İstanbul 4. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2023/132 K.2025/58

T.C.
İSTANBUL
4. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/324 Esas
KARAR NO : 2025/52
DAVA : Fikir Ve Sanat Eseri (Tecavüzün Tespiti İstemli)
DAVA TARİHİ : 24/12/2018
KARAR TARİHİ : 03/03/2025
Mahkememizde görülmekte bulunan Fikir Ve Sanat Eseri (Tecavüzün Tespiti İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı meslek birliğinin,... tarih ve ...sayılı Teknik Bilim Kurulu karanına konu olan, “...” adlı müzik eseri, davalı dahil ülkemizde faaliyet gösteren eser sahibi meslek birlikleri veri tabanlarında yıllardır ... eser olarak kayıtlı olan ve içeriğinde bulunduğu yapımlara ilişkin kayıt tescil belgesi başvuru dosyalarında bu yönde işlemi gören, kullanımı için herhangi bir muvafakatname aranmayan bir müzik eseri olduğunu, bu durum Telif Haktarı Müdürlüğü ilgili dosya kayıtları ile sabit olduğunu, diğer davalılar ... ve ..., adı geçen eseri yasal mirasçıları sıfatıyla, tam 23 yıl sonra davalı meslek birliğinin Teknik Bilim Kurulu'na başvurarak, adı geçen eserin merhum ...'e ait olduğunun tespitini talep ettiğini, kurul'da kendince yaptığı inceleme neticesinde eserin ...'e ait olduğunu belirten ... tarih, ... sayılı kararı verdiğini, diğer davalılar da bu kararı dayanak göstermek suretiyle, tarafımıza ... 31. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye mumaralı ihtarnameyi gönderdiklerini, davalılar, “...” adlı eserin izinsiz olarak kullanılmasından ötürü, haksız kullanıma son verilmesini, eserin haksız kullanılmasından ötürü rayiç bedelin 3 katı maddi tazminat ödenmesini, uğramış olduğu manevi zarar için manevi tazminat ödenmesini aksi takdirde dava yoluna gidileceğini belirttiklerini, taraflarınca bahsi geçen ihtarnameye, ... 5.Noterliği'nin... tarih ve ... yevmiye numaralı cevabi ihtarname ile cevap vererek, diğer davalıların haksız ve hukuka aykırı taleplerini kabul etmediklerini ihtaren bildirdiklerini, davalı meslek birliğinin detaylı olarak incelemeksizin ve hukuki delillerle temellendirilmeksizin vermiş olduğu anılan kararın hukuken kabulünün mümkün olmadığını, mahkememizden iptalini istedikleri kurul kararına konu “...” adlı müzik eserinin ilk kaydı 1978 yılına ait olduğunu, davalı veri tabanında ... olarak kaydedildiğini, bu kayıtların işbu davaya konu kararın alınmasını takiben tek tek silinmediğini, Anılan eser, daha önceden ..., ..., ... ve daha bir çok ypaım şirketinden yayınlanan yapımda ANONİM olarak yer aldığını, anılan eserin ilk satırı dahil değişik versiyonları halihazırda dijital platformlarda mevcut olduğunu, yine ...,... numarasıyla ... adına da kayıtlı görüldüğünü beyan ve gerekçelerle davalı meslek birliğince kanuna aykırı olarak verilen ...tarih, ...sayılı Teknik Bilim Kurulu kararının iptaline, ... adlı müzik eserinin eser sahibinin 5846 Sayılı Fikir Ve Sanat Eserleri Kanunu Madde 15 hükmü uyarınca tespitine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretlerinin davalılar üzerinde bırakılarak karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar ... ve ... vekilinin cevap dilekçesinde; davacı tarafın dava dilekçesinde iddia etmiş olduğu hususlar, yasal dayanaktan yoksun olup, bu beyanlara itibar edilmesi hukuken mümkün olmadığını, davacı taraf ispat yükü altında olduğunu, davalı müvekkillerin “...” isimli müzik eserini üreten ve hak sahibi olan müteveffa sanatçı ...'in yasal mirasçıları olduğunu, sanat yaşamında “...” ismi ile anıldığını, döneminde arabesk kategorisinde meşhur sanatçılardan olduğunu, aynı zamanda ... isimli eserim hak sahibi olduğunu, bu eser müteveffa sanatçı ...“in başrolünde olduğu “...” isimli film eserinde kullanıldığını, filmin yapımcısı ... olup yapım yılı 1979 yılıdır. İşbu filmin afişinde dahi ... isimli müzik eserinin ilk kıtası yer aldığını anılan eserin ..., ..., ...ve ... tarafından ...tarafından seslendirilmek suretiyle birçok albümde yer aldığını, albümlerin kapaklarında seslendirilen ... isimli eserin söz ve müziğinin ... isimli sanatçı ...'e ait olduğunun belirtildiği, yine ...tarafından piyasaya sürülen ... isimli albümde de anılan eser kullanılmış ve söz ve müziğinin “...” isimli sanatçı ...'e ait olduğu belirtildiğini, ... isimli müzik eserinin müvekkillerinin murisi ...adlı ...'e ait olduğuna ilişkin ... olan ...'a başvurulduğunu ve başvurunun ... tarih ve ... sayılı karar ile onaylandığını, davacı şirkete, ... isimli eseri birçok yerde haksız olarak kullanmış