Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/2292 K.2025/6141

9. Hukuk Dairesi         2025/2292 E.  ,  2025/6141 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/4519 E., 2024/3981 K.
DAVA TARİHİ : 20.07.2022
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 48. İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/32 E., 2023/374 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı Bakanlığa ait işyerinde motorcu olarak çalışmaya başladığını, müvekkilinin ... Sendikası üyesi olduğunu, müvekkilinin 31.01.1995 tarihinde meslek lisesi motor bölümünden mezun olduğunu, davacının davalı İdarede çalışmadan önce mesleki kıdemi bulunduğunu, bu sebeple 21. Dönem Toplu İş Sözleşmesi'nin 38. maddesi uyarınca 13. ücret derecesinden işe başlatılması gerektiğinin tespiti ile müvekkilinin daha düşük ücret seviyesinden işe başlatılması nedeniyle ödemelerinin eksik yapıldığını ileri sürerek ücret farkı, ilave tediye ve ikramiye alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'inde bulunduklarını, davacı meslek lisesi mezunu olduğundan 9. ücret derecesinden 16.12.2008 tarihinde işe başlatıldığını, 21, 22 ve 23. Dönem Toplu İş Sözleşmeleri'nin 37. maddesinde "Endüstri Meslek Lisesi, Teknik Lise, Lise ve dengi okul mezunlarının dokuzuncu ücret derecesinden"; 38. maddesinde ise "Mesleğinde en az 3 yıl çalışmış teknik lise ve dengi okul mezunları ile en az 4 yıl çalışmış bu hususta belge almış Endüstri Meslek Lisesi ve dengi okul mezunlarının onüçüncü ücret derecesinden" işe başlatılacağının belirtildiğini, 21.02.2012 tarihli Ek Protokol ile 23. Dönem Toplu İş Sözleşmesi'ne eklenen geçici 3. madde ile 36, 37 ve 38. maddelerin toplu iş sözleşmesinden çıkartıldığını, geçici maddede davacının başvuru yapmasının belirtildiğini, davacının başvuruda bulunduğunu, önceki çalışmalarına ilişkin getirdiği evraklarda farklı ünvanlar yazdığı için talebinin uygun görülmediğini, davacıya yapılan işlemlerin düzenlemelere uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; toplu iş sözleşmesinin 38. maddesi metninden anlaşıldığı kadarıyla endüstri meslek lisesi mezunları mesleğinde en az 4 yıl çalışmış olmak şartıyla işe başladıklarında 13. ücret derecesinden işe alınacak olup dosya kapsamına göre davacının mesleğinde 4 yıllık sürenin üzerinde çalışma süresi bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının davalıya ait işyerinde motorcu olarak çalıştığı, ... Sendikası üyesi ve meslek lisesi motor bölümü mezunu olduğu, davacı işçinin işe alındığı tarihte yürürlükte bulunan 21. Dönem İşletme Toplu İş Sözleşmesi'nin "On üçüncü ücret derecesinden işe alınacak işçiler" başlıklı 38. Maddesine göre "… b. Mesleğinde en az 4 yıl çalışmış ve bu hususta belge almış Endüstri Meslek Lisesi ve dengi Teknik Okul mezunları" şartının arandığı, davacının 10.03.2005-20.07.2007 tarihleri arasında ... Otom. San. AŞ, 25.07.2007-28.11.2008 tarihleri arasında ...AŞ'de çalıştığı, mesleğinde en az 4 yıl çalışma koşulunun gerçekleştiğinin ispat külfeti üzerinde bulunan davacı tarafça bu hususun kanıtlanmadığı anlaşıldığınan İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde;
1. Toplu iş sözleşmesinin ilgili hükmünde işçilerin önceki çalışma hayatlarına ilişkin sürelerin hesaplanmasında her hizmet yılının 300 prim ödeme gün sayısına göre hesaplanacağının düzenlendiğini, teknik lise mezunu bir işçinin mesleğinde çalışması sebebiyle 900 gün ödenmiş sigorta primi, endüstri meslek lisesi mezunu bir işçinin ise 1.200 gün ödenmiş sigorta primi bulunması hâlinde hak etmiş oldukları ücret derecesine intibaklarının yapılması gerektiğinin açıkça hüküm altına alındığını,
2. Davacının Millî Savunma Bakanlığı bünyesinde çalışmaya başlamadan önce eğitimini aldığı mesleğinde 1.200 prim gününün üzerinde (toplam 1.337 prim günü) çalıştığını, emsal yargı kararları uyarınca da davacı müvekkilinin 1.200 prim günü şartını sağladığının açık olduğunu ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, davacının işyerine girmeden önceki çalışmalarının işe alındığı meslekte geçip geçmediği ve işe girerken belirlenen ücret derecesinin tespiti ile buna bağlı olarak fark alacakların bulunup bulunmadığına ilişkindir.
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir
2. Gerek İlk Derece Mahkemesi ve gerekse Bölge Adliye Mahkemesi kararında davacı işçinin işe alındığı tarihte yürürlükte bulunan 21. Dönem İşletme Toplu İş Sözleşmesi'nin 38. maddesinde belirtilen 4 yıllık çalışma şartına ilişkin olarak; davacının 10.03.2005-20.07.2007 tarihleri arasında ... Otom. San. AŞ, 25.07.2007-28.11.2008 tarihleri arasında ...AŞ'de çalıştığı ve mesleğinde en az 4 yıl çalışma koşulunun gerçekleştiğinin ispat külfeti üzerinde bulunan davacı tarafça bu hususun kanıtlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Ne var ki davacının çalışmalarının süre bakımından 1.277 güne tekabül ettiği ve toplu iş sözleşmesi uyarınca 1.200 (300x4) prim günü çalışma koşulunun gerçekleştiği anlaşılmaktadır. Söz konusu çalışmalarının işe alındığı meslekte geçip geçmediğine yönelik yapılan araştırmada ise, ... Otom. San. AŞ'deki çalışmaları aynı meslekte geçtiği hâlde, 25.07.2007-28.11.2008 tarihleri arasında ...AŞ'deki çalışmasının saha ve ekipman teknisyeni ünvanıyla geçtiği ve görev tanımının işletmede üretim faaliyetlerinin kesintisiz yürütülmesini teminen saha operasyonlarının gerçekleştirilmesi, periyodik kontrollerin yapılması, değer alma, numune alma ve ürün stoklama ile ilgili faaliyetlerin icrası gibi görevlerin yerine getirilmesi şeklinde belirlendiği görülmekle bu çalışmanın davalı işyerinde işe alındığı motorcu mesleğiyle bir ilgisinin bulunmadığı anlaşıldığından, davanın bu gerekçe ile reddi gerekirken yazılı gerekçe ile reddine karar verilmiş olması bozmayı gerektirir.
Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, sonucu itibarıyla doğru bulunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının gerekçesinin değiştirilerek ve düzeltilerek onanması, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/4 hükmü gereğidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
1.Davacı tarafın diğer temyiz itirazlarının reddine,
2.Davacı vekilinin Bölge Adliye Mahkemesince yapılan değerlendirmeye yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile sonucu itibarıyla doğru olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının gerekçesinin değiştirilerek ve düzeltilerek ONANMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
10.09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.