Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/7341 K.2025/2765

10. Hukuk Dairesi         2024/7341 E.  ,  2025/2765 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1315 E., 2023/2353 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Babaeski 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2019/300 E., 2021/280 K.
Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabul kısmen reddine dair karar verilmiştir.
Kararın, davalı ..Ltd. Şti. ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, başvuruların kısmen kabulü ile kararın kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı şirket ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili özetle;müvekkilinin davalıya ait işyerinde 28.08.2006 tarihinde işe başlamış olmasına karşılık sigorta primlerinin ödenmesinin 01.11.2006 olduğunu, eksik olarak bildirilen toplam 1117 günlük süre içerisinde müvekkilinin davalıya ait iş yerinde çalıştığının tespitine karar verilmesinin talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı vekili, davacının çalışmaya başladığı dönemde SGK giriş bildirgesi verildiğini, beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.
2.Fer’i müdahil SGK Başkanlığı vekili, eylemli ve gerçek çalışmanın ispat edilmesi gerektiğini beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince, davanın kısmen kabulü ile a.18872.... sicil numaralı sigortalı davacının 2-1411-01-01-1006412 sicil numaralı davalı işveren ...Tekstil Turizm ve Yatçılık San. ve Tic. Ltd. Şti. ünvanlı işyerinde;
i.28/08/2006-31/12/2006 tarihleri arasında 91 gün; günlük brüt 17,70 TL
ii.01/01/2007-30/06/2007 tarihleri arasında 113 gün; günlük brüt 18,75 TL
iii.01/07/2007-31/12/2007 tarihleri arasında 82 gün; günlük brüt 19,50 TL
iv.01/01/2008-30/06/2008 tarihleri arasında 92 gün; günlük brüt 20,28 TL
v.01/07/2008-31/12/2008 tarihleri arasında 82 gün; günlük brüt 21,29 TL
vi.01/01/2009-30/06/2009 tarihleri arasında 90 gün; günlük brüt 22,20 TL
vii.01/07/2009-31/12/2009 tarihleri arasında 67 gün; günlük brüt 23,10 TL
viii.01/01/2010-30/06/2010 tarihleri arasında 79 gün; günlük brüt 24,30 TL
ix.01/07/2010-31/12/2010 tarihleri arasında 59 gün; günlük brüt 25,35 TL
x.01/01/2011-30/06/2011 tarihleri arasında 68 gün; günlük brüt 26,55 TL
xi.01/07/2011-31/07/2011 tarihleri arasında 2 gün; günlük brüt 27,90 TL
xii.01/12/2012-31/12/2012 tarihleri arasında 5 gün; günlük brüt 31,35 TL
xiii.01/01/2013-30/06/2013 tarihleri arasında 33 gün; günlük brüt 32,62 TL
xiv.01/07/2013-31/12/2013 tarihleri arasında 22 gün; günlük brüt 34,05 TL
xv.01/01/2014-30/06/2014 tarihleri arasında 103 gün; günlük brüt 35,70 TL
xvi.01/07/2014-31/12/2014 tarihleri arasında 15 gün; günlük brüt 37,80 TL
xvii.01/01/2015-31/03/2015 tarihleri arasında 86 gün; günlük brüt 40,05 TL karşılığı hizmet akdi ile fiilen çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine, dair karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı şirket ve fer'i müdahil vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kararın kaldırılmasına ve tesis kılınan hükümde davacının 01.11.2006 ile 31.03.2013 tarihleri arasında dahili davalı ...'in; 01.04.2013 ile 30.04.2015 tarihleri arasında ise davalı ...Tekstil Turz. ve Yatçılık San. ve Tic. Ltd. Şti.'de çalıştığının dikkate alınmaması hatalı olduğu gerekçesi ile davanın kısmen kabulü ile bordrolu tanık beyanları nazara alınarak Kuruma bildirilmeyen günler yönünden ayda 30 güne tamamlanarak tespit kararı
a.1887239....sicil numaralı sigortalı davacının 2-2315-01-01-1010521 sicil numaralı dahili davalı işveren ... ünvanlı iş yerinde;
i.01/11/2006-31/12/2006 tarihleri arasında 91 gün; günlük brüt 17,70 TL
ii.01/01/2007-30/06/2007 tarihleri arasında 113 gün; günlük brüt 18,75 TL
