktadır. Bu durumda bölge adliye mahkemelerinin faaliyete başladığı tarihten sonra verilen, yargılamanın iadesine ilişkin kararlara karşı ilk kanun yolu denetimi istinaf olup incelemekle görevli mahkeme bölge adliye mahkemesidir.
Somut olayda, Mahkemece verilen 17.09.2015 tarihli asıl ve birleştirilen davaların kabulüne dair kararın; davalılar vekili tarafından temyizi üzerine Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 02.02.2021 tarihli ve 2018/10218 Esas, 2021/758 Karar sayılı ilamıyla "hükmün onanmasına" karar verilmiştir. Davalılar vekilinin karar düzeltme istemi üzerine, Yargıtay 8. Hukuk Dairesince karar düzeltme isteminin reddine karar verilmiş ve hüküm 01.12.2022 tarihinde kesinleşmiştir.
İncelemeye konu yargılamanın iadesi istemine yönelik dilekçenin 06.02.2023 tarihinde verildiği, davanın usulden reddine ilişkin Mahkeme kararının ise 16.05.2023 tarihinde, bölge adliye mahkemelerinin göreve başladığı 20.07.2016 tarihinden sonra verildiği anlaşıldığından, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 inci maddesi gereğince kanun yolu olarak öncelikle istinaf yoluna tâbi bulunmaktadır.
Buna göre kararın istinaf incelemesinin Bölge Adliye Mahkemeleri tarafından yapılması zorunlu olduğundan, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 343 üncü maddesi uyarınca gereği yapılmak üzere dosyanın Mahkemesine iadesine karar vermek gerekmiştir.
KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Dosyanın görevli ve yetkili Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Dairesine gönderilmek üzere MAHKEMESİNE İADESİNE,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye verilmesine,
13.01.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.