Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/13447 K.2025/3668

10. Hukuk Dairesi         2024/13447 E.  ,  2025/3668 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/143 E., 2024/134 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacıların murisinin 01.06.2007 tarihinden 20.02.2008 tarihine kadar geçen süre içerisinde davalıların işlettiği internet kafede çalıştığını, ancak bu çalışmanın SGK’ya bildirilmediği belirterek, muris ...’nın 01.06.2007 tarihinden 20.02.2008 tarihine kadar geçen süre içinde davalıların işlettiği internet kafe (adi ortaklık) iş yerinde çalıştığının ve sigorta başlangıç tarihinin 01.06.2007 tarihi olduğunun tespitini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili özetle, Kurum kayıtlarında davacı adına ilk tescilin... Ltd. Şti. işyerinden 29.04.2008 tarihinde olduğunu, davalı işverenlikte hiç bir sigortalılık tescil kaydına rastlanmadığını, davanın 5 yıllık hak düşürücü süreye tabi olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Dava dilekçesi davalılara tebliğ edilmiş; ancak davalılar davaya cevap dilekçesi vermemişlerdir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile
"Davanın kısmen kabulü ile davacıların murisi ...’nın, davalılar ... ve ...'a ait ... ortaklığı isimli tescilsiz işyerinde 01.06.2007-20.02.2008 tarihleri arasında sigortalı sayılması gerekeceğinin tespitine,
Davalı ... yönünden davaya konu dönemde ortaklığı bulunmadığından pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle usulden reddine" karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile
"Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden; işyerinin 01.01.2004 tarihinde faaliyete başladığı, iş yerinin ... ve ...'a ait iken ...'un hissesini 17.06.2008 tarihinde ...'a devrettiği, ... adına 10.12.2007 tarihli işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı olduğu, davalı iş yerinin dava edilen dönemde iş yeri tescilinin olmadığı bu dönemde bu nedenle bordro tanığı bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Tüm dosya kapsamı, dinlenen tanık beyanları bir bütün olarak değerlendirildiğinde, davacıların murisinin davalılar ... ve ... tarafından işletilen internet cafede mahkemece hüküm altına alınan şekilde çalışmasının sabit olduğu,dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı " gerekçesiyle davalı Kurum vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili, davanın 31.12.2013 tarihinde ikame edilmiş olup müvekkil Kurumun iş bu davada davalı olup feri müdahilliğinin söz konusu olmadığını, müvekkil Kurumun feri müdahil olarak kabul edilmesinin ve Kurum yararına yargılama gideriyle vekalet ücretine hükmedilmemesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalı iş yerinden Kuruma verilmesi gereken belgeler verilmemiş olduğundan davanın hak düşürücü süre yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, tanık beyanlarının inandırıcı, ve yeterli olmaması nedeniyle davacılar murisinin fiili çalışmasının ispatına esas alınmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık hizmet tespiti istemine ilişkindir.
1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı Kurum vekilinin aşağıdaki bent dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2.Davadaki talebin, davacılar murisinin 01.06.2007-20.02.2008 tarihleri arasındaki hizmetinin tespiti olup davacıların bu talebinin kabul edilmesine karşılık kısmen kabule göre hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
3. 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 7. maddesinin 6552 sayılı Kanun’un 64. maddesi ile eklenen son fıkrası ile 25.10.2017 tarihinde yürürlüğe giren ve 5521 sayılı Kanunu'nu yürürlükten kaldıran 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 4. maddesinin 2. madde hükmü gözetildiğinde davanın niteliği gereği davalı Kurumun yasal hasım olması nedeniyle davada davalı gösterilip aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken buna ilişkin karar verilmemiş olması da, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
4. Ayrıca, kendisini vekil ile temsil ettirmeyen davalı ...'a vekalet ücreti verilmeyeceği açık olup bunun hükümde gösterilmesine gerek bulunmadığı halde gösterilmesi de isabetsiz olmuştur.
Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370. maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
1.Davalı Kurum vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine,
2. Davalı Kurum vekilinin temyiz itirazının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesinin kararındaki,
"Davanın kısmen kabulüne" ibaresinin silinerek yerine "Davanın kabulüne" ibaresinin yazılmasına,
3. İlk Derece Mahkemesi kararının, başlık kısmında "Feri Müdahil" olarak gösterilen Sosyal Güvenlik Kurumu'nun sıfatının "Davalı" olarak değiştirilmesine,
4. İlk Derece Mahkemesi hükmünün vekalet ücretine ilişkin 3. bendinin tamamen silinerek yerine "3-Kendisini vekil ile temsil ettiren davacı yararına hüküm tarihindeki avukatlık asgari ücret tarifesine göre hesaplanan 17.900,00 TL maktu vekalet ücretinin davalı Kurum ile davalılar ... ve ...'tan müşterek ve müteselsil alınarak davacıya verilmesine" yazılmasına,
5. İlk Derece Mahkemesi hükmünün 4. bendindeki "4-Davalı ...'un vekil ile temsil edilmemesi nedeniyle vekalet ücreti konusunda karar verilmesine yer olmadığına" ibaresinin silinmesine,
6. İlk Derece Mahkemesi hükmünün yargılama giderlerine ilişkin 5. bendinin tamamen silinerek yerine "5-Davacı tarafından yapılan 4.220,50 TL masrafın davalı Kurum ile davalılar ... ve ...'tan müşterek ve müteselsil alınarak davacıya verilmesine " yazılmasına,
7. İlk Derece Mahkemesi hükmünün 8. bendindeki "Feri Müdahil SGK vekilinin yokluğunda" ibaresinin silinerek yerine "Davalı SGK vekilinin yokluğunda" yazılmak suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
06.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.