Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2025/3090 K.2025/3541

1. Hukuk Dairesi         2025/3090 E.  ,  2025/3541 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/3175 E., 2023/2267 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Aydın 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/704 E., 2023/278 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacıların dedesi ...'in eski bir ... çiftliğinin parçalara ayrılarak ve numaralandırılarak Hazine tarafından satışa çıkarılması neticesinde 30.04.1937 tarihinde ... Müdürlüğünün 636 yevmiye numaralı akit tablosunda belirtildiği üzere 19 ve 20 sayılara ayrılmış yerleri satın aldığını, 21 numaralı yerin ise ... oğlu ...'ya satıldığını, 20 numaralı taşınmazın Aydın ili, ... ilçesi, ... köyü ... ada 4 parselde kayıtlı taşınmaz olarak mirasbırakan ... oğlu ... adına tescil edildiğini, davacıların dedesinin taşınmazı ölene kadar bu şekilde kullandığını, ...'nın 1946 yılında ilçe olup 1954 yılında tapu kayıtlarının ...’ya nakledilmesi sırasında bu taşınmazın ... lakaplı şahıs üzerine yanlışlıkla kaydedildiğini, ...’in 1962 yılında ölümünden sonra taşınmazı oğlu ... ve torunu ...'in aralıksız olarak kullandığını, 2016 yılında yapılan toplulaştırma işlemleri sonucunda taşınmazın ... ada 1 parsel numarası ile ... oğlu ... adına kaydedildiğini, T.C kimlik numarası ile nüfustan yapılan araştırmada bu şahsın 1937-1984 yılları arasında yaşayan ... oğlu ... olarak göründüğünü, toplulaştırmaya ilişkin eski mülkiyet listesinde de ... oğlu ... isimli bir şahsın görülmediğini, tapunun ölü bir şahıs üzerine kaydedildiğini, 80 yıldır kullanılan taşınmazda yapılan yanlışlığın toplulaştırma işlemi ile öğrenildiğini, ölü ... hakkında kimsenin intikal için başvuruda bulunmadığını, tescilin yolsuz olduğunu, tapu malikinin kim olduğunun anlaşılamaması ve torun ...'in taşınmazı 40 yıldır kullanması nedeniyle TMK'nın 713/2. maddesinin gündeme geleceğini ileri sürerek ... ada 1 parsel sayılı taşınmazın hatalı kaydedilen tapusunun iptali ile miras payları oranında davacılar adına tescilini, bu mümkün olmazsa TMK'nın 713/2. maddesi uyarınca taşınmazın davacı ... adına tescilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde; davanın kayıt malikine yöneltilmesi gerektiğini, Hazinenin husumetinin bulunmadığını, davacının iddialarının araştırılması gerektiğini, tapu malikinin bilinmeyen kişi olarak kabulünün mümkün olmayıp bu kişinin mirasçılık belgesinin çıkarılması ve mirasçılarının belirlenememesi halinde terekenin Devlete kaldığının kabulünün gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 27.01.2021 tarihli ve 2018/86 Esas, 2021/39 Karar sayılı kararıyla; toplanan deliller dikkate alındığında davaya konu taşınmazın ... oğlu ... adına sehven tescil edildiği, taşınmazın 636 yevmiye numaralı akit tablosunda ismi geçen ... oğlu ... adına tescil edilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne, çekişmeli ... ada 1 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile miras payları oranında davacılar adına tesciline karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 27.10.2022 tarihli ve 2022/1068 Esas, 2022/2328 Karar sayılı kararı ile; davanın yolsuz tescile dayalı olduğu, tapu iptali ve tescil davalarının tapu malikine karşı açılması gerektiği, davacı taraf Tapu Müdürlüğü ve Hazine aleyhine dava açmış ve daha sonra taşınmazın 3. kişi adına kayıtlı olması nedeniyle tapu maliklerinin davaya dahil edilmesini talep etmiş ise de 6100 sayılı HMK'da dahili davalı yoluyla taraf teşkili sağlanabileceğine yönelik herhangi bir düzenleme bulunmadığı, tapu maliki ile davalılar arasında mecburi dava arkadaşlığı bulunmadığı, bu nedenle Tapu Müdürlüğü ve Hazine aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerekirken tapu malikleri davaya dahil edilerek davanın esasının incelenmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle davalı Hazine vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, hükmün kaldırılmasına, dosyanın Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; tapu