Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2023/3893 K.2025/1481

8. Hukuk Dairesi         2023/3893 E.  ,  2025/1481 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/244 E., 2023/228 K.
KARAR : İstinaf başvurusunun kabulüne
İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir Kadastro Mahkemesi
SAYISI : 2021/64 E., 2021/99 K.
Taraflar arasındaki uygulama kadastrosuna itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının, davalı ve dahili davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurusunun kamu düzeni nedeniyle kabulüne (yargılama giderleri yönünden) karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı ... ve dahili davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
K A R A R
İzmir ili Menderes ilçesi ... Mahallesi çalışma alanında 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 22/2-(a) maddesi uyarınca 2014 yılında yapılan uygulama kadastrosu sonucunda, tapuda davacılar adına kayıtlı bulunan eski 522 parsel sayılı 28.700 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, 1105 ada 1 parsel numarasıyla 26.739,73 m2 yüzölçümlü olarak tespit edilmiştir.
Davacı ... ve arkadaşları vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili olan davacının maliki bulunduğu İzmir ili Menderes ilçesi ... Mahallesi eski 522 yeni 1105 ada 1 parsel sayılı taşınmazın yüzölçümünün uygulama kadastrosu sonucu azaltıldığını ileri sürerek, eski ... getirilmesini talep etmiştir.
İlk Derece Mahkemesince; "... tüm dosya kapsamına göre, mahallinde yapılan ilk keşifte sunulan bilirkişi raporu ve ek raporunun yetersiz olması nedeniyle yapılan ikinci keşif sonrası sunulan 02/01/2017 tarihli bilirkişi raporuna göre dava konusu Gölcükler mahallesi 1105 ada 1 parsel sayılı (eski 522 parsel sayılı) taşınmazın ilk tesis kadastro çalışmalarında yapılan tersimatın doğru olduğu ve alan hesabında bir hata olmadığı, ... köyünde yapılan ilk tesis kadastrosu çalışmasında 19/12/1960 tarihinde kadastrosu kesinleşen eski 522 sayılı parsele komşu ... köyü 186 ada 1 parsel sayılı taşınmazın ilk tesis kadastro çalışmalarında dava konusu taşınmazın 574,76 m2 lik kısmı dahil edilerek ölçüm yapıldığı, mükerrer olarak sınırlandırıldığı, buna göre uyuşmazlığın 3402 sayılı kanunun 22/a maddesi uygulamasından kaynaklanmadığı, 3402 sayılı kanunun 22.maddesine göre mükerrer kadastro nedeniyle mülkiyet ihtilafından kaynaklandığı ve Kadastro Mahkemesi'nin görev dışında bulunduğu, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu ..." gerekçesiyle verilen davanın görev yönünden reddine, karar kesinleştiğinde ve kesinleşme tarihinden itibaren 2 hafta içinde davacı tarafça talep edilmesi halinde dosyanın görevli ve yetkili Menderes Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine ilişkin önceki ilk hükmün davacılar tarafından istinaf edilmesi üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesince; "... dava, uygulama kadastrosuna itiraz olarak açıldığından ilk derece mahkemesince, mükerrerlik oluşturan bölüme yönelik talep hususunda mahkemenin görevsiz olması nedeniyle dosyanın ayrılması ve ayrılan dosyada görevsizlik kararı verilmesi gerekeceği, uygulama kadastrosuna itiraz talebi yönünden ise yöntemince taraf teşkili sağlandıktan sonra esastan değerlendirme yapılması gerekeceği düşünülmeden karar verilmesinde isabet bulunmadığı, kabule göre de; yapılan uygulama tespitine itiraz edilmekle davalı olan taşınmaz hakkında sicil oluşturmaya esas olacak şekilde tescil hükmü kurulmamasında isabet bulunmadığı ..." gerekçesiyle, istinaf başvurusunun kabulü ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353/(1)-a-6 ncı maddesi gereği hükmün kaldırılmasına, dosyanın yeniden yargılama yapılarak karar verilmek üzere İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince, ilk gönderme kararı sonrası yapılan yargılama neticesinde; "... tüm dosya kapsamına göre, davacının murisi ... adına tapuda kayıtlı