olması sebebiyle ihtarname keşide edilmiş ancak davacı şirket işbu ihtarnameyi itiraz ettiğini, şirket yetkilisi an ...dahi ..., isimli eserin müteveffaya ait olduğunu çok iyi bildiğini beyan ve gerekçelerle Türkiye musiki eseri sahipleri meslek birliğinin ... tarih,... sayılı teknik bilim kurulu kararının iptali talebinin reddi ile, “...” isimli müzik eserinin ... adı “...” olan müteveffa ...'e ait olduğunun ve mirasçıları olan müvekkillerimizin eser üzerinde hak sahibi olduklarının tespitine karar verilerek, mahkeme masrafı ve ücreti vekâletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... tarafından verilen cevap dilekçesinde; Davacı tarafça her ne kadar, ... Teknik Bilim Kurulu tarafından verilen ...tarih ... sayılı Teknik Bilim Kurulu kararının iptali talep edilmiş ise de, ...tarih ve ... sayılı yazı, ... Teknik Bilim Kurulu’nun kararı olmadığını, ... Teknik Bilim Kurulu’nun ... tarih ve...sayılı kararının başvurucu olan ...’e bildirilmesi olduğunu, davacı tarafça iptali talep edilen bildirim niteliğindeki ... tarih... sayılı yazının bir yaptırımı bulunmadığı gibi, bu yazının iptalinde davacının hukuki menfaati de bulunmadığını, davanın ... yönünden pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının ... Teknik Bilim Kurulunun yetkisine yönelik itirazı yersiz olduğunu, ... Teknik Bilim Kurulu, eserler üzerindeki hak sahipliğini inceleyip karara bağlama husususunda yetkili olduğunu, mevcut bilgi ve belgeler değerlendirilmek sureti ile karar verilmiş olduğunu, kararda bir isabetsizlik bulunmadığını beyan ve gerekçelerle öncelikle hukuki menfaat yokluğundan davanın usulden reddine, Davacının ‘...’ adlı müzik eserinin eser sahibinin 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu md. 15 uyarınca tespitine ilişkin talebi bakımından yargılamanın ‘tespit davası’ olarak devamına karar verilmesi halinde, davanın Müvekkil ... yönünden, pasif husumet yokluğu nedeni ile reddine, aksi kanaat hâsıl olur ise, ... Teknik Bilim Kurulu tarafından verilen karar tutarlı, delillere dayalı ve hakkaniyete uygun olduğundan, davanın esastan reddine; yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin Davacı yana tahmiline, kabul anlamına gelmemek kaydı ile, ... Teknik Bilim Kurulunca verilen kararın iptalinin gerektiğine kanaat getirilmesi halinde, yasal hasım olarak gösterilen ... aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesine karar verilmesini talep etmiştir.
Bilirkişiler Fsek Uzmanı ... ve Sektör bilirkişisi ... tarafından sunulan 17/04/2023 tarihli kök raporda;"Dosyada mübrez yukarıda belirtilen tüm bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde ... ismini kullananın ... olduğunun kabulü halinde davaya konu ... isimli eserin söz ve müziğinin eser sahibinin FSEK 11'deki karine çerçevesinde ... olduğu" şeklinde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
Bilirkişiler Fsek Uzmanı ... ve Sektör bilirkişisi ...tarafından sunulan 12/04/2024 tarihli ek raporda; "... ismini kullananın ... olduğu, hususunda heyetimizce kanaat oluştuğu bu çerçevede takdiri mahkemeye ait olmak kaydıyla kabulü halinde davaya konu ... isimli eserin söz ve müziğinin eser sahibinin FSEK 11'deki karine çerçevesinde ... olduğu" şeklinde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
KANAAT VE GEREKÇE:
5846 sayılı FSEK'nun 11.maddesinde "Yayımlanmış eser nüshalarında veya bir güzel sanat eserinin aslında, o eserin sahibi olarak adını veya bunun yerine tanınmış müstear adını kullanan kimse, aksi sabit oluncaya kadar o eserin sahibi sayılır. Umumi yerlerde veya radyo-televizyon aracılığı ile verilen konferans ve temsillerde, mutad şekilde eser sahibi olarak tanıtılan kimse o eserin sahibi sayılır, meğer ki, birinci fıkradaki karine yoluyla diğer bir kimse eser sahibi sayılsın." aynı kanunun 15/3 maddesinde "Bir eserin kimin tarafından vücuda getirildiği ihtilaflı ise, yahut her hangi bir kimse eserin sahibi olduğunu iddia etmekte ise, hakiki sahibi, hakkının tesbitini mahkemeden istiyebilir." belirtilmiştir
