Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/901 K.2025/99

T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
...
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/901
KARAR NO : 2025/99
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVA : Kooperatif Üyeliğinin Tespiti
DAVA TARİHİ : 27/12/2023
KARAR TARİHİ : 24/02/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 05/03/2025
Mahkememize açılan Kooperatif Üyeliğinin Tespiti davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA:
Davacı Vekili, Dava Dilekçesinde Özetle; ...’in 20.05.1991 tarihinde ... .... .... nolu bağımsız bölümünü, 18.10.2023 tarihinde 78259 yevmiye nolu işlem ile müteveffa ...'in mirasçılarından satın aldığını, Müvekkil ...’ın; müteveffa ... .... ... .... ... .... Site İşletme Kooperatifi'ne üyelik kaydının yapılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı Vekili, Cevap Dilekçesinde Özetle; Davacının ortaklık talebinde bulunduğu tarih itibarıyla kooperatif ana sözleşmesinin ortaklık şartlarını düzenleyen 10. Maddesinin 2. Fıkrasında yer alan “2-Kooperatifin ticaret Siciline tescil tarihi itibarıyla ... .... .... Kooperatifinin Ortağı veya bu ortağın birinci derece akrabası (Eşi, çocuğu veya çocuğunun eşi) olmak gerektir.” Hükmündeki şartları taşımadığı için ortaklık talebinin ret edildiğini, açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesi talep etmiştir.
DELİLLER :
Davalı kooperatiften kooperatife ait ait ana kayıtlar, banka kayıtları, genel kurul kayıtları, genel kurul yönetim kararları ve ödeme dekontlarını içerir tüm bilgi ve belgeler getirtilmiş, incelenmiştir.
Ticaret Bakanlığı'ndan, ... Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'nden davalı ...'ne ait ana sözleşme getirtilmiş, incelenmiştir.
... Ticaret Sicil Müdürlüğü'nden Davalı ...'ne ait kayıtlar getirtilmiş, incelenmiştir.
Yenimahalle Tapu Müdürlüğü'nden S.S. Yenimahalle ... .... .... Yönetimine ait Yönetim Planı ve Vaziyet Planı getirtilmiş, incelenmiştir.
Tüm Dosya Kapsamı Ve Ön İnceleme Duruşmasında Belirlenen Uyuşmazlık Konuları Hakkında Kooperatif Hukuku Uzmanı Bilirkişisinden Alınan Bilirkişi Raporunda Özetle; Dava kooperatif ortaklığının tespiti davası olduğu, davalı kooperatifin, konut yapı kooperatifinden dönüştürülen Site İşletme Kooperatifi olduğu, davacı, kooperatifin ortakları adına ürettiği konutlardan birisini ölen ortağın mirasçılarından satın almış ve buna paralel olarak, kooperatif ortaklığını da devir almak isteyerek mirasçılarla noter devir sözleşmesi imzaladığı Ortaklık devir devir sözleşmesini 1163 sayılı yasanın 14/2 maddesi, kooperatif ana sözleşmesinin 17. Maddesi hükmü gereği ortaklığa kaydı için davalı kooperatif yönetimine noter aracılığı ile tebliğ ettiği, davalı taraf davacının ana sözleşmenin 10. Maddesinde sayılan niteliklere sahip olmadığı gerekçesiyle davacının ortaklığa kayıt-kabul talebini ret ettiği, Davalı kooperatif kayıtlarına göre, ölen ortak ...’in ortaklık hakkı kooperatifte devam ettiğini, ortaklığı... .... .... tarafından ifade edildiği, sonuç olarak ortağın ölümü nedeniyle ortaklık hissesi tasfiye edilmediği, davacının, kooperatif ana sözleşmesinin 10. maddesinde belirtilen “Kooperatifin ticaret siciline tescil tarihinde konut yapı kooperatifi ortağı veya bu ortağın birinci derece akrabası olmak” şartını taşımadığı, davalı kooperatif ana sözleşmesinin değişik 10. Maddesi hükmünün hukukiliği, kanunun emredici hükümlerine aykırı olup olmadığı tartışılması gereken bir husus olduğu ancak hukuki tartışma yapmak münhasıran mahkemeye ait olduğu, davacı vekili dava dilekçesinde, “Yapılan ana sözleşme değişikliğinin, müvekkil ...'ın kooperatif üyeliğine kabulü bakımından engel teşkil etmediğini, Zira ilgili hükümde de açıkça belirtildiği üzere "Eski ortakların kazanılmış hakları bakidir." Hükmü gereği müvekkilin davalı kooperatife üye olarak kabulüne karar verilmesi gerektiğini, Nitekim Davalı S.S. Yenimahalle Yıldızevler Site İşletme Kooperatifi’nin tarafı olduğu aynı nitelikteki başka bir uyuşmazlıkta, T.C. ... 2. Ticaret Mahkemesi (T 22.04.2015, E. 2014/1046, K. 2015/288) kooperatif üyeliğini devralan davacının, kooperatife üye kaydının yapılmasına hükmettiğini,” beyan ettiği, dosya kapsamındaki Yarg. 23. HD. T. 24.04.2014, E. 2014/2609, K. 2014/3185 (EK-18) sayılı kararı ile kesinleşen T.C. ... 