Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/3610 K.2025/5478

9. Hukuk Dairesi         2025/3610 E.  ,  2025/5478 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 30. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/3186 E., 2025/334 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 51. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/1176 E., 2023/310 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının... emrinde ve ...Sendikası üyesi kadrolu işçi olarak çalışmaktayken yasal düzenleme gereği 30.03.2014 tarihinde Ankara Büyükşehir Belediyesine, 02.12.2014 tarihinde ihtiyaç fazlası personel olarak Tarım ve Orman Bakanlığına (Bakanlık) sürekli işçi pozisyonunda naklinin yapıldığını, nakille birlikte davacının ...Sendikası üyeliğinden ... Sendikasına geçtiğini, hâlen de davalı Bakanlıkta çalışmaya devam ettiğini, Bakanlık bünyesine geçmeden önce 30 gün üzerinden %20 oranında yıpranma primi ödendiği hâlde, geçtikten sonra bu oranın %9'a düşürülüp 22 gün üzerinden hesaplandığını, daha sonraki dönemlerde bu oran değişmekle birlikte davacının ücret kaybının devam ettiğini, 2015 yılı Ocak ve Şubat aylarında ödenen yıpranma farklarının geri istenip eşit davranma yükümlülüğünün ihlal edildiğini, davacının nakledildiği Bakanlık bünyesindeki derece ve kademe ilerlemesine esas skalanın farklı olması nedeniyle davacının derece-kademe ilerlemesi yaptırılmamasından kaynaklı zararının da olduğunu ileri sürerek yıpranma prim ücreti ve derece ve kademe ilerlemesi yaptırılmamasından kaynaklı fark ücret alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının talep ettiği alacakların zamanaşımına uğradığını, davacıya Bakanlıktaki yetkili sendikaya üye oluncaya kadar devir olarak geldiği İdarenin toplu iş sözleşmesi hükümlerinin uygulandığını, üyelik sonrası ise Bakanlık ile davacının üyesi olduğu ...Sendikası arasında imzalanmış olan 16. Dönem Toplu İş Sözleşmesi hükümlerinin uygulanmaya başlandığını, 01.01.2015 tarihi itibarıyla yürürlüğe giren 16. Dönem Toplu İş Sözleşmesi'nin 36. maddesinde sözleşme kapsamındaki işçilere %9, sözleşmenin imza tarihinden itibaren ileriye dönük olarak %11 oranında yıpranma primi uygulanacağının kararlaştırıldığını, davacının ...Sendikasına üye olduğu tarihe kadar %20 oranında yıpranma primi (fillî hizmet süresi zammı) aldığını, davacının önceki çalıştığı Kurumdaki zorlu şartlardaki çalışması ile Bakanlık bünyesindeki çalışması yönünden eşitlik ilkesine aykırı olarak herhangi bir hak kaybı yaşamadığını, kendisiyle aynı statüdeki işçilere uygulanan prosedürün davacıya da uygulandığını, Bakanlığa 5286 sayılı Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünün Kaldırılması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile 2005 yılında devredilen Mülga Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü işçileri ile eşit tutulması gerektiği iddiasının haksız olduğunu, tâbi olunan devir hükümlerinin farklı olduğunu, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 39/1 hükmü uyarınca davacının üyesi olmadığı sendikanın toplu iş sözleşmesi hükümlerinden yararlanmasının mümkün olmadığını, dava konusu alacaklara yönelik olarak daha önce Bakanlığa başvurusunun da olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla davanın kısmen kabul karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ...Sendikasına üye iken naklen atamaya bağlı olarak ve işkolunun değişmesi nedeniyle (imza tarihinden önce) 06.03.2015 tarihi itibarıyla ...Sendikasına üye olduğu anlaşılan davacının başlangıçtan itibaren İl Özel İdaresi (başlangıç tarihi 14.06.1990), Büyükşehir