iii.01/07/2007-31/12/2007 tarihleri arasında 82 gün; günlük brüt 19,50 TL
iv.01/01/2008-30/06/2008 tarihleri arasında 92 gün; günlük brüt 20,28 TL
v.01/07/2008-31/12/2008 tarihleri arasında 82 gün; günlük brüt 21,29 TL
vi.01/01/2009-30/06/2009 tarihleri arasında 90 gün; günlük brüt 22,20 TL
vii.01/07/2009-31/12/2009 tarihleri arasında 67 gün; günlük brüt 23,10 TL
viii.01/01/2010-30/06/2010 tarihleri arasında 79 gün; günlük brüt 24,30 TL
ix.01/07/2010-31/12/2010 tarihleri arasında 59 gün; günlük brüt 25,35 TL
x.01/01/2011-30/06/2011 tarihleri arasında 68 gün; günlük brüt 26,55 TL
xi.01/07/2011-31/07/2011 tarihleri arasında 2 gün; günlük brüt 27,90 TL
xii.01/12/2012-31/12/2012 tarihleri arasında 5 gün; günlük brüt 31,35 TL
xiii.01/01/2013-31/03/2013 tarihleri arasında 9 gün; günlük brüt 32,62 TL
b.1887239.... sicil numaralı sigortalı davacının 2-1411-01-01-1006412 sicil numaralı davalı işveren ...Tekstil Turizm ve Yatçılık San ve Tic. Ltd. Şti. ünvanlı işyerinde;
i.01/04/2013-30.06.2013 tarihleri arasında 24 gün; günlük brüt 32,62 TL
ii.01/07/2013-31/12/2013 tarihleri arasında 22 gün; günlük brüt 34,05 TL
iii.01/01/2014-30/06/2014 tarihleri arasında 103 gün; günlük brüt 35,70 TL
iv.01/07/2014-31/12/2014 tarihleri arasında 15 gün; günlük brüt 37,80 TL
v.01/01/2015-31/03/2015 tarihleri arasında 86 gün; günlük brüt 40,05 TL karşılığı hizmet akdi ile fiilen çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine, dair karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı şirket vekili, kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, beyan etmiştir.
Fer'i müdahil Kurum vekili, Kurum kayıtlarının aksinin aynı nitelikte belgeler ile ispatlanması gerektiğini, hizmet akdine dayalı fiili ve tam zamanlı çalışmasının varlığının ispat edilemediğini beyan etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Kanun'un 79 ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtayın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.
Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.
Çalışma olgusu her türlü delille ispat edilebilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.09.1999 gün 1999/21-510-527, 30.06.1999 gün 1999/21-549-555- 03.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.
Eldeki davada, davacının talebindeki bildirimler iki dönem halinde davalılar tarafından yapılmış olup eksik günler bulunduğu bu eksik günlerin dayanağının ise puantaj kayıtları olduğu, davalı şirketin ücret bordrolarının kapsama alındığı, davalı ...'den iş yeri dosyası, puantaj kayıtları, ücret bordrolarının dosya kapsamına alınmadığı öte yandan davalılar arasındaki ilişki ile ilgi değerlendirme yapılmaksızın karar verildiği anlaşılmış olup verilen karar eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.
Mahkemece yapılması gereken iş, her iki iş yerinden de iş yeri şahsi sicil dosaysı, puantaj kayıtları, ücret bordroları celp edilmeli, ücret ödemesi ile ilgili varsa banka ödemeleri celp edilmeli, iş yerlerinin kapsama alınma tarihleri itibari ile faaliyette bulunup bulunmama hususu vergi kayıtlarından sorgulanmalı, Kurumdan eksik gün dayanağı puantaj kayıtları ve dayanak belgeler celp edilmeli, şirketteki çalışmalarına yönelik olarak ücret bordrolarındaki imzalı günler için bildirlenden daha fazla çalışma hususunun ancak yazılı belgelerle kanıtlanabileceği, tanık beyanlarına riayet edilemeyeceği değerlendirilmek suretiyle davacının hizmetleri tereddütsüz ortaya konularak karar verilmelidir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgulara gözetilmeksizin, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
VI.KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan, Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
24.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.