2. Ticaret Mahkemesi (T 22.04.2015, E. 2014/1046, K. 2015/288) sayılı kararına bakıldığında, devir tarihinde ortaklığı devir edenlerin ortaklık hak ve sıfatına sahip olup olmadıklarına bakılması gerektiğini, devir edenler ortaklık hakkına sahip ise devirin geçerliği olacağı ve devir alanın da ortaklık hakkına sahip olacağına hükmedildiği, somut olayda, dava dışı müteveffa ortak ... ... .... .... kooperatifinin kuruluş aşamasında ortağın ortaklık hakkını devir etmek istemesi halinde sadece birinci derece akrabalarına devir edebileceğine ait bir kısıt bulunmadığı, dolayısıyla ... veya mirasçılarının, ortaklık hakkını kanunun devir etme hak ve yetkisi, 1163 sayılı yasanın 8. 9 ve 14. Maddeleri gereği müktesep hakları olduğu, yukarıda da açıklandığı üzere kooperatifin mülkiyetinde, ortakların ödentileri ile alınmış arsa, yapılmış tesisler mevcut olup bunlar aynı zamanda gelir getiren kaynaklar olduğu, bu nedenle konutların piyasa değerlerini, satış fiyatlarını devir veya satışı yapan mülk sahipleri lehine olumlu olarak etkileyen faktörler olduğu, dolayısıyla siteden konut alan bir üçüncü kişi konut fiyatı içerisinde bu değerleri de ödediği, bu cihetle de siteden konut satın alan bir kişinin hak mahrumiyetine sebep olunabileceği, davacıya ortaklık hakkını devir edenlerin, ölen ortak Fikret Suat’ın varisleri olduğu, bu konuda davalı tarafın da bir itirazı bulunmadığı, kooperatif kayıtlarında, sadece ... .... ... ’ın mirasçıları için alınan mirasçılık belgesi bulunduğu, üye kayıt defterindeki şerhten mirasçı ... .... .... in de daha sonra vefat ettiği anlaşıldığı, davacıya hisse devri yapanların tümüne ilişkin veraset ilamlarının veya mirasçılık belgelerinin dosyaya getirtilmesinin mahkemenin takdirinde olduğu, sonuç olarak, ... varislerinin davacıya yapığı kooperatif ortaklığı hisse devrinin, devir edenlerin müktesep hakları nedeniyle geçerli bir devir olduğu, bu nedenle davacının da kooperatife ortak kayıt edilmesinin mümkün olduğu yönünde görüş ve kanaati bildirilmiştir.
DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ GEREKÇE:
Dava; Davacının Davalı Kooperatife Üye Olduğunun Tespiti Davasıdır.
Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık; Davacının kooperatif üyeliğine ilişkin koşulları sağlamış olup olmadığı, davalı kooperatifin davacının üyelik kaydı yapılmasına ilişkin talebinin reddi kararlarının usulüne uygun olup olmadığı hususlarına ilişkindir.
Dava dışı ...'in 20.05.1991 tarihinde S.S Yenimahalle Yıldızevler Konut Yapı Kooperatifi'ne 2991 ortaklık no ile üye olduğu, 1959 yılında kurulan S.S. Yenimahalle Yıldızevler Konut Yapı Kooperatifinin 07.10.2005 tarihli genel kurul kararı ile tüm aktiflerini ve pasiflerini yeni kurulan ... .... ... tarihinde ... ili, Yenimahalle ilçesi, Orman Çiftliği mahallesi. 7846 ada 1 parselde bulunan "A Blok 12 daireli ve B Blok 12 daireli 2 kâgir apartmanın B Blok Zemin Kat 1 nolu bağımsız bölümünü, 18.10.2023 tarihinde 78259 yevmiye nolu işlem ile müteveffa ...'in mirasçılarından satın aldığı, müteveffa ... mirasçıları Erdem Güçdemir, Nilhayat Feray Ülgen, Ayla Güçdemir, Elif Çağla Karamacu, Perihan Güçdemir, Lami Erhan Güçdemir ve Erman Güçdemir ile akdettiği T C Yenimahalle Noterliği'nin 18.10.2023 tarih ve 21960 yevmiye nolu "Kooperatif Hisse Devri sözleşmesi ile. .... .... .... lu kooperatif hissesinin tamamını bütün aktif ve pasifi ile birlikte toplam 105.000 TL karşılığında devraldığı, Akabinde TC. Yenimahalle Noterliği'nin 19.10.2023 tarihli ve 22021 yevmiye nolu ihtarnamesi ile kooperatif nezdindeki 2991 nolu üyeliği, ilgili üyenin mirasçılarından tüm aktif ve pasifleri ile noterlikte yapılan yazılı hisse devri sözleşmesi ile devraldığını belirtip, davalı ...Site İşletme Kooperatifinden mirasçıların kooperatif üyeliklerinin sona erdirilerek kendisinin kooperatif üyeliğinin başlatılmasını talep ettiği, Davalı Kooperatifin TC. Etimesgut 3. Noterliğinin 01.11 2023 tarihli ve 20696 yevmiye nolu ihtarname ile davacının kooperatif ortaklarının birinci derecede akrabası olmadığı için kooperatife üyelik talebinin reddedildiğini bildirmiştir.