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde davalılardan ... mirasçıları tarafından diğer davalı meslek birliğine davaya konu ... isimli müzik eserinin söz ve bestesinin murisleri ...'e ait olduğu yönünde başvuruda bulunulduğunun, meslek birliğinin Teknik Bilim Kurulunca talebin kabul edilerek davaya konu eserin sahibinin davalıların murisi ... olduğuna karar verildiğininin, eserin anonim olduğunun beyan edilerek meslek birliğinin Teknik Bilim Kurulunun kararının iptali ve eser sahibinin tespiti talepli bu davanın açıldığı, dosyaya sunulan ... 6. Noterliği'nin ... yevmiye numaralı ...tarihli mirasçılık belgesi incelendiğinde davalılar ... ile ...'in muris ...'in mirasçıları oldukları, davaya konu meslek birliğinin Teknik Bilim Kurulunun kararına ilişkin tüm bilgi ve belgelerin dosyamız içerisine alındığı, davalı ... Teknik Bilim Kurulunun Kararı incelendiğinde, mirasçı ... tarafından davaya konu eserin babasına ait olduğu yönünde başvuruda bulunduğu, Teknik Bilim Kurulunun 29/11/2018 tarihli kararı ile davaya konu eserin söz ve müziğinin ...'e ait olduğuna karar verildiği, bu karara karşı davacı tarafça meslek birliğine itiraz edildiği, Teknik Bilim Kurulunun 13/12/2018 tarihli kararı ile itirazın reddedildiği, dosya içerisinde bilirkişi heyetinden kök ve ek rapor alındığı, 12/04/2024 tarihli ek raporda 1989 yılında dava dışı..., 1995 yılında dava dışı ...'den çıkan ... albümlerinde, sanatçı ...'in ... isimli albümünde, dava dışı ....çıkan... isimli albümde, dava dışı ...tarafından çıkarılan sanatçı ...'in icracı sanatçı olduğu olduğu albümde, dava dışı ... tarafından çıkarılan ... Klasikler albümünde, dava dışı ... tarafından çıkarılan ... isimli albümünün ... sayfasındaki yayınında, dava dışı ...tarafından çıkarılan ... isimli albümü yönünden internet sitesindeki sayfasında davaya konu ... isimli müzik eserinin söz ve müziğinin ...'a ait olduğunun belirtildiğinin tespit edildiği, raporda bu albüm kapaklarının, youtube ve internet sitesinin görüntülerinin de bulunduğu, yine raporda ... isimli sanatçıya ait görsellerin bulunduğu fotoğrafların ve albüm kapaklarının davalılar tarafından sunulan evlilik cüzdanının aslındaki fotoğraf ile karşılaştırılarak sanat hayatında ... ismini kullanan kişinin davalıların murisi olduğunun tespit edildiği, duruşmada dinlenilen ... tarafından davaya konu eserin ...'e ait olduğunun, ...'in sanat hayatında ... ismini kullandığının beyan edildiği, davalılarca bildirilen diğer tanıklardan ...'e çıkartılan tebligatın iade edildiği, ...'nün adresinin tespit edilemediği, tanık ...'in ise yapılan tebligata rağmen duruşmada hazır olmadığı, dosya içerisindeki diğer deliller ile birlikte ...'in tanıklığı yeterli görülmekle 6100 sayılı HMK'nun 241 .maddesi kapsamında da diğer tebligat yapılabilen tanığın dinlenilmemesine karar verildiği, bilirkişi raporundaki tespitler, sunulan deliller ve dinlenen tanık beyanı birlikte değerlendirildiğinde 5846 sayılı FSEK'nun 11.maddesi kapsamında davaya konu İsyankar isimli eserin söz ve müziğinin davalıların murisi ...'e ait olduğu, ...'in sanat hayatında ... ismini kullandığı, bu hususun dosyaya sunulan ve bilirkişi raporunda tespit edilen albüm kapaklarındaki fotoğraflar, tanık beyanı ve sunulan evlilik cüzdanının aslından anlaşıldığı, davacı tarafça bilirkişilere itiraz edilmiş ise de bilirkişilerin raporlarında albüm kapaklarının, youtube, internet sayfasının ve diğer delillerin görsellerinin paylaşılarak tespitlerin yapıldığı, mahkememizce raporun denetime elverişli ve uygun bulunduğu, yargılama sırasında davalı ...'in vefat ettiği davalının nüfus kaydı incelendiğinde davalı ... dışında başka mirasçısının bulunmadığı, taraf teşkili yönünden eksikliğin bulunmadığı anlaşılmakla yargılamaya devam edilerek yukarıda açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken toplam 615,40-TL harçtan başlangıçta alınan 80,3‬0-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 535,1‬0-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davalılar ... ve ... kendisini vekil ile temsil ettirdiginden ...Ü.T göre hesaplanan 40.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalılara verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı ... tarafından 50,00-TL posta gideri ve 156,5‬0-TL vekalet harcı olmak üzere toplam 206,50-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı ...'a verilmesine,
6-Davalılar ... ve ... tarafından sarf edilen 100-TL posta gideri ve 120,3‬0-TL vekalet harcı olmak üzere toplam 220,30-TL'nin davacıdan alınarak davalı ...'e verilmesine,
7-Karar kesinleştiğinde ve talep halinde kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa iadesine,
Dair, HMK'nın 341 ve 345 maddeleri gereğince, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstanbul Bölge Adliyesi Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/03/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır