Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2025/3892 K.2025/4989

1. Hukuk Dairesi         2025/3892 E.  ,  2025/4989 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/3238 E., 2025/1074 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/196 E., 2023/149 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili ile davalılardan Hazine vekili, DSİ vekili, Kocaaali Belediye Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; Sakarya ili, ... ilçesi, ... köyünde yapılan kadastro çalışmaları sonucunda davacıların murisi ... adına tespit ve tescil edilen 1 18... parsel sayılı taşınmaz ile bir bütün olarak kullanılan ancak 1975 yılında taşınmazdan yol geçmesi nedeni ile üç parçaya ayrılan ve kadastro çalışmaları sırasında tespit harici bırakılan, sınırları dava dilekçesinde yazılı yaklaşık 3.0 25... lik üç parça taşınmaza davacıların 20 yıldan fazla süredir zilyet olduğunu ileri sürerek kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak taşınmaz bölümlerinin davacılar adına tapuya tescilini istemiştir.
II. CEVAP
Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde; dava konusu edilen yerin Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğunu, davacı tarafın zilyetliğinin araştırılması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuş aynı zamanda taşınmazın TMK 713/6 maddesi uyarınca Hazine adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmazın Melen Baraj Gölü çevresinde gösterilen havza sınırı ve koruma kuşakları alanında kaldığını, taşınmazın kamulaştırmayı yapacak olan idarenin sorumluluğunda olduğunu belirterek davanın husumet nedeni ile reddini savunmuştur.
Davalı ... Belediye Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde; davacı taraf yararına Yasa'da aranan şartların gerçekleşmediğini, dava konusu edilen kısımların yolda kaldığını savunarak davanın reddini savunmuştur.
Davalı DSİ Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde; 1 18... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırıldığını ve parasının maliklerine ödendiğini belirterek tespit harici bırakılan kısım olmadığını savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEME KARARI
... Asliye Hukuk Mahkemesinin 28.06.2018 tarih ve 2015/6 74... /284 Karar sayılı davanın kısmen kabulüne dair verilen kararının, davacılar vekili ve davalı Hazine vekilinin istinaf başvurusu üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin 11.07.2019 tarihli 2018/2007 Esas ve 2019/1099 Karar sayılı kararı ile, eksik araştırma ve inceleme ile hüküm tesisinin usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle istinaf başvurularının kabulü ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar verilmiştir.
... Asliye Hukuk Mahkemesinin 18.11.2021 tarihli 2019/241 Esas ve 2021/426 Karar sayılı davanın kısmen kabulüne dair verilen kararının, davalı Hazine vekili, davalı ... Belediye Başkanlığı vekili-davalı DSİ Genel Müdürlüğü vekilinin istinaf başvurusu üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin 31.03.20 22... /1 67... /781 Karar sayılı kararı ile, eksik araştırma ve inceleme ile hüküm tesisinin usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle istinaf başvurularının kabulü ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; taşınmaz bölümlerinin 1960 tarihli memleket haritasında meyvelik olarak göründüğü ve evveliyatında davacıların murisi olan ...'ya ait fındıklık olarak kullanılmakta iken 1975'li yıllarda bölgede yapılan karayolu nedeni ile taşınmazın bölündüğü, ...'nun davacılar dışındaki mirasçılarının dava konusu edilen bölümdeki hisselerini davacılara sattığı, "A" harfi ile gösterilen bölümün 76 parselle birlikte fındıklık olarak bugüne kadar kullanılageldiği, ancak "B" ve "C" parçalarının üzerindeki zilyetliğin terk edildiği, bu halde Yasa' da aranan zilyetlik şartının "A" harf ile gösterilen bölüm yönünden gerçekleştiği, "B" ve "C" harfleri ile gösterilen bölümler yönünden hem imar-ihya hem de zilyetlik koşulunun gerçekleşmediği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, fen bilirkişi raporunda (A) harfiyle gösterilen 293,89 m²'lik kısmın fındık bahçesi vasfı ile davacılar adına tapuya kayıt ve tesciline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ile davalı Hazine vekili, davalı ... Belediye Başkanlığı vekili, davalı DSİ vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen taşınmaz bölümünde zilyetliğe ilişkin kazanım koşullarının dava tarihi itibariyle gerçekleştiği, dava konusu diğer taşınmaz bölümleri yönünden zilyetlikle kazanım koşullarının davacılar yararına oluşmadığı gerekçesiyle davacılar vekili ile davalı Hazine vekili, davalı ... Belediye Başkanlığı vekili, davalı DSİ vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurularının HMK.nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle, taşınmazların evvelden beri davacılar ve davacıların babası tarafından kullanıldığı, 1975 yılında fındık bahçelerine ulaşımın sağlanması adına bahçe içerisinden yol geçmesi sebebiyle 3 parçaya ayrıldığını, İlk Derece Mahkemesinden taşınmazın 1975 yılındaki kayıtlarının da ilgili kurumlardan celp edilerek bu hususta rapor alınmasını talep ettikleri halde bu husus dikkate alınmayıp eksik bilirkişi raporu ile hüküm tesis edildiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde özetle; kısmen kabul kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, Kadastro Kanunu 14... . maddelerine göre zilyetlikle tescil için bir çok şart arandığını, davacı tarafından bunlara ilişkin hiçbir bilgi-belge sunulmadığını, davaya konu ve bilirkişi raporunda A harfi ile gösterilen kısmın 1 18... parsel ile bütünlük arz ettiğinin bilirkişi raporunda tespit edildiğini, anılan parsel kamulaştırıldığından davanın reddi gerektiğini, davanın kısmen reddine karar verilmiş olmasına rağmen nispi vekalet ücreti yerine maktu vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, belirterek ve re'sen tespit edilecek nedenlerle kararın bozulmasını talep etmiştir.