olan dava konusu 1105 ada 1 parsel (eski 522 parsel) sayılı taşınmazın bulunduğu Menderes ilçesi ... köyünde yapılan ilk tesis kadastrosunun 17/04/1957 tarihinde kesinleştiği, Menderes ilçesi ... köyünde yapılan tesis kadastrosunun 30/07/1968 tarihinde kesinleştiği, dava konusu 1105 ada 1 parsel (eski 522 parsel) sayılı taşınmazın 3402 sayılı kanunun 22/a maddesi gereğince düzenlenen uygulama tutanağına göre taşınmazın alanında 1960,27 m2 lik azalma olduğu, Gölcükler köyü ilk tesis kadastro çalışmalarında 522 nolu parselin arazide yapılan takeometrik ölçülerine göre 13 nolu kadastral paftasına yapılan tersimatın doğru olduğu ve planimetre aleti ile yapılan alan hesabında herhangi bir hata olmadığı, dava konusu 1105 ada 1 parsel sayılı (eski 522 parsel sayılı) taşınmazın 22/a yenileme çalışmaları sonucu oluşturulan sınırlarından batı ve kuzeyinde yer alan ... deresi ile ve güneyinde yer alan 2 parsel sayılı taşınmaz ile olan müşterek sınırlarının 22/a mevzuat hükümlerine göre doğru bir şekilde tespit edildiği, yüzölçümü azalmasının 2 esas nedeni bulunduğu, bunlardan ilkinin dava konusu taşınmazın mahkememizce hükme esas alınan 02/01/2017 tarihli bilirkişi raporu ekinde sunulan krokide (A) harfi ile gösterilen ve alanı 574.76 m² olarak hesaplanan kısmının ... Köyü ilk tesis kadastro çalışmaları sırasında 186 ada 1 nolu parsel sınırları dahilinde mükerrer olarak sınırlandırılması olduğu, ikinci nedenin ise uygulama kadastrosu sırasında, dava konusu taşınmazın kuzey batısında ve doğusunda yer alan ... 186 ada 1 nolu parselle ve Cebelle olan sınırının kadastral pafta ve teknik belgelerine göre hatalı olarak tespit edilmesi olduğu, davacıya ait 1105 ada 1 parsel (eski 522 parsel) sayılı taşınmazın alanının 28720.19 m² olarak düzeltilmesi gerektiği, davalı taraf sıfatı bulunmayan Kadastro Müdürlüğü aleyhine açılan uygulama tespitine itiraz davasının husumet yönünden reddine karar vermek gerektiği, davacı tarafın 02/01/2017 tarihli bilirkişi raporuna ekli krokilerde A harfi ile gösterilen kısma yönelik mükerrerlik iddiası ilk tesis kadastrosu çalışmalarında yapılan ölçümlerden kaynaklanmış olduğundan mükerrerlik talebi yönünden mahkememizin görevsiz olduğu ...." gerekçesiyle verilen davalı ... aleyhine açılan davanın husumet yönünden reddine, davacı tarafça açılan uygulama tespitine itiraz davasının kabulüne, dava konusu İzmir ili Menderes ilçesi Gölcükler Mahallesi Bohçakuyu mevki 1105 ada 1 parsel (eski 522 parsel) sayılı taşınmaza ait uygulama tespitinin iptaline, dava konusu taşınmazın hükme esas alınan 02.01.2017 tarihli bilirkişi raporuna ekli Ek-9 ve Ek-10 numaralı krokilerde belirtilen sınırlar esas alınarak 28720,19 m2 yüzölçümü ile tapuya kayıt ve tesciline, davacı tarafın 02.01.2017 tarihli bilirkişi raporuna ekli krokilerde (A) harfi ile gösterilen kısma yönelik mükerrerlik talebi yönünden mahkemenin görevsizliğine dair ikinci kararın, dahili davalılar Hazine ve Belediye vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesince "... tüm dosya kapsamına göre, Dairenin 2018/150 Esas sayılı dosyasında verilen kaldırma kararı doğrultusunda, uygulama kadastrosuna itiraza ilişkin talebin eldeki dosyada tutularak, şayet var ise, davacı vekilinin, mükerrerlikten kaynaklanan mülkiyete ilişkin davası yönünden görevsizlik kararı verilmek üzere tefrik kararı verilmeden, davacı vekiline mükerrer olduğu tespit edilen ve krokide (A) harfi ile gösterilen 574,76 m2'lik bölüm yönünden taleplerinin olup olmadığı açıklattırılmadan, uygulama kadastrosuna itiraz ve mükerrerliğin giderilmesine ilişkin her iki talebin aynı dosyada birlikte değerlendirilerek, uygulama kadastrosuna itiraz talebi yönünden kabul, mükerrerliğin giderilmesi talebi yönünden görevsizlik kararı verilmesinde isabet bulunmadığı, zira, istinaf incelemesi sonunda verilecek kararın, görevsizlik kararı yönünden kesin, uygulama kadastrosunun düzeltilmesi kararı yönünden