Belediyesi (başlangıç tarihi 31.03.2014) ve davalı Kurum (başlangıç tarihi 03.12.2014) işçisi olarak farklı statülerde geçen çalışmalarının kıdemine dâhil edilerek intibakının yapılması gerektiği, 4857 sayılı İş Kanunu'nun eşit davranma ilkesini düzenleyen 5. maddesi hükmü gereği aynı durumdaki işçilere objektif ve farklı davranmayı haklı kılacak nedenler bulunmadıkça eşit davranılmasının zorunlu olduğu, Mahkemece 14.09.2021 tarihine kadar hesap içeren hükme esas alınan bilirkişi raporunda zamanaşımı def'i dikkate alınarak hesaplama yapıldığı, bilirkişi 2. ek raporunun denetime elverişli ve hüküm kurmaya yeterli olduğu, talebe uygun tatbik edilen faiz tür ve başlangıcında hata bulunmadığı, Mahkemenin kabul ve gerekçesinin yerinde olduğu belirtilerek davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde;
1. Mahkeme kararının gerekçe içermediğini,
2. Davacının Mülga Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünden devredilmeyip İl Özel İdaresi kapatıldıktan sonra Ankara Büyükşehir Belediyesine, buradan da davalı Bakanlığa devredildiğini, bu nedenle 16. Dönem Toplu İş Sözleşmesi'nin mülga Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünden geçen işçilere yönelik Ek-1. maddesinden yararlanamayacağını,
3. Davacıya mevzuat ve ilgili dönem toplu iş sözleşmesi uyarınca gerekli ödemelerin yapıldığını,
4. Eşitlik ilkesine aykırılık bulunmadığını,
5. Kararda hükmedilen faiz türü ve başlangıç tarihlerinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, toplu iş sözleşmesi hükümlerine göre davacının davalı işyerine Mülga Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünden geçen işçi olarak kabulünün mümkün olup olmadığı ile dava konusu alacaklara hak kazanıp kazanmadığına ilişkindir.
6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un (6360 sayılı Kanun) geçici 1/6 maddesinde; "... Bu Kanuna göre tüzel kişilikleri kaldırılan il özel idarelerinin personeli, komisyon kararıyla ilgisine göre yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı, büyükşehir belediyesi, bağlı kuruluşu veya ilçe belediyesine devredilir." düzenlemesi, onuncu fıkrasında ise "... Devredilen veya nakledilen işçilerin ücret ile diğer malî ve sosyal hakları; toplu iş sözleşmesi bulunan işçiler bakımından yenileri düzenleninceye kadar devir veya nakil işleminden önce tabi oldukları toplu iş sözleşmesi hükümlerine göre, ... belirlenir." hükmü yer almaktadır.
Davalı Bakanlıkta uygulanan ... ile ...Sendikası arasında 25.06.2015 tarihinde imzalanan 01.01.2015-31.12.2016 yürürlük süreli 16. Dönem Toplu İş Sözleşmesi'nin, 14.08.2017 tarihinde imzalanan 01.01.2017-28.02.2019 yürürlük süreli 17. Dönem Toplu İş Sözleşmesi'nin ve 21.08.2019 tarihinde imzalanan 01.03.2019-28.02.2021 yürürlük süreli 18. Dönem Toplu İş Sözleşmesi'nin "MÜLGA KÖY HİZMETLERİNDEN GELEN İŞÇİLERE UYGULANACAK HÜKÜMLER" başlıklı Ek-1. Maddesinin ilgili bölümüşöyledir:
"Mülga Köy Hizmetlerinden gelen işçilere; senelik izin, ücretsiz izin ve raporlu günlerde ödenmemek, müktesep hak sayılmamak, başkaca bir ödemeyi etkilememek ve şahıslarına bağlı kalmak kaydıyla; süresi sona eren 11. dönem toplu iş sözleşmesinde belirtilen usul ve esaslar dahilinde yıpranma primi ödenmeye devam edilir.
Mülga Köy Hizmetlerinden gelen işçilere bu toplu iş sözleşmesinin “Ağır Hizmet, Tehlike ve Sorumluluk Primi” başlıklı 36.maddesi (35.maddesi) uygulanmayacaktır.
Mülga Köy Hizmetlerinden gelen işçilere uygulanacak olan ücret skalası EK 2/A ve EK 2/B’de düzenlenmiştir. ..."
16. Dönem Toplu İş Sözleşmesi'nin geçici 2. maddesi ise şu şekilde düzenlenmiştir:
"...