Davacı ... 9. Noterliği'nin 05.12 2023 tarihli ve 14360 yevmiye nolu ihtarnamesi ile .... .... .... yevmiye nolu yazılı hisse devri sözleşmesi ile müteveffa ...'in mirasçılarından devraldığını, tüm yükümlülükleri yerine getirmeyi taahhüt ettiğini buna uygun olarak 7 günlük süre içerisinde kendisinin ...Site İşletme Kooperatifi ne üye olarak kaydedilmesini davalı S.S Yenimahalle Yıldız Evler Site İşletme Kooperatifinden talep etmiş, Davalı Kooperatif vekilinin, 12.12.2023 gönderi tarihli cevabi yazısı ile davacının devraldığını belirttiği ortaklık bakımından ortakların birinci derecede akrabası olması gerektiğini, ancak bu koşulun sağlanamaması sebebiyle kooperatife üyelik kaydının mümkün olmadığını bildirip, davacının talebini reddetmiştir.
... Ticaret Sicili Müdürlüğünün 26.03.2024 tarih, 207536 sayılı yazısı ekinde yer alan 28.05.2010 tarih, 7573 sayılı Ticaret Sicil Gazetesine göre; Davalı kooperatifin 16.05.2010 tarihli Olağan genel kurul toplantısında kooperatif ana sözleşmesinin “Ortaklık Şartları” nı düzenleyen 10. Maddesi değiştirilmiştir. Daha önce, “kooperatife ortak olabilmek için; 1-Medeni Hakları Kullanma ehliyetine sahip gerçek kişi veya 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 9 uncu maddesinde sayılan tüzel kişilerden olmak. 2-Kooperatifin Ticaret Siciline tescili tarihi itibarıyla S.... .... .... olmak gerekir.” Şeklindeki madde,
“kooperatife ortak olabilmek için; 1-Medeni hakları kullanma ehliyetine sahip gerçek kişi veya 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 9. Maddesinde sayılan tüzel kişilerden olmak. 2-Kooperatifin Ticaret Siciline tescil tarihi itibarıyla SS. Yenimahalle Yıldızevler Konut Yapı Kooperatifi ortağı veya bu ortağın birinci derecede akrabası (Eşi, çocuğu veya çocuğunun eşi) olmak gerektir. Şeklinde değiştirilmiştir.
Ortaklığın devrine ilişkin 17. Maddenin " Ortaklık, yazılı olarak yönetim kuruluna bildirilmek suretiyle 10 ncu maddedeki ortaklık şartlarını taşıyan kişilere devredilebilir. Yönetim kurulu, bu şekilde ortaklığı devralan kişiyi ortaklığa kabulden kaçınamaz. Devir halinde eski ortağın kooperatife karşı tüm hak yükümlülükleri yeni ortağa geçer." şeklinde düzenlendiği, devir edenlerin miras bırakanı ...'in hayatta olduğu ve ortak olduğu dönemde değişiklikler yapıldığı için davacı için kazanılmış hak teşkil etmeyeceği, davacının 17. Madde atfı ile 10. Maddede yer alan kooperatif ortaklarının birinci derecede akrabası olma koşulunu sağlamadığından sübut bulmayan davanın reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesisi yoluna gidilmiştir.
HÜKÜM :
Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara göre;
1-Davanın REDDİNE,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 615,40 TL maktu karar ve ilam harcının, peşin alınan 269,85 TL mahsubu ile noksan olan 345,55 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davalı yararına hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
5-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere 24/02/2025 tarihinde karar verildi.
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır
*