ise temyiz yasa yolu açık olmak üzere verileceği, bu nedenle her iki talebe ilişkin davaların tefrik edilmeden, her iki talep yönünden aynı dosyada değerlendirme yapılarak karar verilmesinin yerinde görülmediği, bu durum karşısında, ilk derece mahkemesince davacı tarafın talepleri yönünden tereddüt hasıl olması halinde, öncelikle mükerrerliğe konu kısım yönünden taleplerinin olup olmadığı hususunun açıklattırılması, bu yönde talepleri olduğunun bildirilmesi halinde, mükerrerliğin giderilmesi talebi yönünden görevsizlik kararı verilmek üzere dosyanın tefrik edilmesi, bu durumda uygulama kadastrosuna itiraz talebinin, eldeki dosyada tutularak davacıya ait taşınmazı hakkında mükerrer kısım gözetilmeden, 28.145,43 m2 olarak belirleyen 19/09/2018 havale tarihli ek bilirkişi raporuna atfen hüküm kurulması; davacı vekilince mükerrerliğin giderilmesine ilişkin taleplerinin olmadığının bildirilmesi halinde ise, tefrik ve görevsizlik kararı düşünülmeden, sadece uygulama kadastrosuna itiraz talebinin değerlendirilmesi suretiyle davacının taşınmazını, mükerrer kısım hariç 28.145,43 m2 olarak belirleyen 19/09/2018 havale tarihli ek bilirkişi raporuna atfen hüküm kurulması ile yetinilmesi gereğine ve kabule göre de, dosyada mükerrerliğin giderilmesi talebi yönünden görevsizlik kararı verilmesine, davacı vekilinin 28/09/2018 tarihli rapora karşı beyan dilekçesinde müvekkiline ait taşınmazın en son alınan ek bilirkişi raporunda tespit edildiği şekilde yüzölçümünün 28.145,43 m2 olarak düzeltilmesinin talep edilmesine rağmen, davacı vekilinin bu yöndeki talebinin aşılarak, davalı tarafın usuli kazanılmış haklarının da ihlal edilmesinin ve kaldırma kararı öncesinde mükerrerliği de gideren 02/01/2017 tarihli bilirkişi raporuna atfen, davacı tarafa ait 1105 ada 1 parsel sayılı taşınmazın 28.720,19 m2 yüzölçümü ile tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesinin ve ayrıca bu tür davalarda yasal hasım olması nedeniyle davaya dahil edilen, davanın açılmasına sebebiyet vermeyen dahili davalı kamu kurumları aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesinin isabetsizliğine..." değinilerek, istinaf başvurusunun kabulü ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353/(1)-a-6 ncı maddesi gereği hükmün kaldırılmasına, dosyanın yeniden yargılama yapılarak karar verilmek üzere İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince, ikinci gönderme kararı sonrası yapılan yargılama neticesinde; "... 19/09/2018 havale tarihli ek bilirkişi raporuna ekli krokide A harfi ile gösterilen ve davacıya ait 1105 ada 1 parsel (eski 522 parsel) sayılı taşınmazın ... köyü 186 ada 1 parsel sayılı taşınmaz ile mükerrer olan 574,76 m2 miktarındaki kısmında mükerrerliğin giderilmesine yönelik talep yönünden tefrik kararı verilerek mahkemenin 2021/88 Esas sırasına kaydedildiği, yapılan yargılama sonucunda tüm dosya kapsamına göre, davacının murisi ... adına tapuda kayıtlı olan dava konusu 1105 ada 1 parsel (eski 522 parsel) sayılı taşınmazın bulunduğu Menderes ilçesi Gölcükler köyünde yapılan ilk tesis kadastrosunun 17/04/1957 tarihinde kesinleştiği, dava konusu 1105 ada 1 parsel (eski 522 parsel) sayılı taşınmazın 3402 sayılı kanunun 22/a maddesi gereğince düzenlenen uygulama tutanağına göre taşınmazın alanında 1960,27 m2 lik azalma olduğu, Gölcükler köyü ilk tesis kadastro çalışmalarında 522 nolu parselin arazide yapılan takeometrik ölçülerine göre 13 nolu kadastral paftasına yapılan tersimatın doğru olduğu ve planimetre aleti ile yapılan alan hesabında herhangi bir hata olmadığı, dava konusu 1105 ada 1 parsel sayılı (eski 522 parsel sayılı) taşınmazın 3402 sayılı Kanun' un 22/a maddesi uyarınca yapılan uygulama kadastrosu çalışmaları sonucu oluşturulan sınırlarından batı ve kuzeyinde yer alan ... deresi ile ve güneyinde yer alan 2 parsel sayılı taşınmaz ile olan müşterek sınırlarının mevzuat hükümlerine göre doğru bir şekilde