Kamu Kurum ve Kuruluşlarından Kanunla Bakanlığa devredilen işçiler ile Mülga Tarım Reformu Genel Müdürlüğünden devredilen ve Bakanlığa bağlı işyerlerinin döner sermaye bütçesinden çalışan işçilerden; dava açanların davalarından vazgeçmeleri şartıyla, TİS yürürlük tarihine kadar kamu kurum ve kuruluşlarında ya da Bakanlık bünyesinde geçirdikleri hizmet süreleri (daha önce mevsimlik işçilikte geçen süreler dahil edilmemişse bu sürelerinde dahil edilmesi) hesaplanarak, her tam hizmet yılları ( 6 aydan fazla süreler 1 yıl kabul edilecektir) için bir kademe yılı verilmek suretiyle skalada bulundukları grubun (A) kademesinden başlanarak, kıdem yıllarına göre geldikleri kademeye intibak ettirileceklerdir. Gündelik intibak ettirildikleri kademedeki ücretten yüksekse gündeliğin lehe olan kademeye, ücret skalasının dışında kalan işçilerin ise, kendi gündelikleri esas alınarak toplu iş sözleşmesindeki dönemlere göre uygulanan ücret zamlarından yararlandırılacaklardır. Başka kamu kurum ve kuruluşlarından kanunla devredilen işçilere yapılacak intibak nedeniyle bu toplu iş sözleşmesinin yürürlük tarihinden geriye doğru herhangi bir fark ödemesi yapılmayacaktır.
Ancak, Mülga Tarım Reformu Genel Müdürlüğünden devredilen işçilerle, Bakanlığın döner sermayeli kadrolarında çalışırken kadro alan işçiler bu uygulamanın dışında olup, söz konusu işçilerin dava açmamaları veya açılmış dava varsa bu davadan feragat etmeleri kayıt ve şartıyla Şanlıyrfa 2. İ,ş Mahkemesinin 2012/891 Esas ve 2013/226 karar nolu, Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 18.03.2013 tarih ve 2013/5910 Esas,2013/3266 sayılı kararı emsal alınarak işlem yapılacaktır."
Somut olayda; davacının İl Özel İdaresinde görev yapmakta iken 6360 sayılı Kanun ile bazı illerde büyükşehir belediyelerinin kurulması ve büyükşehir olan illerde il özel idarelerinin tasfiye edilmesiyle 30.03.2014 tarihinde Ankara Büyükşehir Belediyesine, buradan da ihtiyaç fazlası personel olarak 02.12.2014 tarihinde davalı Bakanlığa nakledildiği, 6360 sayılı Kanun'un Geçici 1/9-(c) ve (ç) hükümleri gereğince Bakanlıkta sürekli işçi kadrosuna atandığı anlaşılmaktadır.
Davacı, davalı Bakanlığa naklinin yapılması ve işkolunun değişmesi nedeniyle ...Sendikasına geçtiğini, ...Sendikasına geçtikten sonra hatalı tahakkuk ve değerlendirmeler yapıldığını, intibakının hatalı olduğunu, ücret skalası yönünden intibakının düzeltilmesi ve buna bağlı olarak fark alacakları ile yıpranma primi alacağını talep etmiştir.
Dosya içeriğinde bulunan davacıya ait hizmet döküm cetveli incelendiğinde; davacının Mülga Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünde geçen çalışmasının bulunmadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle, davacının davalı işyerine 6360 sayılı Kanun'un geçici 1/9-(c) ve (ç) hükümleri kapsamında Ankara Büyükşehir Belediyesinden geçtiği kabul edilerek davalı Kurumda uygulanan 16, 17 ve 18. Dönem Toplu İş Sözleşmeleri'nin geçici 2. maddesi kapsamında yevmiyesinin belirlenmesi gerekirken mülga köy hizmetlerinden geçen işçiler için belirtilen ücret skalalarına göre (EK 2/A, EK 2/B) yevmiyesinin belirlenmesi hatalıdır.
Yine hükme esas alınan bilirkişi raporunda; davacının yıpranma prim alacağının da 16, 17 ve 18. Dönem Toplu İş Sözleşmeleri'nin Ek-1. maddesindeki Mülga Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünden geçen işçiler için getirilen düzenleme doğrultusunda hesaplandığı anlaşılmış olup köy hizmetlerinde çalışması bulunmayan davacıya bu hükmün uygulanması da mümkün değildir. Bu yön gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,26.06.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.