müdürlüğünden gönderilen cevabi yazıda tapu malikinin esasen ... oğlu ... iken ilk naklen tescilden itibaren bir hatanın yapıldığının, ... oğlu ...'nın hatalı olarak tescil edildiğinin, bu taşınmazla hiçbir ilgisi olmayan ... oğlu ...’ya ait T.C. kimlik numarası girildiğinin anlaşıldığının, yanlış girilen T.C. kimlik numarasının TAKBİS’ten silindiğinin, taşınmazın beyanlar hanesinde taşınmaz malikinin ... oğlu ... olması gerektiğinin belirtildiğinin bildirildiği, böylece dahili davalılar ... ve ...'in taraf sıfatının kalmadığı, davalılar Tapu Müdürlüğü ve Hazinenin tapu sicilinin doğru tutulmasından sorumlu olduğu, taşınmazın Tapu müdürlüğünün hatası sonucu ... oğlu ... adına kaydedildiği, bu nedenle davalıların taraf sıfatının bulunduğu gerekçesiyle davalılar ... ve ... yönünden pasif husumet yokluğundan reddine, davalılar ... ve Hazine yönünden davanın kabulü ile ... ada 1 parsel sayılı taşınmazın ... oğlu ... adına olan tapu kaydının iptali ve miras payları oranında davacılar adına tesciline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; kaldırma kararı uyarınca davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerekirken işin esasına girilerek tapuda ... oğlu ... adına kayıtlı taşınmazın tapu maliki ve mirasçıları aleyhine usulüne uygun olarak açılmış bir dava bulunmadığı halde davanın kabulüne karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle davalılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; dava dilekçesindeki hususları tekrarlamış, dava konusu taşınmazın malik hanesinde ve eski mülkiyet listesinde belirtilen ... oğlu ...'nın T.C. kimlik numarasının sorgulanmasında ... oğlu ... olarak göründüğünü, ... oğlu ... adlı bir şahsın bulunmadığını ve taşınmazın davacılar tarafından kullanıldığını, sehven yazılan ... lakaplı şahsın kim olduğunun tapu kayıtlarında belli olmadığını, bu şahsın esasen mahkeme kararı olmaksızın hatalı yazıldığını, tapu müdürlüğünün cevabi yazısına göre de zaten hatalı olarak kaydedilen bu şahsın T.C. kimlik numarasının da hatalı olup ilgisi bulunmayan ... oğlu ...'ya ait olduğunu, bu kişinin davaya dahil edilen mirasçılarının da taşınmazın kendilerine ait olmadığını beyan ettiklerini, tapu sicilinin hatalı tutulmasından davalıların sorumlu olduğunu, başka bir tarafa husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, yolsuz tescil hukuki nedenine dayalı tapu iptali - tescil istemine ilişkindir.
Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun/HMK) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Dosyanın incelenmesinden; ... Müdürlüğünün 30.04.1937 tarih ve 636 yevmiye numaralı resmi akit tablosuna göre 19 ve 20 numaralı taşınmazların davacılar mirasbırakanı ...'e, 21 numaralı taşınmazın ise ... oğlu ...'ya satıldığı, davacılar mirasbırakanı adına Nisan 1937 tarih 200 numaralı tapu senedinin ... ada 4 parsel sayılı taşınmaza ilişkin olarak düzenlendiği, taşınmazın tapusunun nakil işlemleri sırasında öncelikle ... ada 4 parsel, daha sonra ... parsel numarasıyla ... oğlu ... adına kaydedildiği, 06.10.2016 tarihinde toplulaştırma işlemi ile oluşan ... ada 1 parsel sayılı taşınmazın öncelikle ... oğlu ... adına kaydedilerek T.C. Kimlik numarasının girildiği, T.C. Kimlik numarası ile sorgulanan malikin ... oğlu ... olduğunun anlaşılması üzerine yargılama sırasında öncelikle ... oğlu ...'nın mirasçılarının davaya dahil edildiği, kaldırma kararından sonra yargılama aşamasında Tapu Müdürlüğünce T.C. Numarasınn hatalı girildiğinin anlaşılması üzerine silindiğinin bildirildiği, hali hazırda davaya konu ... ada 1 parsel sayılı taşınmazın T.C. Kimlik numarası bulunmayan ... oğlu ... adına kayıtlı bulunduğu, dava dilekçesinde yalnızca Hazine ve Tapu Müdürlüğüne husumet yöneltildiği anlaşılmıştır.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacılar vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı 345,55 TL bakiye onama harcının temyiz eden davacılardan alınmasına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
03.07.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.