tespit edildiği, uygulama kadastrosu sırasında, dava konusu taşınmazın doğusunda yer alan cebelle olan sınırının kadastral pafta ve teknik belgelerine göre hatalı olarak tespit edildiği, dava konusu 1105 ada 1 parsel (eski 522 parsel) sayılı taşınmazın komşu ... köyü 186 ada 1 parsel sayılı taşınmazla mükerrer olan ve bilirkişi raporuna ekli krokide A harfi ile gösterilen kısmı çıkarıldıktan sonra alanının 28145.43 m² olarak düzeltilmesi gerektiği ..." gerekçesiyle davalı ... aleyhine açılan davanın husumet yönünden reddine, davanın kabulü ile dava konusu İzmir ili Menderes ilçesi Gölcükler mahallesi Bohçakuyu mevki 1105 ada 1 parsel (eski 522 parsel) sayılı taşınmaza ait uygulama tespitinin iptaline ve dava konusu taşınmazın mahkememizce hükme esas alınan 19.09.2018 havale tarihli bilirkişi raporu ve ekli krokide belirtilen sınırlar esas alınarak 28.145,43 m2 yüz ölçümü ile tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hükme karşı, davalı ... ve dahili davalılar vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesince; "... tüm dosya kapsamına göre, Dairenin 2020/835 Esas sayılı dosyasında verilen kaldırma kararı doğrultusunda, eldeki davanın konusu olmayan ve dava konusu taşınmaz ile komşu ... Mahallesi 189 ada 1 parsel sayılı taşınmaz ile mükerrer olduğu tespit edilen ve krokide A harfi ile gösterilen 574,76 m2'lik kısma ilişkin uyuşmazlığın, Asliye Hukuk Mahkemesine görevsizlik kararı verilmek üzere dosyadan tefriki ile davacı vekilinin talebi ve mahkemece yapılan keşfe katılan harita mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen 19/09/2018 havale tarihli, denetime elverişli, bilimsel ve teknik veriler içeren ek bilirkişi raporuna itibar edilerek, uygulama kadastrosundaki hatanın, dava konusu taşınmazın güneydoğu sınırında bulunan tescil harici (cebel) ile olan sınırından kaynaklandığı gerekçesiyle, davanın kabulüne ve dava konusu Gölcükler Mahallesi, 1105 ada 1 parsel sayılı taşınmazın uygulama kadastrosu tespitinin iptali ile 28.145,43 m2 yüzölçümü ile tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamakla birlikte, infazda tereddüte neden olacak şekilde, uygulama kadastrosu tutanağının beyanlar hanesinde, "19/09/2018 havale tarihli bilirkişi raporu ve eki krokide a harfi ile gösterilen 574,76 m2'lik kısım, iş bu taşınmaz ile komşu ... mahallesi, 189 ada 1 parsel arasında mükerrerdir" şerhinin yazılmasına karar verilmemesinde, ayrıca kaldırma kararında vurgulanmasına rağmen, yasal hasım olan dahili davalı Belediyeler aleyhine karar ve ilam harcına, tüm dahili davalılar aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesinde, aleyhine açılan dava pasif husumet yokluğundan reddedilen ve davada vekille temsil edilen Kadastro Müdürlüğü lehine vekalet ücretine hükmedilmemesinde isabet bulunmadığı, eksikliği tespit edilen hususların yeniden yargılama yapılmadan giderilmesinin mümkün olduğu ..." gerekçesiyle kamu düzeni kurallarının da dikkate alınması ile davalı ... ve dahili davalı Hazine'nin ortak vekili ile dahili davalı ... Belediyesi vekili ve dahili davalı ... Belediyesi vekilinin istinaf itirazlarının açıklanan yönlerden kısmen kabulü ile 6100 sayılı HMK.nın 353/(1)/b-2 ve 355 inci maddeleri uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması ile, hükmün açıklanan yönlerden düzeltilerek esas hakkında yeniden hüküm tesisine karar verilmiş ve iş bu karar, davalı ... ve dahili davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarındaki gerekçelere, 6100 sayılı Kanun’un 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davalı ... ve dahili davalı Hazine vekilinin temyiz dilekçelerinde ileri sürdükleri nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
S O N U Ç : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının ONANMASINA,
Harçtan muaf olduğundan Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
25.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.