Davalı ... Belediye Başkanlığı vekili temyiz dilekçesinde özetle; kısmen kabul kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, her davalı için ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, TMK.nın 7 01... . maddeleri gereğince elbirliği mülkiyet hükümlerine tabi durumlarda dava açmak tasarrufi bir işlem olduğundan, bir kısım mirasçının açtığı davanın tüm mirasçıları kapsadığı varsayılamayacağından dava koşulu yönünden davanın reddi gerektiğini, ... Belediyesinin davada taraf sıfatı olmadığından husumet nedeniyle davanın ... Belediyesi yönünden reddi gerektiğini, davacının davasını ispatlayamadığını, Kanun'un aradığı aralıksız 20 sene malik sıfatıyla zilyet olma şartın sağlamadığını, bilirkişi raporlarına yönelik davalı itirazlarının gereğince değerlendirilmediğini belirterek ve re'sen tespit edilecek nedenlerle kararın bozulmasını talep etmiştir.
Dahili davalı DSİ vekili temyiz dilekçesinde özetle, kabul kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, Melen Baraj Gölü alanı içerisinde kalan dava konusu 1 18... parselin İdarece kamulaştırıldığını ve kamulaştırma bedelinin idarece yatırılmış olduğunu, hak düşürücü sürenin geçtiğini, bu parselde herhangi bir tescil harici kısım bulunmadığını, kabul kararı verilen kısmın diğer parseller ile bütünlük oluşturmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, Medeni Kanun'un 713/1 ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 14. ve 17.maddeleri gereğince açılan tapusuz taşınmazın tescili istemine ilişkindir.
Dava konusu bölümler, Sakarya ili, ... ilçesi, ... Mahallesinde 1995 yılında yapılan kadastro çalışmalarında yol vasfında olması nedeniyle tespit harici bırakılmıştır.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekilinin hükme esas alınan fen bilirkişi raporunda (B) ve (C) harfleri ile gösterilen bölümlerine yönelik temyiz itirazlarının tamamının; davalı Hazine vekili, davalı ... Belediye Başkanlığı vekili ve davalı DSİ vekilinin hükme esas alınan fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen bölümüne yönelik sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
Ancak Mahkemece hükme esas alınan orman mühendisi-harita mühendisi ve fen bilirkişisi tarafından düzenlenen 30.06.2017 tarihli bilirkişi raporunda dava konusu (A) harfi ile gösterilen kısmın 1 18... nolu kamulaştırılan parsele bitişik olduğu ve Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün kamulaştırma haritası ile kadastro paftasının çakıştırılması sonucunda fen bilirkişi raporunda; A, B ve C harfleri ile gösterilip tescil talep edilen üç parça yerin baraj gölü kamulaştırma sınırı içerisinde kaldığının tespit edildiği anlaşılmıştır. Hal böyle olunca (A) harfi ile gösterilen bölüme yönelik olarak davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmakla birlikte çoğun içinde az da vardır kuralı gereğince Mahkemece bu kısma yönelik mülkiyetin tespitine karar verilmesi gerekirken, tescil hükmü kurulması isabetsiz olup kararın açıklanan nedenlerle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davacılar vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile, İlk Derece Mahkemesi kararının, fen bilirkişi raporunda (B) ve (C) harfleri ile gösterilen bölümlerine yönelik kararının kesin olmak üzere ONANMASINA,
Alınması gereken harç peşin alındığından davacılardan yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
2. Davalı Hazine vekili, davalı ... Belediye Başkanlığı vekili ve davalı DSİ vekilinin temyiz itirazlarının değinilen yönden kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen bölümüne yönelik kararının BOZULMASINA,
Hazine ve DSİ harçtan muaf bulunduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
Peşin alınan temyiz harcının davalı ... Belediye Başkanlığına iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
06.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.