Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/12490 K.2025/2484

10. Hukuk Dairesi         2024/12490 E.  ,  2025/2484 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/2668 E., 2024/433 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Mersin 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2017/397 E., 2021/189 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; 4 Ocak 2010 Pazartesi günü davalı ...'ın.... Sanayi ismindeki işyerinde işe başladığını, 31 Mart 2014 gününe kadar fasılasız aralıksız günde 12 saat çalıştığını, işten çıkarılmasına az bir zaman kala sigorta yapıldığını, davanın sigorta primini 17 Ocak 2013 ile 31 Mayıs 2013 tarihleri arasında yapıldığını belirterek kesintisiz çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davasını kabul anlamına gelmemek üzere talebinin zamanaşımına uğradığını, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacının müvekkiline ait işyerindeki çalışmasının tamamının sigorta kurumuna bildirilmiş olduğunu, sigortaya bildirilmemiş çalışmasının olmadığını, dilekçe ekinde yer alan belgelerde görüleceği üzere davacı da tüm çalışma döneminin Kuruma bildirilen kadar olduğunu, bu süreler dışında başkaca çalışmasının bulunmadığını kendi el yazısı ile hazırladığını ve imzası ile tevsik ettiğini, ibraname başlıklı belge ile ortaya koyulduğunu, yine aynı şekilde davacı, işe giriş ve çıkış tarihlerini gösterir başka bir ibranemeye de imza attığını, davacı müvekkili hakkında şikayette bulunmayı ve dava açmayı itiyat haline getirdiğini, iş akdinin feshinden çok sonra müvekkilini İş Kur'a şikayet eden davacının şikayeti üzerine müvekkilinin kendisine ulaştığını ve meramını sorduğunu, davacının "paraya ihtiyacı olduğunu, bir miktar para ödemesi halinde şikayetten vazgeçeceğini" beyan ettiğini, 5 ayı bulunmamasına rağmen geçmişteki dava tecrübelerinden dolayı müvekkilinin uğraşmak istediğini ve davacının hesabına 5.000 TL para yatırdığını, müvekkilinin ihtiyacı olan parayı tahsil eden davacının da şikayetinden vazgeçtiğini, açıklanan nedenlerle haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
2.Fer'i müdahil Kurum vekili, davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüm bilgi ve belgeler, dinlenen tanık beyanları kapsamında; davalı adına kayıtlı iş yerinin 2005 yılında KKA, dava konusu edilen tarihlerde faal olduğu, dinlenen tanıklar beyanlarında davacının dökümhanede çalıştığını yükleme yaptığını bildirmişler, bir kısım tanıklar yazın yaylaya gittiğini, düzenli çalışmadığını bildirmiş ise de tanık ...'ın yaz dönemi çalışması ve davacının bu dönemde çalıştığını beyan etmesi, tanık ... 'nin kesintisiz çalıştığını beyan etmesi de değerlendirildiğinde, davacının dava konusu ettiği tarihlerde davalı iş yerinde çalıştığı kabul edilmiş davanın kabulüne davacının 04.01.2010 - 31.03.2014 tarihleri arasında davalı adına kayıtlı işyerinde Kuruma bildirilen süreler dışlanmak suretiyle aralıksız kesintisiz çalıştığının tespitine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tarafların iddia ve savunmalarına, dosya kapsamına, hükmün dayandığı deliller ve kanuni gerektirici sebeplere, delillerin taktirinde isabetsizlik görülmemesine göre HMK.'nın 355. maddesi kapsamında kamu düzenine de aykırı bir husus bulunmayan Mahkeme hükmüne karşı yapılan istinaf taleplerinin, HMK.'nın 353/1 –b1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; tanık beyanlarının birbiriyle çelişkili olduğunu, davacının davasını somut delillerle ispatlayamadığını, hükümde hatalı değerlendirmelerde bulunulduğunu belirtmiştir.
2.Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının davasını somut delillerle ispatlayamadığını, Mahkemece eksik araştırma ile hüküm kurulduğunu belirtmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, davacının davalı işyerinde 04.01.2010-31.03.2014 tarihleri arasında kesintisiz olarak çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.
Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanunu'nun 86. maddesi olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.
İnceleme konusu dosyada; davacıya ait hizmet döküm cetveline göre ihtilaflı dönemde, Tarım Bağ-Kur tescili (01.01.2008-16.01.2013 tarihleri arasında ayda 15 er gün) ve 17.01.2013-31.05.2013 ile 11.02.2014-15.03.2014 tarihleri arasında davalıya ait 1049632 sicil numaralı işyerinde sigortalı hizmet bildirimi bulunduğu, davalı işyerinin Biriket Atölyesi mahiyetinden 12.04.2005 tarihinden itibaren kanun kapsamında olduğu, davacının 13.11.2013 tarihli şikayeti üzerine Kurum tarafından denetim yapıldığı, 18.12.2015 tarih 2015/ C.S.S./49 sayılı denetmen raporunda tespit yapılamadığının bildirildiği, davacının talebinin kesintisiz çalıştığının tespitine dair olduğu; Mahkemece davanın kabulüne karar verildiği ne var ki eksik araştırmaya dayalı hüküm kurulduğu anlaşılmıştır.
Bu kapsamda, Mahkemece, davalı iş yerine ait dönem bordrolarından, dava konusu dönemle sınırlı olmak kaydıyla tüm dönemi kapsar şekilde çalışmaları bulunan re'sen bordro tanıkları belirlenip, iş bu tanıkların kendi çalışma tarih ve gün sayıları da açıkça saptanarak; davacının davalı iş yerinde kesintisiz çalışıp çalışmadığı hususunda beyanlarına başvurulmalı, beyanlar arasında çelişki doğduğu taktirde bu çelişkiler giderilmek suretiyle, fiili çalışma olgusu tereddütsüz ortaya konularak, hüküm kurulmalıdır.
Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.
VI.KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1-Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2-İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
3-Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
20.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.